Trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đối tác vì Tăng trưởng xanh và Mục tiêu toàn cầu 2030 (P4G) lần thứ 4 vừa diễn ra tại Hà Nội, nhiều giải pháp công nghệ đột phá cho chuyển đổi xanh được quan tâm tại Triển lãm về Tăng trưởng xanh. Trong đó, đáng chú ý là các sản phẩm thân thiện môi trường được sáng tạo từ chất thải thực phẩm và phế phẩm, phụ phẩm trong ngành nông nghiệp.

Sau hơn một năm thực hiện, Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao đã khẳng định là bước đi chủ động đi trước đón đầu xu hướng tiêu dùng xanh, nhờ vậy mà các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu lúa gạo vững vàng hơn trên thị trường quốc tế.

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có mức sử dụng nước cao, trong khi khả năng tái tạo tài nguyên nước đang chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và gia tăng dân số. Trong bối cảnh ấy, nước thải (nhất là nước thải công nghiệp), nếu được xử lý và tái sử dụng hiệu quả sẽ giúp giảm khai thác từ nguồn nước tự nhiên, bảo vệ hệ sinh thái, giảm chi phí xử lý môi trường.

Sau hơn một năm từ khi Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (gọi tắt là Đề án) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, các mô hình thí điểm cho thấy những kết quả khả quan. Tuy nhiên, để sớm đạt mục tiêu một triệu ha vào năm 2030, cần thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ nhóm nông dân ngành hàng lúa gạo.

Ngày 24/1/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 232/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Đề án được phê duyệt góp phần thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đã cam kết, tạo dòng tài chính mới cho hoạt động cắt giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển công nghệ phát thải thấp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam ở trong nước và trên thị trường thế giới, hướng tới đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Pháp cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình chuyển đổi năng lượng và tăng cường an ninh năng lượng thông qua việc cung cấp các giải pháp năng lượng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cao nhất.

Hưởng ứng chủ trương của Việt Nam về phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, ngày 15/3/2025, Báo Nhân Dân chính thức ra mắt chuyên mục Hành trình Net Zero. Chuyên mục tập trung phản ánh các chủ trương, chính sách của Ðảng, Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn, các mô hình tiên phong, công nghệ đột phá và những thách thức, rào cản cần tháo gỡ để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Hành trình Net Zero góp phần định hướng, cổ vũ sự chung tay của toàn xã hội nhằm xây dựng một Việt Nam xanh và phát triển bền vững.

Các mô hình thí điểm canh tác lúa giảm phát thải đang được thực hiện ở ĐBSCL cho thấy triển vọng về tăng hiệu quả kinh tế và giảm phát thải khí nhà kính.

Ngày 24/1/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 232/QĐ-TTg phê duyệt "Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam", với mục tiêu góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam ở trong nước và trên thị trường thế giới, phát triển nền kinh tế carbon thấp và chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, hướng tới đạt mức phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Việt Nam đã nhận được hơn 41 triệu USD đầu tiên từ Ngân hàng Thế giới (WB) từ chuyển nhượng tín chỉ carbon rừng. Với một quốc gia nhiều tiềm năng về rừng như nước ta, việc trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng không chỉ góp phần quan trọng bảo vệ môi trường sinh thái, chống biến đổi khí hậu,... mà còn mang lại lợi ích kinh tế thiết thực thông qua thị trường tín chỉ carbon.

Quá trình thí điểm Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao cho thấy, việc ứng dụng phần mềm trong quản lý, vận hành máy móc hiện đại vào sản xuất lúa rất cần thiết, nhằm giảm chi phí nhân công, tăng hiệu quả trồng lúa. Tuy nhiên, năng lực ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số của các hợp tác xã, nông dân còn hạn chế, cần phải được "nâng cấp" mới đáp ứng yêu cầu.

Tín chỉ carbon rừng đang trở thành một trong những phương tiện quan trọng để giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính và bảo vệ môi trường. Trên thế giới, thị trường mua bán tín chỉ carbon rừng đang phát triển mạnh mẽ và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng trên. Song hiện nay, Việt Nam chưa có sàn giao dịch tín chỉ carbon rừng, chưa có khung pháp lý và cơ chế rõ ràng cho thị trường carbon rừng. Do đó, để tối ưu hóa tiềm năng và phát triển bền vững của thị trường carbon rừng, Việt Nam cần xây dựng và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách, công tác quản lý và nhóm giải pháp về công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực.

Thực hiện chỉ đạo của Đảng, Chính phủ trong việc hình thành ngay một Chương trình khoa học và công nghệ quốc gia phục vụ trực tiếp mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Bộ Khoa học và Công nghệ đã triển khai Chương trình Khoa học và công nghệ Net Zero (Chương trình KC.16/24-30), với các nhiệm vụ được bắt đầu từ năm 2025.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ đầu năm 2024 đến nay, một số mô hình thí điểm trồng lúa giảm phát thải được ghi nhận đạt kết quả tích cực như: giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, giảm phát thải khí nhà kính mà vẫn tăng thu nhập cho nông dân. Do đó, các địa phương đều mong muốn nhân rộng mô hình. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi còn nhiều thách thức đòi hỏi việc mở rộng diện tích phải được tính toán cẩn trọng, không nôn nóng, không theo phong trào.

Theo Thông tư 47/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2025, xe mô-tô, xe gắn máy có tuổi đời dưới 5 năm được miễn kiểm định khí thải. Xe từ 5-12 năm tuổi phải kiểm định 2 năm 1 lần, xe trên 12 năm tuổi phải kiểm định hằng năm. Giấy chứng nhận kiểm định khí thải sẽ được Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp.

Thủ đô Hà Nội đã chọn 2 quận trung tâm, là: Ba Đình và Hoàn Kiếm để thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) từ năm 2025 và năm 2031 trở đi thành phố Hà Nội sẽ áp dụng phát thải thấp ở hầu hết các quận.

Với lợi thế về diện tích rừng tự nhiên hiện có, Vườn quốc gia Tà Đùng được đánh giá là kho lưu trữ carbon lớn ở khu vực Tây Nguyên, nếu được khai thác hợp lý sẽ trở thành mô hình kinh tế xanh bền vững, giảm phát thải khí nhà kính, góp phần cải thiện đời sống cho lực lượng giữ rừng nơi đây.