Cảnh quan môi trường là nền tảng phát triển du lịch bền vững

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu đổi mới quản lý, phát triển sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường liên kết du lịch.

Theo định hướng quy hoạch Thủ đô, Sóc Sơn được xác định là Trung tâm du lịch phía Bắc, phát triển du lịch văn hóa, tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng và thể thao giải trí. Địa phương có lợi thế gần sân bay Nội Bài, sở hữu Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Sóc, hệ thống 96 di tích cùng cảnh quan thiên nhiên phong phú.

Ông Lê Xuân Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Sóc Sơn nhấn mạnh: “Có tài nguyên chưa đồng nghĩa với có sản phẩm; có sản phẩm chưa đồng nghĩa với có thị trường”. Vì vậy, địa phương tập trung chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh.

Sóc Sơn đang triển khai Dự án Khu bảo tồn thuộc khu vực IV Khu du lịch - văn hóa Sóc Sơn rộng khoảng 23,74 ha; dự án du lịch thông minh, số hóa di tích với nguồn lực trên 18 tỷ đồng. Dự án Tổ hợp vui chơi giải trí đa năng - Trường đua ngựa đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.

Đáng chú ý, sản phẩm “Đêm Đền Sóc - Hào khí Thánh Gióng” với kinh phí trên 13 tỷ đồng đang được xây dựng, hướng tới kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu. Địa phương cũng định hướng phát triển “Hành trình Dấu chân Ngựa Gióng”, kết nối các trải nghiệm văn hóa, tâm linh và sinh thái.

TS. Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch Thường trực Liên chi hội Lữ hành Việt Nam thuộc Hiệp hội Du lịch Việt Nam đề xuất nghiên cứu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm tranh gạo Vân Quân, nâng cao giá trị thương hiệu và phát triển quà lưu niệm đặc trưng.

Ông cũng gợi mở phát triển không gian du lịch đêm trên tuyến kết nối vào Đền Sóc, gắn với thôn Thị Linh; xây dựng sản phẩm đạp xe đêm tại vùng núi Sóc. Theo ông, cần nâng cao chất lượng thuyết minh, diễn giải di sản, giúp du khách cảm nhận sâu sắc câu chuyện Thánh Gióng thông qua không gian, ánh sáng và các hoạt động trải nghiệm.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho biết, từ trải nghiệm tổ chức chuyến du lịch hai ngày một đêm cho đại gia đình 30 người tại Sóc Sơn, ông nhận thấy thị trường khách Thủ đô còn nhiều dư địa. Tuy nhiên, khoảng cách gần trung tâm Hà Nội khiến du khách thường trở về trong ngày, gây khó khăn cho các cơ sở lưu trú, đặc biệt vào những ngày giữa tuần.

Để giữ chân du khách, ông Nguyễn Tiến Đạt đề xuất phát triển mô hình cà phê kết hợp biểu diễn âm nhạc tại không gian đồi thông, ven hồ, tương tự những sản phẩm âm nhạc ngoài trời ở Đà Lạt. Mô hình có thể tạo động lực để khách đến Sóc Sơn vào buổi chiều, thưởng thức nghệ thuật, ẩm thực và lưu trú qua đêm, với điều kiện lựa chọn địa điểm, nhà đầu tư phù hợp và đáp ứng quy định về đất đai.

Ông cũng gợi mở khai thác phân khúc người cao tuổi, người nghỉ hưu thông qua các chương trình tham quan, nghỉ dưỡng, trải nghiệm vào ngày thường. Các hoạt động làm tranh gạo, giò hoa tre cần được thiết kế để du khách trực tiếp tham gia, tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ trải nghiệm có thu phí.

Đặc biệt, Sóc Sơn có thể phát triển tour dành cho khách đến sớm hoặc khởi hành muộn qua sân bay Nội Bài, kết hợp tham quan, ăn uống trước giờ nhận phòng tại Hà Nội hoặc sau khi trả phòng, chờ chuyến bay đêm.

Tiếp thu các ý kiến tại hội nghị, ông Lê Xuân Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Sóc Sơn khẳng định địa phương sẽ hỗ trợ kết nối, quảng bá, xúc tiến du lịch, cải thiện cảnh quan, môi trường và chất lượng phục vụ.

“Chúng tôi xác định: du khách là trung tâm, doanh nghiệp là động lực, người dân là chủ thể; văn hóa, cảnh quan và môi trường là nền tảng để phát triển du lịch bền vững”, ông Lê Xuân Dũng nhấn mạnh.

Trước đó, đoàn đại biểu đã đi khảo sát tại Đền Sóc, Cơ sở Tranh gạo Vân Quân và Cơ sở làm giò hoa tre Phạm Văn Thanh. Hoạt động giúp doanh nghiệp trực tiếp đánh giá tài nguyên, sản phẩm, điều kiện phục vụ để đề xuất phương án xây dựng tour, tuyến phù hợp nhu cầu thị trường.