Hiện nay, ô nhiễm không khí do các hoạt động giao thông và các hoạt động khác nhận được sự quan tâm rất lớn từ cộng đồng. Các hạt vật chất độc hại lơ lửng trong không khí được đưa vào cơ thể con người thông qua hoạt động hô hấp, từ đó gây ra các ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ em. Nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp đo thực nghiệm (theo dõi tự động) tại khu vực nghiên cứu (trường Tiểu học An Phú Tây) bằng thiết bị đo dựa trên cảm biến được đặt tên Air For Child (AFC), thời gian tiến hành theo dõi 19/4/2021 đến 28/4/2021. Các thông số được đo đạc bao gồm: Bụi mịn PM2.5, CO2, nhiệt độ, độ ẩm. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiệt độ, độ ẩm cao hơn tiêu chuẩn TCVN 5687:2010 và đối với CO2, bụi mịn PM2.5 vẫn ở mức cho phép so với tiêu chuẩn ASHRAE 62.1 và ASHRAE 26.1-2010. Kết quả thu được đóng góp vào việc đề xuất hướng khắc phục phù hợp cải thiện vi khí hậu tại phòng và phương án bảo vệ sức khỏe trẻ em khi các thông số thay đổi theo chiều hướng bất lợi. Từ khóa: Ô
HUỲNH VÕ QUANG KIỆT, CAO TRẦN HUỲNH NHƯ, LÊ NGỌC GIÀU, HỨA HỒNG CẨM,
TRẦN HUỲNH CHIÊU, NGUYỄN THỊ KIM NGÂN, ĐÀO TÚ LINH,
NGUYỄN TRƯƠNG HOÀNG LONG
TS. NGUYỄN LỮ PHƯƠNG
Khoa Môi trường
Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh
Mở đầu
Ngày nay, con người dành phần lớn thời gian ở trong các môi trường trong nhà (khoảng hơn 90%) như: Văn phòng, cơ quan, xí nghiệp hoặc các trường học. Theo Bộ Y tế Canada và Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, mức độ ô nhiễm trong nhà có thể cao hơn so với mức độ ngoài trời do các hoạt động thông gió tự nhiên hoặc do các hệ thống điều hòa không khí hiệu suất thấp [1]. Đối với trẻ em ở độ tuổi đi học dành ít nhất 30% thời gian bên trong lớp học và nguy cơ tiếp nhận nhiều hơn các chất ô nhiễm trong không khí do lượng không khí hít vào trong một chu kỳ hô hấp lớn hơn (so với trọng lượng cơ thể của chúng) [2]. Ở độ tuổi này, các mô và cơ quan của trẻ em đang trong giai đoạn phát triển nên việc liên tục tiếp nhận các chất ô nhiễm không khí sẽ ảnh hưởng lớn đối với sức khỏe [3]. Do đó, việc quan trắc chất lượng không khí (CLKK) và duy trì các điều kiện CLKK ở các trường học ở mức độ hợp lý để không gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người (đặc biệt là trẻ em) là vô cùng quan trọng [1].
Nghiên cứu liên quan đến mối quan hệ giữa sức khỏe con người và bụi PM2.5 trong nhà đã được tiến hành trước đây. Li Bai và cộng sự đã tiến hành điều tra các mức PM2.5 trong nhà/ngoài trời hàng năm ở Trường Xuân, Đông Bắc của Trung Quốc. Kết quả cho thấy, nồng độ PM2.5 cao nhất vào mùa đông 41,59μg/m3 trong nhà và 105,85μg/m3 ngoài trời, nồng độ thấp nhất là 11,15μg/m3 và 18,71μg/m3 vào mùa hè. Trong số 145200 học sinh ở khu vực này, có đến 109-134 em tử vong sớm do ô nhiễm PM2.5, 71-75 trong số đó được cho là do sự ô nhiễm PM2.5 trong nhà [4].
Mặc dù các nghiên cứu về quan trắc CLKK trong nhà đã được tiến hành rộng rãi; tuy nhiên, nghiên cứu liên quan việc điều tra CLKK tại phòng học cho học sinh tiểu học vẫn còn hạn chế ở nước ta. Do đó, nghiên cứu này đã dùng phương pháp quan trắc tự động bằng thiết bị sử dụng cảm biến giá thành thấp để thu thập số liệu, phân tích các chỉ tiêu CLKK và đánh giá được chất lượng môi trường dựa trên các chỉ tiêu quan trắc được. Mục tiêu chính của nghiên cứu bao gồm: Quan trắc tự động các thông số chất lượng không khí trong nhà, phòng học (nhiệt độ, độ ẩm, CO2 và bụi mịn PM2.5); Đánh giá chất lượng môi trường vi khí hậu trong phòng học học sinh tiểu học bằngquan trắc tự động; Xác định các nguồn phát thải tại trường để đưa ra giải pháp thích hợp. Từ đó, trường có phương án ứng phó khi chất lượng không khí tại trường xuống dưới mức kém.
Phương pháp nghiên cứu
Chọn địa điểm và vị trí lắp đặt thiết bị: Địa điểm tiến hành quan trắc được lựa chọn tại Trường tiểu học An Phú Tây thuộc khu vực ngoại thành TP. Hồ Chí Minh, gần mặt tiền đường An Phú Tây - Hưng Long. Xung quanh khu vực quan trắc có nhiều cây xanh, vì gần cửa hàng vật liệu xây dựng và công ty vận tải nên lượng xe lớn lưu thông gây ra phát thải rất lớn, sau trường là nhà dân thường xuyên đốt rác sinh hoạt, ngoài ra còn các hoạt động đốt rơm rạ của người dân. Phòng học số 21, lớp bốn 3 ở dãy giữa tầng 2 của Trường Tiểu học An Phú Tây