Để giảm ô nhiễm không khí, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Chỉ thị yêu cầu toàn hệ thống thực thi các nhóm nhiệm vụ cấp bách ngay trong tháng 12/2025 nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí đang ở mức nghiêm trọng.
UBND TP. Hà Nội cho biết, thời gian qua, quá trình đô thị hóa làm gia tăng khí thải, bụi từ giao thông, sản xuất, xây dựng…làm suy giảm chất lượng không khí. Đặc biệt, những ngày gần đây, thời tiết cực đoan (mây mù dày, nhiệt độ thấp, nghịch nhiệt) khiến chỉ số AQI của thành phố ở mức “xấu” và “rất xấu”, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh tế - xã hội.
Ô nhiễm không khí ở Hà Nội
Để khắc phục tình trạng ô nhiễm và thực hiện Kết luận số 244 của Bộ Chính trị, UBND Thành phố Hà Nội yêu cầu toàn bộ hệ thống sở ngành và chính quyền cơ sở triển khai ngay các biện pháp mạnh.
Với Sở Nông nghiệp và Môi trường, yêu cầu kiểm tra toàn bộ các khu xử lý chất thải rắn, bảo đảm vận hành liên tục, không để phát tán bụi, mùi.
Sở Xây dựng tăng cường giám sát, yêu cầu 100% các công trường thi công xây dựng phải có biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt; phế thải xây dựng dạng rời phải được bao phủ, che kín hoặc đóng túi kín đảm bảo không phát tán bụi ra môi trường; xây dựng hệ thống giám sát bụi (cảm biến, camera) tại 100% công trình có quy mô trên 1 ha. Đồng thời, hướng dẫn chủ đầu tư, nhà thầu các công trình xây dựng bố trí hệ thống phun sương cố định giảm bụi tại khu dân cư tập trung; không cấp phép thi công đào lòng lề đường, vỉa hè trong giai đoạn cuối năm khi chất lượng không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Công an thành phố tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp chở vật liệu xây dựng không che chắn, làm rơi vãi vật liệu, các hành vi đốt chất thải rắn công nghiệp, đốt rác thải sinh hoạt trái phép, không đúng quy định. Bên cạnh đó, cần sớm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật với hệ thống camera an ninh, camera giám sát giao thông tích hợp AI để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, xử lý các hành vi, đối tượng vi phạm.
UBND các xã, phường tăng cường kiểm tra, giám sát các công trường xây dựng trên địa bàn, yêu cầu các đơn vị thi công thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn đúng quy định; xử lý nghiêm các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải không che chắn kỹ và các hành vi đốt chất thải rắn sinh hoạt, đốt rơm rạ, sử dụng xe chuyên dụng phun nước rửa đường, dập bụi tại các trục giao thông chính.
Các cơ sở sản xuất có phương án điều chỉnh giảm công suất hoạt động hoặc dời lịch các công đoạn sản xuất phát sinh nhiều bụi/khí thải sang thời điểm điều kiện thời tiết, khí hậu thuận lợi hơn.
Cộng đồng dân cư ở nước ta đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường, tiêu biểu là các mô hình cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường rất hiệu quả. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã bổ sung “cộng đồng dân cư” vào phạm vi điều chỉnh (Điều 1) và đối tượng áp dụng (Điều 2) nhằm khẳng định vị trí, vai trò của cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ môi trường. Đây là lần đầu tiên cộng đồng dân cư được quy định như một chủ thể trong công tác bảo vệ môi trường.
Từ 1/1/2022, Luật Bảo vệ môi trường 2020 sẽ chính thức có hiệu lực, trong đó có nội dung “giá dịch vụ thu gom vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân được tính dựa trên khối lượng, thể tích chất thải ra”. Và nếu hộ gia đình, cá nhân không phân loại rác cũng có thể bị từ chối thu gom và bị xử lý theo quy định pháp luật.
Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã thể hiện những điểm mới, có tính đột phá trong tư duy quản lý, định hướng sự chuyển đổi của toàn xã hội trong công tác bảo vệ môi trường. Để Luật được thực thi vào đời sống, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã khẩn trương xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn cụ thể, trong đó có các điều khoản quy định liên quan đến thủ tục hành chính về môi trường.
Bộ TN&MT xây dựng và đang lấy ý kiến Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải phương tiện ô tô đang lưu hành. Đây là yêu cầu từ thực hiện quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2020 và theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 18/1/2021 về tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí.