Nhiều hố chôn lấp rác ở khu vực phía Đông Quảng Ngãi đã đầy hoặc không còn khả năng mở rộng, trong khi lượng rác phát sinh mỗi ngày tiếp tục tăng. Trước áp lực này, tỉnh đang tính toán các giải pháp lâu dài, từng bước chuyển sang các khu xử lý tập trung, giảm phụ thuộc vào các hố chôn lấp nhỏ lẻ.
Tại La Vỹ, phường Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, áp lực xử lý rác đang tăng lên từng ngày. Theo ông Đỗ Ngọc Thìn, Phó Chủ tịch UBND phường Đức Phổ, địa phương phát sinh và thu gom khoảng 11 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày. Trong khi đó, hố chôn lấp hiện hữu đã hết dung tích thiết kế, không còn khả năng tiếp nhận thêm rác.
Để tránh gián đoạn việc thu gom, xử lý rác, phường Đức Phổ đã khẩn cấp triển khai xây dựng công trình mở rộng hố chôn lấp về phía Nam, tiếp giáp hố hiện hữu. Công trình có diện tích khoảng 3.150m², tổng dung tích tiếp nhận, chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt khoảng 8.442m³.
Đến nay, khối lượng thi công đạt khoảng 50%, trong đó đã hoàn thành việc đào, đắp hố chôn lấp. Công trình dự kiến hoàn thành, đưa vào sử dụng đầu tháng 9/2026.
Việc mở rộng hố chôn lấp là giải pháp cấp thiết nhằm duy trì hoạt động thu gom, xử lý rác tại địa phương trong thời gian chờ phương án lâu dài. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là giải pháp trước mắt trong bối cảnh lượng rác phát sinh mỗi ngày khá lớn.
Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển biểu dương phường Đức Phổ và các địa phương đã chủ động, khẩn trương triển khai các giải pháp xử lý rác theo chỉ đạo của tỉnh. Đồng thời, ông yêu cầu quá trình tiếp nhận, chôn lấp phải thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, hạn chế thấp nhất phát sinh mùi hôi, nước rỉ rác và tác động đến môi trường xung quanh, nhất là trong mùa mưa.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Tài chính tỉnh cân đối nguồn lực, kịp thời hỗ trợ các địa phương khi có nhu cầu cấp thiết. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh được giao thường xuyên kiểm tra, theo dõi, nhắc nhở các đơn vị thực hiện tốt công tác thu gom, xử lý rác, không để xảy ra tình trạng rác ùn ứ, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Cùng với các giải pháp trước mắt, các cơ quan, đơn vị liên quan được yêu cầu khẩn trương hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà đầu tư dự án nhà máy xử lý rác thải, báo cáo tiến độ thực hiện trong tháng 11/2026.
Phường Đức Phổ cũng được yêu cầu chủ động nghiên cứu, xác định vị trí phù hợp để đề xuất đưa vào quy hoạch, làm cơ sở tính toán đầu tư nhà máy xử lý rác phục vụ khu vực phía Nam.
Không chỉ tại La Vỹ, hạ tầng xử lý rác ở nhiều địa phương phía Đông Quảng Ngãi cũng đang chịu sức ép lớn. Theo báo cáo của Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi, tính đến ngày 30/6/2026, các xã, phường phía Đông của tỉnh đã thu gom, vận chuyển, xử lý khoảng 81.126 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Công tác thu gom cơ bản được duy trì, chưa để xảy ra tình trạng rác ùn ứ kéo dài. Tuy nhiên, khả năng tiếp nhận của nhiều khu xử lý đang dần cạn kiệt.
Tại khu vực Nghĩa Kỳ, ô chôn lấp số 1 thuộc khu xử lý 5,6ha đã đầy từ ngày 19/6/2026. Trong khi đó, ô số 2 chưa đủ điều kiện vận hành do chưa hoàn thiện phương án thu gom, lưu chứa và xử lý nước rỉ rác. Việc phải tạm thời đổ vun rác trên ô số 1 làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự cố môi trường.
Tình trạng quá tải cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác. Hố chôn lấp phục vụ các xã Sơn Hạ, Sơn Hà, Sơn Thủy, Sơn Kỳ và Sơn Linh đã đầy từ cuối năm 2025. Khu xử lý tại Trà Bồng đầy trong tháng 6/2026 và không còn khả năng mở rộng. Các hố chôn lấp tại Đức Phổ, Mộ Đức, Long Phụng, Lân Phong cũng đã hết sức chứa trong năm 2026.
Thực tế này cho thấy mô hình xử lý rác dựa chủ yếu vào các hố chôn lấp nhỏ lẻ đang bộc lộ nhiều hạn chế. Khi các hố chôn lấp lần lượt đầy, địa phương phải tiếp tục tìm quỹ đất mới, đầu tư mở rộng hoặc xây dựng các ô chôn lấp khác, trong khi yêu cầu kiểm soát mùi, nước rỉ rác và các tác động môi trường ngày càng cao.
Theo ông Bùi Đức Thuận, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất, Quảng Ngãi đang định hướng không tiếp tục phụ thuộc vào các khu chôn lấp nhỏ lẻ, thay vào đó nghiên cứu các khu xử lý tập trung, phục vụ nhu cầu liên xã, phường.
Đối với khu vực phía Nam, tỉnh kiến nghị kêu gọi đầu tư nhà máy xử lý rác công suất khoảng 100 tấn/ngày. Tại khu vực phía Đông Bắc, gồm Khu kinh tế Dung Quất, doanh nghiệp đề xuất nâng công suất Nhà máy xử lý rác Bình Nguyên từ 200 lên 660 tấn/ngày.
Song song với việc kêu gọi đầu tư, Quảng Ngãi yêu cầu khẩn trương hoàn thiện, đưa Nhà máy xử lý chất thải rắn Sơn Hà vào vận hành trong năm 2026; tháo gỡ các vướng mắc để sớm đưa ô chôn lấp số 2 tại Nghĩa Kỳ vào tiếp nhận rác. Các địa phương cũng cần được hỗ trợ kinh phí để đầu tư, mở rộng hạ tầng xử lý trong thời gian trước mắt.
Về lâu dài, công suất các nhà máy xử lý rác cần được tính toán phù hợp với nhu cầu từng khu vực. Riêng tổng nhu cầu xử lý rác của khu vực các xã, phường phía Đông và phía Nam được tính toán ở mức khoảng 350-400 tấn/ngày đêm để đáp ứng yêu cầu lâu dài.
Thực tế tại La Vỹ và nhiều địa phương cho thấy dư địa của hình thức chôn lấp đang ngày càng thu hẹp. Việc mở rộng các hố chôn lấp có thể giải quyết nhu cầu trước mắt, nhưng không thể thay thế cho một hệ thống xử lý rác có quy mô và công nghệ phù hợp.
Vì vậy, cùng với việc bảo đảm thu gom, xử lý rác không bị gián đoạn, Quảng Ngãi cần đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý tập trung, từ xác định vị trí, quy mô đến lựa chọn nhà đầu tư. Đây cũng là cách để giải quyết căn cơ áp lực đang đặt lên những hố chôn lấp như La Vỹ, Nghĩa Kỳ và nhiều địa phương khác, thay vì chỉ xử lý tình thế mỗi khi các bãi rác quá tải.
Trước tình hình mưa lớn kéo dài gây sạt lở, ngập úng, chia cắt giao thông, tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát vùng nguy hiểm, chủ động di dời người dân, khắc phục các điểm sạt lở và nghiên cứu đầu tư công trình kiên cố tại những vị trí thường xuyên bị chia cắt.
Sau gần 10 năm được quyết định chủ trương đầu tư, Dự án Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Măng Đen - giai đoạn 1 sẽ được dừng thực hiện do không còn phù hợp với quy hoạch hiện hành và có phạm vi chồng lấn với dự án khác.
Những vướng mắc về đất đai, lâm nghiệp, thủ tục hành chính và khai thác nguồn lực đang là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để Quảng Ngãi mở rộng dư địa phát triển.
