Đồng Nai: Quyết liệt xử lý 5 dự án sai phạm đất đai, môi trường, làm “sạch” nền tảng phát triển đô thị

Nhiều sai phạm kéo dài trên quy mô lớn, đa lĩnh vực

Thực tế cho thấy, 5 dự án, công trình được “điểm danh” lần này không chỉ tồn tại trong thời gian dài mà còn có quy mô lớn, trải rộng từ hàng chục nghìn mét vuông đến hàng trăm héc-ta.

Tại dự án Eros Palace (phường Tam Hiệp), với diện tích hơn 23.600 m² đất Nhà nước cho thuê, chủ đầu tư đã xây dựng nhiều hạng mục khi chưa được cấp phép, vi phạm nghiêm trọng quy định về trật tự xây dựng. Dù đã tự tháo dỡ một phần công trình vi phạm, song việc xử lý vẫn chưa hoàn tất theo yêu cầu của cơ quan chức năng. 

Ở quy mô lớn hơn, Khu đô thị Sơn Tiên có diện tích khoảng 380 ha, trong đó gần 180 ha đất đô thị thuộc diện phải thực hiện đấu giá, lựa chọn nhà đầu tư, và phần còn lại dành cho du lịch, dịch vụ. Đây là dự án kéo dài gần 25 năm, vướng mắc nhiều nội dung liên quan đến thu hồi đất, bồi thường và điều chỉnh quy hoạch. Việc một dự án quy mô hàng trăm héc-ta chậm xử lý trong thời gian dài cho thấy những bất cập trong công tác quản lý và thực thi pháp luật.

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Thanh tra tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các đơn vị liên quan rà soát các nội dung kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và hướng dẫn của các cơ quan Trung ương đối với dự án để xin hướng dẫn các biện pháp khắc phục và phương án tháo gỡ vướng mắc dự án theo quy định.

Tương tự, Khu du lịch sinh thái Vườn Xoài từ diện tích ban đầu chỉ khoảng 1,6 ha đã được mở rộng lên khoảng 42 ha, hình thành một tổ hợp du lịch quy mô lớn. Tuy nhiên, quá trình mở rộng này lại đi kèm với nhiều sai phạm như xây dựng không phép, sử dụng đất sai mục đích và chưa hoàn tất các thủ tục về môi trường, buộc cơ quan chức năng phải xử phạt và truy thu số tiền lớn.

Trong khi đó, tại phường Phước Tân, khu vực hơn 72 ha đất nông nghiệp đã bị ‘biến tướng’ thành một cụm nhà xưởng sản xuất trái phép quy mô lớn. Hàng loạt công trình được xây dựng không phép, không thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và phá vỡ quy hoạch sử dụng đất địa phương.

Theo cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai, tại khu vực này có tới 45 trường hợp xây dựng nhà xưởng, công trình quy mô lớn trên đất không được phép xây dựng hoặc xây dựng không phép, sai phép để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, cho thuê. Đáng chú ý, nhiều công trình còn không bảo đảm các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy. Đến nay, vẫn còn 4 doanh nghiệp chưa hoàn tất việc tháo dỡ, di dời theo yêu cầu.

Riêng dự án cải tạo cảnh quan ven sông Đồng Nai, dù không nêu cụ thể diện tích trong các báo cáo gần đây, nhưng lại có phạm vi tác động lớn đến hành lang sông và hệ sinh thái khu vực. Đây là dự án từng gây tranh cãi khi liên quan đến hoạt động lấn sông, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và an ninh nguồn nước. UBND tỉnh Đồng Nai giao UBND phường Trấn Biên khẩn trương, đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 Dự án theo đúng quy định trong tháng 5.

Nhận diện lỗ hổng quản lý qua các “đại dự án”

Nhìn từ các dự án trên, có thể thấy các sai phạm không còn mang tính đơn lẻ, mà phản ánh những “lỗ hổng” trong công tác quản lý tài nguyên, đất đai và xây dựng qua nhiều giai đoạn.

Các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm: xây dựng không phép, sử dụng đất sai mục đích, triển khai dự án khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, không tuân thủ quy định về môi trường. Đáng chú ý, nhiều sai phạm tồn tại trong thời gian dài, với quy mô hàng chục đến hàng trăm héc-ta, đặt ra câu hỏi về hiệu lực, hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý.

Thực tế này cho thấy, nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, các vi phạm nhỏ ban đầu có thể tích tụ, mở rộng thành những dự án quy mô lớn, gây khó khăn cho công tác xử lý về sau.

Quyết tâm xử lý dứt điểm, làm “sạch” nền tảng phát triển đô thị

Trước thực trạng trên, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương liên quan khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm từng dự án, gắn với mốc thời gian cụ thể.

Việc hoàn tất tháo dỡ công trình vi phạm tại Eros Palace, di dời các doanh nghiệp còn lại tại khu 72 ha Phước Tân, xử lý các tồn tại tại Vườn Xoài, cũng như rà soát toàn diện dự án Sơn Tiên và điều chỉnh quy hoạch dự án ven sông Đồng Nai cho thấy quyết tâm chuyển từ “kiểm tra, nhắc nhở” sang “xử lý thực chất”.

Đồng thời, việc phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành liên quan cũng góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc kéo dài xử lý.

Trong bối cảnh Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai, có hiệu lực từ ngày 30/4, việc xử lý dứt điểm các dự án sai phạm kéo dài càng trở nên cấp thiết.

Một đô thị trực thuộc Trung ương không chỉ cần hạ tầng phát triển mà còn đòi hỏi nền tảng quản lý minh bạch, kỷ cương pháp luật được thực thi nghiêm minh, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, xây dựng và môi trường.

Việc Đồng Nai quyết liệt xử lý các dự án sai phạm quy mô lớn lần này vì vậy không chỉ là xử lý tồn tại quá khứ, mà còn là bước đi cần thiết để tạo dựng nền tảng phát triển bền vững, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ tài nguyên, môi trường trong giai đoạn tới.