Chợ cá bên mép sóng

Khi những vệt nắng đầu tiên vừa chạm mặt biển, chợ cá Châu Thuận Biển (xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) đã bắt đầu sôi động. Những con tàu sau một đêm đánh bắt lần lượt trở về, kéo theo nhịp chợ dâng lên theo từng đợt sóng. Càng gần về sáng, tàu cập bờ càng nhiều, bãi biển vì thế mà chật kín người, và cũng là thời điểm chợ đông nhất trong ngày.

Từ lúc trời còn lờ mờ, hàng trăm người dân và tiểu thương đã có mặt. Không ai bảo ai, họ đứng dọc bờ biển, hướng mắt ra khơi, chờ những chiếc thuyền quen thuộc. Khi tàu còn cách bờ, những chiếc thuyền thúng bắt đầu lao ra, nối nhau trung chuyển hải sản. Mỗi chuyến chở từ 2–3 tạ cá, dập dềnh trên sóng rồi cập bến trong tiếng gọi nhau í ới. 

Điểm đặc biệt của chợ cá Châu Thuận Biển nằm ở chỗ mọi giao dịch diễn ra ngay sát mép sóng. Thúng cá vừa chạm bờ, thương lái đã nhanh tay lựa chọn, cân đong và thu mua. Nhiều người không đứng chờ trên cát mà lội hẳn ra xa, cách bờ hàng trăm mét để đón cá từ sớm. Phần lớn công việc vận chuyển, bốc xếp lại do phụ nữ địa phương đảm nhận – những người bắt đầu ngày mới từ khoảng 4 giờ sáng, chân quen với nước mặn và tay quen với cá tươi.

Theo ghi nhận, mỗi buổi sáng có khoảng 40–60 tiểu thương trong và ngoài địa phương đến thu mua. Để mua được những mẻ cá tươi ngon nhất, bà Nguyễn Thị Nhung đã có mặt từ rất sớm. “Hải sản ở đây đánh bắt gần bờ nên rất tươi, ngon, giá lại rẻ. Vì vậy, ngày nào cũng có nhiều tiểu thương đến mua, trung bình khoảng 50–70 người”, bà chia sẻ, tay vẫn thoăn thoắt lựa cá.

Theo chân tiểu thương, cá sau đó được vận chuyển đi khắp các nơi trong tỉnh và khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Nhờ nguồn đánh bắt gần bờ, hải sản luôn giữ được độ tươi ngon, giá cả ổn định, giúp cả ngư dân lẫn thương lái có nguồn thu nhập khá.

Gần 20 năm bám biển, ông Võ Văn Hân (52 tuổi) vẫn giữ nhịp sống quen thuộc: chiều ra khơi, sáng trở về. “Có chuyến trúng đậm trên một tấn cá, có hôm ít hơn, nhưng vẫn đủ trang trải cuộc sống, nuôi con ăn học”, ông chia sẻ.

Chợ cá không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là sinh kế của nhiều người. Lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ, có thể kiếm từ 200–250 nghìn đồng mỗi buổi sáng – khoản thu nhập đều đặn giúp họ trang trải cuộc sống.

Người dân Châu Thuận Biển bao đời nay sống dựa vào biển. Nghề đi biển được giữ gìn như một phần đời sống, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Mỗi chiều, sau bữa cơm sớm, từng thuyền 3–4 người lại rẽ sóng ra khơi, để rồi sáng hôm sau quay về mang theo cá tươi còn nguyên hơi biển.

Theo ông Nguyễn Thanh Hùng, Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá Bình Châu, xã Đông Sơn hiện có trên 400 tàu cá với hơn 1.700 lao động. Riêng thôn Châu Thuận Biển có khoảng 150 tàu với hơn 500 lao động, trong đó khoảng 80% hoạt động tại ngư trường Hoàng Sa và Trường Sa.

Nghề biển vì thế vẫn là trụ cột kinh tế của địa phương. Dịp lễ 30/4–1/5 năm nay, thời tiết thuận lợi, sóng êm, gió nhẹ, nhiều tàu cá trở về với khoang đầy ắp. Những mẻ cá nặng tay không chỉ mang lại thu nhập, mà còn giữ chân người với biển, giữ nhịp sống của một làng chài.

Trong làn sương sớm, chợ cá Châu Thuận Biển hiện lên như một nét văn hóa thân thuộc của đời sống cư dân ven biển. Ở đó, mỗi buổi sáng không chỉ là một phiên chợ, mà là một vòng quay mưu sinh, lặp lại đều đặn theo con nước và theo đời người.