Hàng loạt dự án giao thông trọng điểm tại Khánh Hòa đang bước vào giai đoạn tăng tốc, nhưng tiến độ vẫn bị chi phối bởi những “điểm nghẽn” kéo dài từ đất rừng và giải phóng mặt bằng. Thực tế này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ thi công mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về cơ chế phối hợp và tổ chức thực hiện.
Ông Phạm Văn Hòa – Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Giao thông tỉnh Khánh Hòa cho biết, nhiều dự án giao thông liên vùng có quy mô lớn đang triển khai trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn do vướng mắc liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) nhất là đất rừng, đặc biệt là các tuyến đi qua khu vực miền núi.
Điển hình như dự án đường giao thông từ Quốc lộ 27C đến đường tỉnh ĐT.656 – tuyến kết nối quan trọng giữa Khánh Hòa với Lâm Đồng và Ninh Thuận (cũ) dự án có tổng mức đầu tư 1.930 tỷ đồng. Trong tổng chiều dài khoảng 56,7km, có tới 30km đi qua khu vực rừng tự nhiên, rừng đặc dụng với địa hình phức tạp .
Mặc dù tỉnh đã phê duyệt chuyển mục đích sử dụng rừng và thông qua phương án khai thác lâm sản, nhưng đến nay công tác tận thu vẫn chưa hoàn tất, khiến đoạn tuyến này chưa thể triển khai thi công. Điều này kéo theo việc thiếu hụt nguồn vật liệu đất, đá tại chỗ, ảnh hưởng đến thi công nền đường.
“Hiện nay, công tác khai thác lâm sản tại khu vực rừng chưa hoàn tất nên chưa thể triển khai thi công đoạn tuyến chính. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung của dự án, đồng thời làm gián đoạn nguồn vật liệu phục vụ thi công toàn tuyến”, ông Phạm Văn Hòa cho biết.
Trong bối cảnh đó, nhà thầu buộc phải sử dụng vật liệu thương mại để thi công trước một số hạng mục cầu, cống, chấp nhận phát sinh chi phí để hạn chế gián đoạn tiến độ .
Giải phóng mặt bằng: “Nút thắt” kéo dài ở nhiều dự án
Không chỉ vướng đất rừng, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là điểm nghẽn phổ biến tại nhiều dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Tại dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 26B (có tổng vốn đầu tư hơn 865 tỷ đồng), dù đã bàn giao khoảng 7/13,2km mặt bằng (đạt 53%), nhưng vẫn tồn tại tình trạng bàn giao không liên tục, vướng hạ tầng kỹ thuật và chưa hoàn tất thủ tục thu hồi đất ở nhiều khu vực. Điều này khiến nhà thầu không thể triển khai thi công đồng bộ, làm giảm hiệu quả tổ chức thi công.
Trong khi đó, dự án nâng cấp Tỉnh lộ 1A – ĐT.652B (có tổng vốn đầu tư hơn 400 tỷ đồng) mới chỉ bàn giao khoảng 1,5/6km (đạt 25%), với tỷ lệ phê duyệt phương án bồi thường chỉ khoảng 15% . Tiến độ này cho thấy công tác GPMB vẫn còn khoảng cách lớn so với yêu cầu thực tế.
Ở quy mô lớn hơn, dự án đường giao thông liên vùng huyện Diên Khánh (cũ) (tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng) liên quan đến hơn 1.500 trường hợp bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi lên đến hàng chục hecta. Tuy nhiên, nhiều bước trong quy trình GPMB vẫn đang trong giai đoạn triển khai ban đầu, một số khu vực phải chờ người dân thu hoạch mùa vụ mới có thể bàn giao mặt bằng.
“Công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu, đặc biệt là việc bàn giao mặt bằng chưa liên tục, còn vướng hạ tầng kỹ thuật. Điều này khiến các nhà thầu không thể triển khai thi công đồng loạt, ảnh hưởng đến tiến độ và kế hoạch giải ngân”, ông Phạm Văn Hòa nhấn mạnh.
Tác động dây chuyền: Chậm tiến độ, tăng chi phí
Những vướng mắc kéo dài về đất rừng và mặt bằng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công mà còn tạo ra hệ lụy về tài chính.
Khi mặt bằng không được bàn giao kịp thời, tiến độ và sản lượng thi công của các dự án không đạt yêu cầu, dẫn đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ở mức rất thấp. Nhiều dự án chỉ đạt dưới 1% kế hoạch giải ngân trong những tháng đầu năm 2026.
Cùng với đó, biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tiếp tục gây áp lực lớn. Giá dầu tăng mạnh, kéo theo chi phí xi măng, thép, nhựa đường và các loại vật liệu khác tăng cao, trong khi nguồn cung lại khan hiếm.
“Trong điều kiện giá vật liệu tăng cao và nguồn cung hạn chế, nếu mặt bằng không được bàn giao kịp thời thì áp lực chi phí đối với nhà thầu và chủ đầu tư sẽ càng lớn”, ông Phạm Văn Hòa cho biết thêm.
Từ thực tiễn triển khai, để đảm bảo tiến độ các dự án giao thông liên vùng, việc tháo gỡ các vướng mắc về đất rừng và GPMB cần được thực hiện đồng bộ, quyết liệt hơn.
Theo đó, Ban Quản lý dự án kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo các sở, ngành và địa phương liên quan tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về đất rừng và giải phóng mặt bằng. Trong đó, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp còn lại; tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng, hạn chế tình trạng kéo dài do chưa đồng thuận.
Đồng thời, đề nghị sớm bố trí nguồn kinh phí để các đơn vị chủ rừng triển khai khai thác, tận thu lâm sản theo phương án đã được phê duyệt, tạo điều kiện bàn giao mặt bằng thi công các đoạn tuyến qua khu vực rừng. Bên cạnh đó, cần chỉ đạo rà soát, xử lý dứt điểm các vướng mắc liên quan đến di dời hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm mặt bằng được bàn giao liên tục, đủ điều kiện để nhà thầu tổ chức thi công đồng bộ, góp phần đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.
Ngày 10/4, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Liên danh Trung Nam – Sideros River tổ chức lễ ký kết Hợp đồng đầu tư kinh doanh dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Cà Ná, đồng thời ký kết Hợp đồng tín dụng cho Dự án Khu bến cảng Cà Ná giai đoạn 1. Sự kiện đánh dấu bước hoàn tất các thủ tục pháp lý quan trọng, chính thức đưa tổ hợp công nghiệp – năng lượng Cà Ná vào giai đoạn triển khai thực tế.
Khánh Hòa đặt mục tiêu hoàn thành 10.088 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2025–2030, trong đó riêng năm 2026 phấn đấu đạt 3.200 căn theo chỉ tiêu Chính phủ giao.
Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 đón khoảng 33 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế chiếm 40–45%, tổng thu từ du lịch đạt khoảng 9 tỷ USD và đóng góp khoảng 20% GRDP toàn tỉnh.
