Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 15/CĐ-TTg ngày 20/2/2026 về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và hạn hán, cháy rừng tại khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.
Công điện đã được gửi tới Bộ trưởng các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương; Tổng Giám đốc: Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và ĐBSCL.
Dự báo thời tiết và tình hình nguồn nước
Theo dự báo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ nay đến hết tháng 5/2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng 80-90%. Từ tháng 6 đến tháng 8/2026, khả năng duy trì trạng thái trung tính sẽ cao, với xác suất chuyển sang El Nino tăng dần (35-45%), trong khi xác suất chuyển sang La Nina rất thấp.
Lượng mưa và dòng chảy ở Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và ĐBSCL dự báo sẽ ở mức trung bình nhiều năm, nhưng do đang bước vào mùa khô nên lượng mưa và dòng chảy sẽ thấp. Các hồ chứa thủy lợi, thủy điện hiện có mức nước dự trữ khá, đạt 70-80% dung tích thiết kế.
Xâm nhập mặn và tình hình hạn hán tại Đồng bằng sông Cửu Long
Xâm nhập mặn ở ĐBSCL hiện đang ở mức trung bình nhiều năm và đã ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Từ cuối tháng 2 đến tháng 5/2026, dòng chảy trên sông Mê Công về ĐBSCL sẽ tiếp tục giảm dần. Xâm nhập mặn tại các cửa sông như Cửu Long, Vàm Cỏ và Cái Lớn có thể đạt mức cao nhất từ 42-70 km trong tháng 2, 3, và 4.
Dù tình hình xâm nhập mặn chưa ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt của người dân, nhưng cần đề phòng hạn hán, cháy rừng, thiếu nước xảy ra cục bộ và xâm nhập mặn bất thường tại ĐBSCL, do tình trạng này còn phụ thuộc vào các hoạt động khai thác nước ở thượng nguồn sông Mê Công.
Các biện pháp ứng phó
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và chính quyền các địa phương triển khai các biện pháp chủ động ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn và cháy rừng, đảm bảo nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường: (1) Theo dõi sát tình hình thời tiết, thủy văn, nguồn nước; tổ chức dự báo và cung cấp thông tin kịp thời cho các cơ quan và địa phương. (2) Phối hợp với các nước thượng nguồn sông Mê Công để thu thập thông tin về nguồn nước và điều tiết hồ chứa thủy điện. (3) Triển khai các biện pháp phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng, và điều chỉnh thời vụ gieo trồng phù hợp.
Bộ Công Thương: Đảm bảo cung cấp đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt, khai thác hiệu quả từ các nhà máy thủy điện.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố: Theo dõi sát tình hình khí tượng, thủy văn và xâm nhập mặn, triển khai các biện pháp ứng phó phù hợp với tình hình địa phương. Hợp tác với Bộ Công Thương để điều tiết các hồ chứa thủy lợi, thủy điện, bảo đảm tối ưu nguồn nước cho cả sản xuất nông nghiệp và phát điện.
Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam: Cập nhật thông tin về tình hình xâm nhập mặn, hạn hán và cháy rừng, kịp thời đưa tin và hướng dẫn người dân.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Chỉ đạo và giám sát việc triển khai thực hiện công điện.
Văn phòng Chính phủ: Theo dõi, đôn đốc thực hiện và báo cáo Thủ tướng về các vấn đề đột xuất.
Công điện yêu cầu các cơ quan, địa phương triển khai các biện pháp phòng ngừa, đảm bảo an toàn cho người dân và sản xuất, tránh tình trạng bị động trong ứng phó với những tình huống xâm nhập mặn, hạn hán và cháy rừng bất thường.
Đảm bảo an toàn cho người dân và sản xuất
Với những dự báo và tình hình hiện tại, việc chủ động triển khai các biện pháp ứng phó là vô cùng quan trọng để giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn, hạn hán và cháy rừng. Các cơ quan, địa phương cần phối hợp chặt chẽ, cung cấp thông tin kịp thời và hướng dẫn người dân thực hiện các giải pháp tiết kiệm nước, bảo vệ môi trường, và tăng cường phòng chống cháy rừng. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các đơn vị, cơ quan liên quan giám sát, đôn đốc và thực hiện nghiêm túc công điện, bảo đảm không để các hiện tượng bất thường ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế của các địa phương.
Các biện pháp này sẽ góp phần bảo vệ an ninh nguồn nước, bảo đảm an toàn sinh hoạt và sản xuất trong mùa khô, đồng thời giúp cả nước vượt qua những thách thức do thiên tai, biến đổi khí hậu.