Kể từ ngày 26/6/2026, lãnh đạo xã, phường, đặc khu tại TP. Hồ Chí Minh được trao quyền thực hiện 26 nhóm nhiệm vụ đất đai, nổi bật nhất là thẩm quyền cho phép cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất. Đây là bước đi quyết liệt của TP. Hồ Chí Minh trong mô hình chính quyền hai cấp nhằm cắt giảm tối đa các khâu trung gian gây phiền hà.
Bước đột phá trong cải cách hành chính
Theo Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND do Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh ký ban hành ngày 26/6/2026, TP. Hồ Chí Minh thực hiện phân cấp mạnh mẽ cho Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu đối với hàng loạt nhiệm vụ vốn trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện hoặc cấp tỉnh.
Việc phân cấp này được thực hiện trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, giúp giảm bớt các khâu trung gian và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đất đai cho người dân. Quyết định có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký, tức ngày 26/6/2026.
Trong số 26 nhiệm vụ được giao, đáng chú ý nhất là việc Chủ tịch UBND cấp xã hiện nay đã có quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân. Bên cạnh đó, lãnh đạo cấp xã còn được thực hiện các nhóm nhiệm vụ quan trọng khác bao gồm:
Giao đất và cho thuê đất: Quyết định giao đất, cho thuê đất cho cá nhân; giao đất cho cộng đồng dân cư và giao đất nông nghiệp cho cá nhân trong các trường hợp thuộc thẩm quyền;
Thu hồi đất và bồi thường: Ban hành thông báo thu hồi đất; quyết định thu hồi đất; thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho từng dự án; phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;
Cưỡng chế hành chính: Ban hành các quyết định kiểm đếm bắt buộc, cưỡng chế thu hồi đất và thành lập Ban cưỡng chế theo quy định của Luật Đất đai;
Giá đất và Đấu giá: Quyết định giá đất cụ thể trong một số trường hợp; phê duyệt phương án và công nhận kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất thuộc thẩm quyền;
Trưng dụng đất: Quyết định trưng dụng đất và gia hạn thời gian trưng dụng đất.
Trách nhiệm và công tác giám sát
Dù được trao quyền hạn lớn, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước UBND Thành phố và trước pháp luật về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp.
TP. Hồ Chí Minh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường nhiệm vụ hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, đồng thời thực hiện thanh tra, kiểm tra định kỳ việc thực hiện phân cấp tại các địa phương để đảm bảo tính minh bạch và đúng pháp luật.
Về trình tự, thủ tục hành chính, các địa phương sẽ tiếp tục áp dụng quy định hiện hành cho đến khi UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành các bộ thủ tục hành chính mới phù hợp với nội dung phân cấp này. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra luồng gió mới, giúp người dân TP. Hồ Chí Minh tiếp cận các dịch vụ công về đất đai một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn ngay tại địa phương mình sinh sống.
Nếu kỳ 1 cho thấy cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nền móng của một phương thức quản trị mới, thì kỳ 2 đi vào câu hỏi thực chất hơn: dữ liệu ấy phục vụ người dân như thế nào? Khi dữ liệu đất đai, dữ liệu dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, tái cấu trúc thủ tục hành chính trở thành khâu quyết định để chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai không dừng ở “số hóa hồ sơ”, mà đi đến mục tiêu cuối cùng: giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian, minh bạch quy trình và nâng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Thủ tướng Chính phủ mới ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 29/2026/QH16 nhằm xử lý dứt điểm các vi phạm pháp luật đất đai, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng trên toàn quốc.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường bãi bỏ một số thủ tục hành chính về cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai
