Thời gian gần đây, nền kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động khó lường từ xung đột địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ thương mại, biến động chuỗi cung ứng đến những rủi ro về tài chính và lạm phát. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số của Việt Nam không chỉ đòi hỏi quyết tâm chính trị cao mà còn cần những chính sách hỗ trợ đủ mạnh, đặc biệt là chính sách tín dụng đối với khu vực doanh nghiệp.
Là "huyết mạch" của nền kinh tế, tín dụng ngân hàng không chỉ bảo đảm dòng vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn đóng vai trò dẫn dắt các động lực tăng trưởng mới. Vì vậy, xây dựng một chính sách tín dụng linh hoạt, chủ động và có trọng tâm sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng đầu tư và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng bền vững.
Trong nhiều năm qua, khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân đã trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế Việt
Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong năm nay, các doanh nghiệp không chỉ cần nguồn vốn lớn mà còn cần nguồn vốn có chi phí hợp lý, thời hạn phù hợp và được giải ngân kịp thời.
Theo PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc thường trực – Học Viện Ngân hàng thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã kiên định quan điểm điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Việc tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, giảm chi phí vốn cho nền kinh tế và điều hành tín dụng theo hướng hỗ trợ sản xuất đang tạo điều kiện để doanh nghiệp phục hồi và mở rộng đầu tư.
Từ đầu năm 2026 đến nay đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong điều hành tín dụng. Không chỉ dừng ở việc mở rộng quy mô vốn, chính sách tín dụng còn hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn trong tiếp cận vốn và khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.
PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh cho biết, một trong những điểm mới đáng chú ý là việc các tổ chức tín dụng mở rộng cấp tín dụng thông qua phương tiện điện tử, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng và hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình tài chính mới. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh các tỷ lệ bảo đảm an toàn theo hướng tạo thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay trung và dài hạn.
Việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30 lên 40% cùng điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi được kỳ vọng sẽ giúp các ngân hàng có thêm nguồn lực để cung ứng vốn cho nền kinh tế mà vẫn bảo đảm an toàn hệ thống.
Đáng chú ý hơn, hạn mức tăng trưởng tín dụng năm 2026 được định hướng ở mức khoảng 15%, song nhiều khoản tín dụng phục vụ các mục tiêu phát triển sẽ không bị tính vào hạn mức này. Đây được xem là bước đi rất tích cực nhằm ưu tiên nguồn lực cho các dự án có khả năng tạo sức lan tỏa lớn đối với nền kinh tế. Bên cạnh đó, tín dụng tiếp tục được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và các ngành ưu tiên khác. Đặc biệt, các khoản vay cho dự án nhà ở xã hội, các công trình trọng điểm quốc gia cũng như các dự án có khả năng thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số đều được ưu tiên xem xét.
Thực tế cho thấy, tăng trưởng tín dụng không đồng nghĩa với tăng trưởng kinh tế nếu dòng vốn không đi đúng địa chỉ. Trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra không phải là bơm vốn bằng mọi giá mà là phân bổ tín dụng hiệu quả, hướng vào các ngành tạo giá trị gia tăng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động, đặc biệt là tăng cường chế biến sâu trong nông nghiệp.
Theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng sẽ tăng cường tài trợ vốn theo chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng, ưu tiên doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cũng như doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo để đầu tư máy móc, công nghệ mới, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Đây là hướng đi phù hợp bởi khu vực doanh nghiệp tư nhân hiện đang đóng góp tỷ trọng lớn trong GDP và tạo việc làm cho hàng chục triệu lao động. Vì theo PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh, nếu được tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn, khu vực này sẽ có điều kiện mở rộng sản xuất, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đặc biệt, việc xây dựng chương trình hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ESG sẽ góp phần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư theo hướng phát triển bền vững.
Cùng với đó, Chính phủ đã thông qua nhiều gói tín dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khơi thông nguồn vốn, trong đó gói tín dụng quy mô 500 nghìn tỷ đồng dành cho đầu tư hạ tầng và công nghệ số, công nghệ chiến lược… được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng đối với quá trình hiện đại hóa nền kinh tế.
Tín dụng đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp để thúc đẩy sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, theo PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh, tín dụng chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong tổng thể các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Nếu môi trường đầu tư còn nhiều thủ tục hành chính, thị trường vốn phát triển chưa tương xứng hoặc doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về tiếp cận đất đai, công nghệ và nguồn nhân lực thì hiệu quả của chính sách tín dụng sẽ bị hạn chế.
Chính vì vậy, bên cạnh giải pháp của ngành ngân hàng, chúng ta cần tiếp tục tháo gỡ căn bản các rào cản thể chế, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế, nâng cao hiệu quả đầu tư và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định.
PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh cho rằng, cần phát triển mạnh thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng. Đồng thời, cần thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh và bền vững không thể chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng mà cần sự phát triển đồng bộ của cả hệ thống tài chính.
Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là thách thức rất lớn nhưng cũng là cơ hội để Việt
Muốn đạt được mục tiêu này, theo PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh chúng ta cần một hệ thống chính sách tín dụng đủ mạnh, đủ linh hoạt và đủ dài hạn để đồng hành cùng doanh nghiệp. Điều đó không chỉ là mở rộng quy mô vốn mà còn phải bảo đảm dòng vốn được phân bổ đúng lĩnh vực ưu tiên, hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ngành ngân hàng đang từng bước chuyển từ tư duy kiểm soát tín dụng đơn thuần sang định hướng phát triển tín dụng phục vụ tăng trưởng chất lượng cao. Những điều chỉnh về cơ chế cấp tín dụng, ưu tiên vốn cho các ngành có động lực tăng trưởng như xây dựng, giao thông, hỗ trợ chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế số và doanh nghiệp tư nhân… cho thấy chính sách tín dụng đang ngày càng bám sát yêu cầu phát triển của nền kinh tế.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển thị trường vốn và nâng cao năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp.
“Khi những "điểm nghẽn" về thể chế được tháo gỡ, dòng vốn tín dụng được khơi thông và doanh nghiệp được tiếp thêm nguồn lực đúng lúc, đúng nhu cầu, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, qua đó trở thành động lực quan trọng đưa nền kinh tế Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay và những năm tiếp theo”, PGS, TS. Phạm Thị Hoàng Anh nhấn mạnh.
Việt Nam trong những năm qua và trong tương lai thực hiện phát triển kinh tế - xã hội kết hợp chặt chẽ, hợp lý, hài hòa với bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh (TTX) hướng tới sự phát triển bền vững. Chúng ta đang từng bước chuyển dịch mô hình theo hướng tăng trưởng xanh và đã đạt được những kết quả tích cực ban đầu, nhưng cũng đặt ra một số thách thức trong thực tiễn.
Ngày 28/3, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phát động chuỗi sự kiện Ngày chuyển đổi xanh năm 2025.
Tín dụng xanh đang trở thành một công cụ tài chính quan trọng, góp phần giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Trong bối cảnh môi trường toàn cầu đang bị đe dọa bởi sự gia tăng khí nhà kính và suy thoái sinh thái, Việt Nam đã có những cam kết mạnh mẽ trong việc hướng tới mục tiêu trung hòa carbon, thông qua Chiến lược quốc gia về Tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050.
Ngày 26/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Truyền thông Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) phối hợp Tạp chí Kinh tế Việt Nam-VnEconomy-Vietnam Economic Times và các cơ quan hữu quan tổ chức chuỗi Hội thảo “Thúc đẩy đầu tư xanh và thị trường tài chính xanh - Hướng tới mục tiêu Net zero tại Việt Nam”.
Tăng trưởng xanh là một trong những yếu tố cốt lõi của quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, để đạt được các mục tiêu về tăng trưởng xanh, Việt Nam cần sớm có các giải pháp đột phá trong phát triển thị trường tài chính xanh.
