Những ngày đầu tháng 4, tại các cảng cá ở Quảng Ngãi, tàu thuyền liên tục trở về sau những chuyến biển dài ngày, mang theo những khoang cá đầy. Thế nhưng, niềm vui chưa trọn vẹn khi chi phí nhiên liệu tăng cao đang trở thành gánh nặng, bào mòn đáng kể lợi nhuận của ngư dân.
Sau gần 25 ngày khai thác trên ngư trường Hoàng Sa, tàu cá QNg 97089 TS của ông Đỗ Văn Chì (trú xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi) trở về cập cảng Tịnh Hòa (xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) với sản lượng hơn 8 tấn cá các loại như cá sọ dừa, cá hồng gù, cá mú, cá sộp. Tổng doanh thu đạt khoảng trên 500 triệu đồng.

Cá hồng gù được vận chuyển từ tàu lên bờ.
Theo tính toán của chủ tàu, chi phí cho chuyến biển này lên đến khoảng 300 triệu đồng, trong đó tiền dầu chiếm tỷ trọng lớn. “Trừ hết chi phí, tàu còn lãi khoảng 200 triệu đồng, nhưng nếu không trúng cá thì rất dễ lỗ”, ông Chì cho biết.
Ông Chì chia sẻ, áp lực lớn nhất hiện nay đến từ giá nhiên liệu. Giá dầu đã tăng lên gần 45.000 đồng/lít, cao hơn nhiều so với trước đây. Với mỗi chuyến biển dài ngày tiêu tốn khoảng 3.500 lít dầu, riêng chi phí nhiên liệu đã “ăn” phần lớn nguồn thu. Để bù đắp, nhiều tàu buộc phải kéo dài thời gian bám biển.
“Ban đầu tôi dự tính về sớm nhưng phải ở lại thêm vài ngày để tăng sản lượng, gỡ chi phí”, ông Chì nói thêm.

Giá nhiên liệu tăng cao khiến nhiều chủ tàu phải cân nhắc trong mỗi chuyến ra khơi.
Cùng chung tình cảnh, tàu cá QNg 92103 TS của ông Đinh Văn Danh (trú xã An Phú) sau 22 ngày khai thác đạt sản lượng hơn 6 tấn cá, thu về khoảng 380 triệu đồng. Dù vẫn có lãi, song mức lợi nhuận không đáng kể so với công sức và chi phí bỏ ra.
“Giá dầu tăng nhanh, trong khi giá cá chỉ nhích nhẹ nên thu nhập giảm rõ rệt”, ông Danh chia sẻ.
Theo các thương lái tại cảng Tịnh Hòa, giá hải sản thời gian qua có xu hướng tăng nhưng không theo kịp đà tăng của nhiên liệu. Hiện cá bè được thu mua ở mức 35.000 – 40.000 đồng/kg, cá sọ dừa 40.000 – 45.000 đồng/kg, cá hồng gù khoảng 130.000 – 135.000 đồng/kg… Mức tăng này được đánh giá là chưa đủ bù đắp chi phí đầu vào.

Giá hải sản dù cao hơn nhưng vẫn chưa đủ bù cho chi phí đầu vào.
Không chỉ chịu áp lực giá cao, sự biến động khó lường của nhiên liệu cũng khiến việc tính toán mỗi chuyến biển trở nên rủi ro. Nhiều chủ tàu cho biết kế hoạch chi phí thường bị đảo lộn khi giá dầu thay đổi liên tục, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định vươn khơi.
Trước thực tế đó, ngư dân đã chủ động tìm giải pháp thích ứng. Một trong những cách làm phổ biến là liên kết tổ đội khai thác trên biển để hỗ trợ nhau. Ông Phan Văn Đô (trú tỉnh Gia Lai), chủ tàu BĐ 97319 TS, cho biết đã cùng 5 tàu khác thành lập tổ đội đánh bắt chung trên ngư trường Trường Sa. Khi phát hiện luồng cá, các tàu sẽ thông tin cho nhau để cùng khai thác.
"Việc đi theo tổ đội giúp giảm thời gian dò tìm, tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong điều kiện giá dầu cao như hiện nay, liên kết là giải pháp cần thiết để duy trì hoạt động”, ông Đô nói.
Dù đối mặt nhiều khó khăn, ngư dân vẫn kiên trì bám biển, linh hoạt điều chỉnh phương thức khai thác để duy trì sinh kế. Những chuyến tàu đầy cá trở về không chỉ mang lại thu nhập mà còn tiếp thêm động lực để họ tiếp tục vươn khơi, giữ vững ngư trường truyền thống.