Hơn 1,67 triệu tỷ đồng từ 3.289 dự án đất đai tồn đọng, chậm triển khai đang được khơi thông. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, quá trình tháo gỡ vướng mắc được thực hiện trên nguyên tắc không hợp thức hóa các sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới, đẩy mạnh phân cấp cho các địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, đúng quy định.
Theo công bố mới nhất, hơn 1,67 triệu tỷ đồng từ 3.289 dự án đất đai tồn đọng, chậm triển khai đang từng bước được khơi thông. Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, trong quá trình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo xuyên suốt ba nguyên tắc nhằm bảo đảm nguồn lực được khai thác hiệu quả, tạo động lực tăng trưởng nhưng không phát sinh rủi ro.
Theo đó, việc xử lý phải theo hành lang pháp lý hiện hành. Quá trình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phải xử lý các vi phạm của cá nhân, tổ chức liên quan trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, không hợp thức hóa các sai phạm và không làm phát sinh sai phạm mới. Đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho các địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật sau khi đã có cơ chế chính sách cấp thẩm quyền cho phép thực hiện.
Đối với các dự án cần có chính sách đặc thù, Chính phủ trình Quốc hội cho phép áp dụng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trong quá trình xây dựng chính sách, trình Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng, đề xuất các cơ chế giám sát, tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo việc thực thi chính sách chặt chẽ, đúng đối tượng, không để phát sinh sai phạm mới.
Trên cơ sở kiến nghị của Chính phủ, Quốc hội đã ban hành các Nghị quyết về cơ chế đặc thù như Nghị quyết 170/2024/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án. Cụ thể hoá chủ trương của Quốc hội, Chính phủ quy định chi tiết việc thực hiện và bảo đảm yêu cầu “không hợp thức hóa sai phạm, không trục lợi chính sách, không thất thoát, lãng phí”; việc thực hiện tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án bảo đảm có hiệu quả, chặt chẽ về mặt pháp lý.
Đồng thời, Nghị quyết của Quốc hội cũng giao Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước phối hợp giám sát, tổ chức thực hiện các chính sách đặc thù này.
Song song với đó, đối với các dự án còn khó khăn, vướng mắc, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết các bộ, ngành và địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền. Thời gian qua, Chính phủ đã tích cực rà soát, nhận diện các vướng mắc trong quá trình thực thi các luật, nghị định liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng… để trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới.
Theo đó, các cơ chế giám sát thực hiện dự án đã được thể chế hóa trong các văn bản pháp luật hiện hành như Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng, Luật Đất đai và các nghị định hướng dẫn. Các quy định này tạo hành lang pháp lý mới để xử lý các khó khăn, vướng mắc. Trên cơ sở đó, các bộ, địa phương chủ động rà soát, tháo gỡ cho các dự án để sớm triển khai, hoàn thành và đưa vào vận hành nhằm nâng cao năng lực kinh tế cho đất nước.
Đáng chú ý, trong quá trình tổng hợp, xây dựng cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài, Ban Chỉ đạo 751 đã tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” trên cơ sở pháp luật hiện hành.
Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu báo cáo kết quả xử lý từng dự án về Bộ Tài chính và cập nhật định kỳ lên Hệ thống 751 vào ngày 25 hằng tháng để Ban Chỉ đạo theo dõi, giám sát, đánh giá và và kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả tháo gỡ đảm bảo minh bạch, hiệu quả sớm đưa nguồn lực tồn đọng trong các dự án đầu tư vào phát triển kinh tế xã hội.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã ký ban hành Quyết định số 633/QĐ-BNNMT về việc tổ chức tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh của tổ chức, cá nhân về vi phạm pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc các địa phương khẩn trương tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ đo đạc lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính; xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai ở địa phương; đồng thời, đưa ngay kết quả vào quản lý, vận hành, khai thác, đồng bộ, tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Quốc hội thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai, chỉnh lý nhiều nội dung về giá đất, thu hồi đất, bồi thường và quy hoạch.
Cục Quản lý đất đai được giao chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ NN&MT quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về đất đai trong phạm vi cả nước; thực hiện các dịch vụ công trong lĩnh vực đất đai theo quy định của pháp luật. Vì vậy, các PTTĐ tại Cục Quản lý đất đai luôn gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, trong đó đặc biệt chú trọng nội dung hoàn thiện chính sách, pháp luật đất đai.
Chiều ngày 22/9, Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo "Nhận diện "điểm nghẽn" và đề xuất giải pháp khắc phục liên quan đến lĩnh vực đất đai" nhằm nhận diện những "điểm nghẽn" về chính sách, thể chế và khó khăn vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành của lĩnh vực pháp luật về đất đai, từ đó đề xuất các giải pháp mang tính đột phá, bảo đảm pháp luật đất đai ngày càng được hoàn thiện, đồng bộ, thông suốt, khả thi, hiệu lực, hiệu quả.
