Đào tạo nhân lực Chính sách công và Quản lý công, quản lý toàn cầu: Góp phần nâng cao chất lượng quản trị quốc gia trong bối cảnh mới

Hai chương trình đào tạo gắn với yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại

Phát biểu tại tọa đàm, PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều - Trưởng Khoa Chính trị và Quốc tế học cho biết sự kiện là hoạt động học thuật đầu tiên của Khoa sau khi sáp nhập Khoa Chính trị và Khoa Quốc tế học, đồng thời là dịp để các nhà khoa học, nhà quản lý và đơn vị sử dụng lao động cùng trao đổi về định hướng đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực chính sách công và quản trị công trong bối cảnh mới.

Theo PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều, trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các lĩnh vực như chính sách công, quản lý công và quản trị toàn cầu đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc hoạch định và tổ chức thực thi các chiến lược phát triển quốc gia. Chính vì vậy, việc xây dựng các chương trình đào tạo mang tính liên ngành, hiện đại và gắn với thực tiễn là yêu cầu tất yếu đối với các cơ sở đào tạo.

Tại tọa đàm, Khoa Chính trị và Quốc tế học đã giới thiệu hai chương trình đào tạo Thạc sĩ gồm Quản lý công và quản lý toàn cầu (Public and Global Management) và Chính sách công (Public Policy).

Chương trình Thạc sĩ Quản lý công và quản lý toàn cầu (mã số ngành đào tạo: 8340403) được thiết kế theo hướng liên ngành, tích hợp các tri thức về quản trị công, luật pháp, quan hệ quốc tế và quản trị toàn cầu. Mục tiêu của chương trình là đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức lý luận và thực tiễn sâu rộng, nắm vững hệ thống, quy trình và phương pháp quản lý hiện đại, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiệu lực, hiệu quả và hội nhập quốc tế.

Sau khi tốt nghiệp, người học có thể đảm nhiệm nhiều vị trí như lãnh đạo, quản lý tại các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội; chuyên gia tư vấn cho các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ; nghiên cứu và giảng dạy tại các trường đại học, viện nghiên cứu; hoặc tham gia quản lý tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Trong khi đó, chương trình Thạc sĩ Chính sách công (mã số ngành đào tạo: 60340402) hướng tới đào tạo đội ngũ chuyên gia có khả năng nghiên cứu, phân tích, hoạch định và đánh giá chính sách, có thể vận dụng các tri thức khoa học để giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam.

Theo PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều, hai chương trình đào tạo có sự liên thông và bổ trợ lẫn nhau, tạo nên hệ thống đào tạo từ nghiên cứu, hoạch định đến thực thi và đánh giá chính sách trong thực tiễn quản trị quốc gia.

Nhiều tham vấn từ chuyên gia nhằm hoàn thiện chương trình đào tạo

Tọa đàm đã ghi nhận nhiều ý kiến tham vấn từ các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp,… nhằm tiếp tục hoàn thiện nội dung và phương thức đào tạo.

Theo TS. Trịnh Ngọc Thạch - Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội thì việc đào tạo chính sách công ở bậc sau đại học là phù hợp với thông lệ quốc tế, bởi ở nhiều quốc gia trên thế giới, lĩnh vực này chủ yếu được đào tạo ở trình độ Thạc sĩ và Tiến sĩ.

TS. Nguyễn Văn Đáng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, chính sách công có nền tảng học thuật từ chính trị học, vì vậy việc phát triển chương trình đào tạo trong môi trường Khoa học Chính trị và Quốc tế học là phù hợp. TS. Nguyễn Văn Đáng đề xuất chương trình cần tăng cường các học phần về phân tích, hoạch định và thực thi chính sách để người học nắm vững toàn bộ chu trình chính sách.

Ở góc độ thiết kế chương trình, PGS, TS. Đỗ Phú Hải - Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh tính “xuyên ngành” của đào tạo chính sách công. Theo đó, chương trình cần tích hợp các nội dung về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững; đồng thời mở rộng các học phần chuyên sâu trong từng lĩnh vực như môi trường, y tế, nông nghiệp hay phát triển xã hội nhằm giúp người học có khả năng giải quyết các vấn đề chính sách cụ thể.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, GS. Detlef Briesen - Đại học Giessen, CHLB Đức cho rằng, chương trình đào tạo cần chú trọng các nội dung liên quan đến cải cách hành chính, quản trị công hiện đại và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Chính phủ. Đồng thời, phương thức đào tạo cần linh hoạt hơn để phù hợp với đối tượng học viên đã và đang làm việc trong khu vực công.

Ở góc độ cơ quan quản lý nhà nước, TS. Ngô Quỳnh Hoa - Phó Cục trưởng, Cục Phổ biến pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp nhấn mạnh chương trình đào tạo cần cập nhật những thay đổi nhanh chóng của bối cảnh phát triển hiện nay, đặc biệt là xu hướng chuyển từ tư duy “quản lý” sang “quản trị”. Các nội dung như thiết kế chính sách, đánh giá tác động sau khi chính sách được ban hành, truyền thông chính sách và quản trị đa cấp cần được tăng cường trong chương trình đào tạo.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề xuất việc chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tăng cường tính thực tiễn, khuyến khích tư duy phản biện và nâng cao năng lực giải quyết vấn đề thông qua các bài tập tình huống và các dự án nghiên cứu ứng dụng.

Mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho nguồn nhân lực chính sách và quản trị công

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu cải cách và đổi mới mạnh mẽ về quản trị quốc gia, các ý kiến tại tọa đàm cho rằng lĩnh vực chính sách công và quản trị công đang mở ra không gian nghề nghiệp ngày càng rộng cho người học. Quá trình đổi mới tổ chức bộ máy, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng đang đặt ra nhiều vấn đề chính sách mới, đòi hỏi đội ngũ nhân lực có khả năng phân tích, thiết kế và tổ chức thực thi chính sách một cách khoa học và hiệu quả.

Các chuyên gia nhận định rằng trong bối cảnh hệ thống quản trị quốc gia ngày càng hướng tới tính minh bạch, hiệu lực và hiệu quả, hoạt động chính sách không còn chỉ diễn ra trong phạm vi các cơ quan nhà nước mà mở rộng sang nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Nhiều vấn đề phát triển như quản trị đô thị, chuyển đổi năng lượng, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội, hay quản lý các vấn đề toàn cầu đang đặt ra yêu cầu về đội ngũ nhân lực có khả năng kết nối tri thức liên ngành và đưa ra các giải pháp chính sách phù hợp với thực tiễn.

Theo các tham vấn tại tọa đàm, bên cạnh các vị trí công chức, viên chức trong hệ thống cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, người học sau khi tốt nghiệp còn có thể tham gia vào nhiều lĩnh vực nghề nghiệp khác như nghiên cứu và phân tích chính sách tại các viện nghiên cứu, giảng dạy tại các cơ sở đào tạo, tư vấn cho các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hoặc tham gia các dự án phát triển. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng gắn với các hiệp định thương mại và chuỗi giá trị toàn cầu, nhiều doanh nghiệp cũng cần những nhân lực có hiểu biết sâu về môi trường chính sách và quản trị để hỗ trợ quá trình xây dựng chiến lược và thích ứng với những thay đổi của hệ thống pháp luật và quản trị quốc tế.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh rằng, yêu cầu của quản trị hiện đại không chỉ dừng ở kiến thức lý luận mà còn đòi hỏi những kỹ năng thực hành như phân tích dữ liệu, đánh giá tác động chính sách, thiết kế thể chế, truyền thông chính sách và quản trị đa cấp. Đây là những năng lực ngày càng quan trọng trong bối cảnh quá trình hoạch định và thực thi chính sách cần có sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đến các tổ chức xã hội và cộng đồng.

Từ góc độ đào tạo, nhiều ý kiến cho rằng việc tăng cường kết nối giữa nhà trường với các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức phát triển sẽ giúp người học tiếp cận trực tiếp với những vấn đề chính sách đang đặt ra trong thực tiễn phát triển của đất nước. Qua đó, chương trình đào tạo không chỉ cung cấp nền tảng tri thức mà còn giúp hình thành năng lực giải quyết vấn đề, khả năng thích ứng và tư duy chính sách cần thiết cho đội ngũ nhân lực phục vụ quá trình quản trị và phát triển quốc gia.

Những gợi mở tại tọa đàm cho thấy, trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và hội nhập quốc tế, nguồn nhân lực được đào tạo bài bản trong lĩnh vực chính sách công và quản trị công sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng, không chỉ trong khu vực công mà còn trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.

Khẳng định tính thời sự của các chương trình đào tạo

Kết luận tọa đàm, PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều - Trưởng Khoa Chính trị và Quốc tế học cho biết chương trình đã ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi sâu sắc, thẳng thắn và mang tính gợi mở từ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện các cơ quan, tổ chức. Những tham vấn này không chỉ giúp làm rõ hơn định hướng đào tạo của hai chương trình Chính sách công và Quản lý công và quản lý toàn cầu, mà còn cung cấp những gợi ý quan trọng để Khoa tiếp tục hoàn thiện nội dung, phương pháp và tổ chức đào tạo trong thời gian tới.

Theo PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều, các ý kiến tại Tọa đàm đều thống nhất đánh giá hai chương trình đào tạo có tính cập nhật, hiện đại và mang tính liên ngành rõ nét, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong bối cảnh mới. Nhiều góp ý cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục bổ sung các học phần mới liên quan đến luật pháp, chuyển đổi số, phân tích và thiết kế chính sách; đồng thời tăng cường tính thực tiễn trong đào tạo thông qua việc đổi mới phương pháp giảng dạy, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và gắn kết chặt chẽ hơn với thực tiễn quản trị và hoạch định chính sách.

Trưởng Khoa Chính trị và Quốc tế học cũng cho biết trong thời gian tới, Khoa sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng nâng cao tính liên thông giữa các học phần, cập nhật những vấn đề mới của quản trị quốc gia và quản trị toàn cầu, đồng thời chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn và thường xuyên cập nhật những thay đổi của môi trường chính sách.

Bên cạnh đó, Khoa sẽ tăng cường kết nối với các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế nhằm tạo điều kiện để người học tiếp cận với những vấn đề chính sách đang đặt ra trong thực tiễn phát triển của đất nước. Công tác tuyển sinh cũng sẽ được mở rộng theo hướng hướng tới đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị, cán bộ tại các sở, ban, ngành địa phương, cũng như các tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu nâng cao năng lực quản trị và phân tích chính sách.

Theo PGS, TS. Nguyễn Văn Chiều, trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, đổi mới phương thức quản trị và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, việc đào tạo đội ngũ chuyên gia có năng lực nghiên cứu, phân tích, hoạch định và thực thi chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thông qua việc phát triển các chương trình đào tạo liên ngành, hiện đại và gắn với thực tiễn, Khoa Chính trị và Quốc tế học kỳ vọng sẽ góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quản trị và phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Khép lại tọa đàm, nhiều ý kiến cho rằng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới phương thức quản trị, hoàn thiện thể chế và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc đào tạo đội ngũ nhân lực có năng lực phân tích, hoạch định và thực thi chính sách ngày càng trở nên quan trọng. Những tham vấn từ các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý tại tọa đàm không chỉ góp phần hoàn thiện chương trình đào tạo của Khoa Chính trị và Quốc tế học, mà còn mở ra những định hướng mới để nâng cao chất lượng đào tạo trong thời gian tới. Với định hướng phát triển các chương trình đào tạo liên ngành, gắn với thực tiễn quản trị và nhu cầu của xã hội, Khoa Chính trị và Quốc tế học kỳ vọng sẽ tiếp tục chung tay cùng các cơ quan, tổ chức và cộng đồng học thuật góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực chính sách công và quản trị công, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập của đất nước trong giai đoạn mới.