Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và thủ tục hành chính

Theo Báo cáo trình tại Hội nghị giao ban tháng 4/2026, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm, nổi bật là hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy tăng trưởng ngành và tăng cường quản lý tài nguyên, môi trường.

Báo cáo cho biết, trong tháng 4/2026, tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, xung đột quân sự tại nhiều khu vực kéo dài, ảnh hưởng tới thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong nước, nền kinh tế duy trì xu hướng phục hồi nhưng vẫn chịu áp lực từ biến động giá nguyên liệu đầu vào, thị trường xuất khẩu chưa ổn định và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng cao.

Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính

Theo báo cáo tại Hội nghị, công tác xây dựng thể chế, chính sách và pháp luật tiếp tục được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 4 và đầu tháng 5/2026.

Trong giai đoạn này, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 05 Nghị định, 01 Nghị quyết và 02 Quyết định do Bộ trình; Bộ trưởng ban hành 02 Thông tư. Tính từ đầu năm đến nay, Bộ đã xây dựng, trình ban hành 24 văn bản gồm 20 Nghị định, 02 Nghị quyết và 02 Quyết định; đồng thời trình Bộ trưởng ban hành 21 Thông tư.

Triển khai Công điện số 32/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ cũng đã ban hành Kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và thành lập Tổ công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật nhằm kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý ngành.

Theo báo cáo, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được triển khai quyết liệt. Bộ đã rà soát, đề xuất phân quyền, phân cấp 61 thủ tục hành chính cấp bộ cho địa phương và đồng thời bãi bỏ 83 thủ tục hành chính. Sau rà soát, tổng số thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ giảm còn 555 thủ tục; trong đó thủ tục cấp bộ còn 141 thủ tục, chiếm khoảng 25,36%.

Đáng chú ý, ngày 29/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo đó, nhiều thủ tục và điều kiện đầu tư kinh doanh tiếp tục được cắt giảm, đơn giản hóa nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Tại Hội nghị giao ban, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phan Tuấn Hùng cho biết, đến nay Bộ đã hoàn thành 33/38 văn bản theo kế hoạch; tuy nhiên khối lượng công việc xây dựng pháp luật thời gian tới vẫn rất lớn, với khoảng 122 văn bản cần tiếp tục hoàn thiện từ nay đến cuối năm 2026. Vụ Pháp chế cũng đề nghị các đơn vị thường xuyên cập nhật tiến độ trên hệ thống của Bộ Tư pháp để bảo đảm không chậm muộn; đồng thời khẩn trương công bố các thủ tục hành chính sau khi nghị quyết, văn bản được ban hành để địa phương kịp thời triển khai thực hiện.

Cùng với đó, Bộ tiếp tục yêu cầu các đơn vị rà soát, tinh gọn hệ thống văn bản pháp luật, giảm tình trạng chồng chéo, kéo dài trong xử lý thủ tục; đồng thời gắn cải cách thủ tục hành chính với giảm khiếu nại, tố cáo và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Tăng tốc chuyển đổi số, thúc đẩy tăng trưởng và ứng phó biến đổi khí hậu

Theo báo cáo trình tại Hội nghị giao ban tháng 4/2026, cùng với hoàn thiện thể chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ và mở rộng các động lực tăng trưởng mới cho ngành.

Đến ngày 10/5/2026, Bộ được giao 88 nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW; trong đó đã hoàn thành 09 nhiệm vụ, 78 nhiệm vụ đang triển khai và 01 nhiệm vụ chậm tiến độ. Đặc biệt, Bộ được giao triển khai 03 nhiệm vụ công nghệ chiến lược gồm: phát triển giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới bằng công nghệ gen và công nghệ sinh học; làm chủ công nghệ chế biến vắc xin và chế phẩm sinh học; xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản giai đoạn 2026-2030.

Theo báo cáo của Vụ Kế hoạch - Tài chính tại Hội nghị, tăng trưởng ngành 4 tháng đầu năm đạt khoảng 3,58%; kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt hơn 23 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước, dù tốc độ xuất khẩu đang có xu hướng chậm lại. Bộ đang xây dựng kịch bản tăng trưởng với mục tiêu đạt khoảng 3,7% và phấn đấu đạt 4% trong năm 2026.

Theo báo cáo chính thức, bốn tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 23,04 tỷ USD; nhập khẩu đạt 17,65 tỷ USD; cán cân thương mại tiếp tục xuất siêu 5,39 tỷ USD. Trong đó, nhóm nông sản đạt 12,16 tỷ USD; thủy sản đạt 3,59 tỷ USD, tăng 11,9%; lâm sản đạt 5,82 tỷ USD. Bộ cũng đã tham mưu Chính phủ tổ chức Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản nhằm tháo gỡ khó khăn thị trường, mở rộng xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng ngành trong năm 2026.

Trong lĩnh vực đầu tư công, Bộ đã phân bổ 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 với tổng số 6.699,5 tỷ đồng; đồng thời đề xuất bổ sung thêm 3.200 tỷ đồng vốn trong nước. Tính đến hết ngày 30/4/2026, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 18,7% kế hoạch.

Theo báo cáo trình tại Hội nghị giao ban, công tác ứng phó biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai tiếp tục được Bộ triển khai khẩn trương, đặc biệt tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 26-KL/TW về phòng chống sụt lún, sạt lở, hạn hán, xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng dự thảo Chương trình hành động của Chính phủ để triển khai thực hiện; đồng thời tổ chức khảo sát thực địa tại Cần Thơ, Đồng Tháp và Vĩnh Long nhằm đánh giá thực trạng hạ tầng thủy lợi và công tác phòng chống thiên tai tại khu vực này.

Tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn Nguyễn Thượng Hiền cho biết, từ nay đến hết tháng 5 sẽ xuất hiện khoảng 2 đợt nắng nóng; số lượng bão có thể thấp hơn trung bình nhiều năm nhưng mức độ cực đoan cao hơn. Tình trạng thiếu nước trong mùa khô năm nay tiếp tục là nguy cơ cần theo dõi sát.

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra một số tồn tại như công tác dự báo, phản ứng chính sách với một số vấn đề phát sinh còn bị động; áp lực từ các hàng rào kỹ thuật quốc tế ngày càng gia tăng; ô nhiễm không khí tại đô thị và ô nhiễm tại một số lưu vực sông, làng nghề vẫn chưa được xử lý hiệu quả.

Theo đánh giá tại Hội nghị giao ban tháng 4/2026, các nhiệm vụ đang triển khai cho thấy Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang từng bước chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, thể chế và hiệu quả thực thi; qua đó tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững ngành trong thời gian tới.

Có thể thấy, trong bối cảnh sức ép từ biến động kinh tế toàn cầu, rào cản thương mại và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng gia tăng, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý và điều hành. Những kết quả đạt được trong tháng 4/2026 cho thấy quyết tâm của Bộ trong việc đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng dư địa tăng trưởng mới. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh tài nguyên, an ninh lương thực và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trong giai đoạn tới.