Từ vùng đất vốn được xem là khắc nghiệt về thời tiết, một mô hình trồng lan hồ điệp ứng dụng công nghệ cao đã được hình thành tại Thanh Hóa. Không chỉ chủ động nguồn hoa Tết, mô hình còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị giá trị cao.
Mạnh tay đầu tư nhà màng, chủ động “đánh thức” hoa Tết
Để chuẩn bị cho thị trường hoa Tết Nguyên đán 2026, ông Nguyễn Xuân Thiên, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ cơ giới hóa nông nghiệp Đông Tiến, phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa (địa phận huyện Đông Sơn trước đây), đã quyết định đầu tư hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu nhà màng hiện đại với tổng diện tích khoảng 2.000m².
Trên diện tích này, HTX Đông Tiến đã ươm trồng gần 40.000 chậu lan hồ điệp, loài hoa được mệnh danh là “nữ hoàng” của thị trường hoa Tết. Đây cũng là mô hình trồng lan hồ điệp ứng dụng công nghệ cao, quy mô lớn đầu tiên tại Thanh Hóa tính đến thời điểm hiện nay.
Không giống các mô hình trồng hoa truyền thống phụ thuộc nhiều vào thời tiết tự nhiên, toàn bộ khu nhà màng được trang bị hệ thống điều khiển tự động, cho phép kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ, ánh sáng và độ ẩm. Nhờ đó, người trồng có thể “lập trình” quá trình sinh trưởng của cây, đặc biệt là giai đoạn kích thích lan bật ngồng và ra hoa đúng thời điểm mong muốn.
Sau gần một năm chăm sóc, vườn lan của HTX Đông Tiến đang cho thấy những tín hiệu rất khả quan. Theo ông Nguyễn Xuân Thiên, tỷ lệ cây bật ngồng đạt trên 99%, trong đó hơn 90% số ngồng hoa đạt tiêu chuẩn chất lượng loại 1, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường hoa cao cấp.
Hiện tại, vườn lan có khoảng 20 màu hoa khác nhau, từ những gam màu truyền thống như trắng, tím, hồng đến các màu phối sắc độc đáo, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho người tiêu dùng. Đặc biệt, để phục vụ nhu cầu mua sắm dịp Tết, HTX đã chủ động chia lan thành 3 đợt nở khác nhau.
Cụ thể, đợt đầu tiên bắt đầu từ đầu tháng Chạp, đợt thứ hai vào khoảng rằm tháng Chạp và đợt cuối từ ngày 20 đến 25 tháng Chạp âm lịch. Việc phân kỳ nở hoa giúp thị trường luôn có nguồn cung ổn định, đồng thời tạo thêm nhiều lựa chọn cho khách hàng trong suốt thời gian giáp Tết.
Theo ông Thiên, lan hồ điệp không cần sử dụng chất kích thích sinh trưởng để ra hoa. Yếu tố quyết định nằm ở sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm, cùng với nền nhiệt lạnh phù hợp. “Nhờ hệ thống nhà màng công nghệ cao, chúng tôi có thể chủ động điều chỉnh các yếu tố môi trường để cây ra hoa đúng thời điểm. Quan trọng nhất là phải tính toán chính xác thời gian kích ngồng, nếu sớm hoặc muộn đều ảnh hưởng đến chất lượng hoa Tết”, ông Thiên chia sẻ.
Lan nội “đắt hàng”, mở hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị
Những ngày cuối năm, khu nhà màng trồng lan hồ điệp của HTX Đông Tiến luôn trong tình trạng nhộn nhịp. Thương lái, đại lý hoa cảnh từ nhiều địa phương trong tỉnh liên tục đến tham quan, đặt hàng và ký hợp đồng tiêu thụ. Không chỉ là điểm sản xuất, nơi đây còn trở thành điểm tham quan trải nghiệm đối với nhiều người yêu hoa.
Theo thống kê của HTX, đến thời điểm hiện tại, khoảng 35% tổng số lan hồ điệp đã được xuất bán ra thị trường. Phần còn lại sẽ tiếp tục được cung ứng trong cao điểm mua sắm giáp Tết Nguyên đán 2026. Giá lan hồ điệp bán tại vườn dao động từ 100.000 đến 200.000 đồng/cây, tùy theo chủng loại, kích thước và số lượng hoa trên mỗi chậu.
Với quy mô gần 40.000 chậu lan, HTX Đông Tiến dự kiến sẽ tiêu thụ hết toàn bộ sản lượng trong dịp Tết, mang lại doanh thu khoảng 5 tỷ đồng. Đáng chú ý, khoảng 100% sản lượng lan hồ điệp của HTX được tiêu thụ ngay tại thị trường Thanh Hóa, cho thấy sức mua và tiềm năng rất lớn của thị trường nội tỉnh.
Để phục vụ sản xuất và tiêu thụ, HTX hiện duy trì khoảng 10 lao động thường xuyên, chủ yếu đảm nhiệm các khâu chăm sóc, theo dõi sinh trưởng và kỹ thuật nhà màng. Vào thời điểm cao điểm giáp Tết, HTX còn thuê thêm thợ cắm hoa, công nhân đóng gói và vận chuyển nhằm đáp ứng kịp tiến độ giao hàng cho các đại lý và khách lẻ.
Quy trình vận chuyển lan hồ điệp được thực hiện hết sức cẩn trọng. Mỗi chậu lan đều được cố định, bao bọc kỹ lưỡng để tránh va đập, gãy ngồng trong quá trình di chuyển, đảm bảo khi đến tay khách hàng vẫn giữ được độ tươi, dáng hoa và giá trị thẩm mỹ cao nhất.
Lan hồ điệp từ lâu đã được xem là loài hoa “quý tộc” nhờ thân cây khỏe, lá xanh dày, cánh hoa tròn đều, đối xứng và màu sắc trang nhã. Thời gian nở hoa kéo dài từ 1 đến 2 tháng, rất phù hợp để trưng bày trong suốt dịp Tết Nguyên đán. Chính vì vậy, mỗi năm, nhu cầu tiêu thụ lan hồ điệp luôn ở mức cao và ổn định.
Theo ông Nguyễn Xuân Thiên, hiện nay khoảng 70% lan hồ điệp trên thị trường Việt Nam vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài. Việc mạnh dạn đầu tư sản xuất lan hồ điệp trong nước theo hướng công nghệ cao không chỉ góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu mà còn mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp đô thị, nông nghiệp giá trị cao.
“Sản xuất lan hồ điệp trên vùng đất có điều kiện thời tiết khắc nghiệt như Thanh Hóa bước đầu đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Nếu được đầu tư bài bản, áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, đây sẽ là hướng đi rất triển vọng, không chỉ nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn tạo thêm việc làm cho lao động địa phương”, ông Thiên nhận định.
Trong thời gian tới, HTX Đông Tiến dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng hệ thống nhà màng, trong đó có kế hoạch phát triển mô hình trồng lan hồ điệp tại khu vực Sầm Sơn nhằm phục vụ thị trường du lịch, từng bước xây dựng thương hiệu hoa lan công nghệ cao gắn với đặc trưng địa phương.