Đề xuất tăng cường vai trò viện, trường trong triển khai nhiệm vụ khoa học công nghệ

Phát biểu tại Phiên họp lần thứ hai năm 2026 của Ban Chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đề án 06 ngày 13/5, PGS, TS. Huỳnh Quyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM cho rằng, khối lượng công việc trong triển khai nhiệm vụ khoa học công nghệ thời gian qua đang tạo áp lực lớn đối với các đơn vị quản lý của Bộ.

Theo PGS, TS. Huỳnh Quyền, thực tiễn nghiên cứu khoa học trên thế giới cho thấy hơn 80% các nghiên cứu ứng dụng xuất phát từ các trường đại học và viện nghiên cứu. Vì vậy, để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ khoa học công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cục, vụ với các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu.

“Các đơn vị quản lý thực hiện đồng thời cả nhiệm vụ quản lý và nghiên cứu khoa học sẽ rất khó khăn. Muốn các nhiệm vụ nghiên cứu có hiệu quả thì phải huy động được đội ngũ nhà khoa học từ các viện, trường tham gia”, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM nhấn mạnh.

Đại diện Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM cho rằng, khoa học công nghệ luôn có “độ trễ”, đòi hỏi quá trình triển khai bài bản, lâu dài và có phương pháp phù hợp với thực tiễn. Trong đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần tập trung vào vai trò điều phối, kiểm soát và giám sát kết quả ứng dụng.

PGS, TS. Huỳnh Quyền cũng cho biết, nhà trường đang chủ động mở rộng hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ viễn thám và giám sát môi trường. Hiện trường đang thúc đẩy hợp tác với các đối tác của Ý để xây dựng chương trình ứng dụng công nghệ viễn thám trong giám sát môi trường, sụt lún tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Liên quan đến mô hình hợp tác “ba nhà”, ông Huỳnh Quyền cho rằng hiện nay Việt Nam vẫn tồn tại khoảng trống trong chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thường được gọi là “death valley” - giai đoạn đứt gãy giữa nghiên cứu khoa học và ứng dụng thực tế.

Theo đó, các công nghệ do trường đại học, viện nghiên cứu phát triển cần trải qua quá trình thử nghiệm tại doanh nghiệp trước khi có thể ứng dụng rộng rãi. Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước là giám sát, hỗ trợ và tạo cơ chế để quá trình này vận hành hiệu quả.

Từ thực tiễn đó, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM đang triển khai mục tiêu đến năm 2030 đào tạo 1.000 cử nhân, kỹ sư và thạc sĩ theo mô hình gắn kết với doanh nghiệp. Chương trình đào tạo được điều chỉnh theo hướng tăng cường thực hành, với khoảng 600 giờ học tập và làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp.

Các lĩnh vực trọng tâm đang được nhà trường triển khai gồm logistics, chuỗi cung ứng nông nghiệp, trắc địa bản đồ và ứng dụng công nghệ viễn thám.

Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM cũng cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn chưa thực sự quan tâm đến hoạt động nghiên cứu và phát triển, trong khi đây là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Vì vậy, cần có thêm các cơ chế, chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, đặc biệt thông qua các chương trình khoa học công nghệ và chính sách triển khai theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.

Đánh giá cao những kết quả triển khai của Bộ thời gian qua, PGS, TS. Huỳnh Quyền cho biết Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM đã tham gia phối hợp với Vụ Khoa học và Công nghệ trong nhiều nhiệm vụ, đặc biệt là các chương trình xây dựng cơ sở dữ liệu.

PGS, TS. Huỳnh Quyền bày tỏ kỳ vọng thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý tăng cường kết nối, phối hợp thực chất hơn trong nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn.