Phát biểu tham luận tại Hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, ông Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành uỷ Hà Nội cho biết, Hà Nội xác định mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là sắp xếp lại bộ máy hành chính mà còn là bước chuyển căn bản về phương thức quản trị, trong đó chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo trở thành hạt nhân vận hành, hướng tới mục tiêu phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn và xây dựng đô thị thông minh.
Chiều 1/7, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo lãnh đạo Thành ủy Hà Nội, việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp giúp giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian chỉ đạo từ thành phố đến cơ sở. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả, điều quan trọng là phải thay đổi phương thức quản trị theo hướng quản trị bằng dữ liệu, nhiệm vụ và kết quả thực hiện.
Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội đã xây dựng 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm mô hình chính quyền hai cấp vận hành hiệu quả trên nền tảng số. Điểm nhấn đầu tiên là xây dựng hệ thống điều hành công việc thống nhất toàn thành phố thông qua nền tảng HanoiWork. Hệ thống được thiết kế để toàn bộ chỉ đạo của lãnh đạo được chuyển hóa thành các nhiệm vụ cụ thể, theo dõi theo thời gian thực, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cán bộ xử lý. Đồng thời, hệ thống tự động cảnh báo các nhiệm vụ có nguy cơ chậm tiến độ hoặc quá hạn, tạo kỷ luật thực thi thống nhất từ thành phố tới cơ sở.
Đến nay, HanoiWork đã được triển khai tại 179 đơn vị với hơn 77.000 cán bộ tham gia và gần 240.000 nhiệm vụ được quản lý đồng bộ trên môi trường số. Theo Phó Bí thư Thành uỷ Hà Nội, đây là nền tảng để lãnh đạo các cấp điều hành dựa trên dữ liệu thay vì phương thức quản lý truyền thống.
Song song với đó, Hà Nội tập trung tái thiết kế toàn bộ quy trình phục vụ người dân theo nguyên tắc "chuẩn hóa trước khi số hóa", không đưa nguyên trạng quy trình giấy tờ lên môi trường điện tử. Theo đó, các sở, ngành chịu trách nhiệm chuẩn hóa quy trình chuyên môn và dữ liệu; cấp xã, phường trực tiếp tiếp nhận, hướng dẫn người dân; còn Trung tâm Phục vụ hành chính công của thành phố đảm nhiệm vai trò điều phối, giám sát chất lượng giải quyết thủ tục.
Đến nay, Hà Nội đã tiếp nhận và giải quyết hơn 700.000 hồ sơ hành chính không phụ thuộc nơi cư trú; hoàn thành tái cấu trúc trên 2.000 thủ tục hành chính, trong khi tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt hơn 97%.
Ứng dụng iHanoi cũng trở thành kênh tương tác số chính thức giữa chính quyền với người dân và doanh nghiệp, với 6,21 triệu tài khoản, 186 triệu lượt truy cập và hơn 107.000 phản ánh, kiến nghị đã được tiếp nhận, xử lý.
Một trọng tâm khác được Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu phục vụ quản trị địa phương. Theo ông Nguyễn Văn Phong, trong mô hình chính quyền hai cấp, cấp cơ sở vừa trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, vừa thực hiện nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước. Vì vậy, dữ liệu phải được xây dựng theo vòng đời quản trị, từ khâu phát sinh, chuẩn hóa, chia sẻ đến tái sử dụng, giúp cán bộ không phải nhập lại thông tin và người dân không phải cung cấp lại các giấy tờ đã có trong hệ thống.
Hiện Hà Nội đã khai thác cơ sở dữ liệu của hơn 2,1 triệu thửa đất; công bố 93 bộ dữ liệu mở; xây dựng 9,2 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt gần 99% dân số; đồng thời kết nối dữ liệu 100% bệnh viện công lập. Thành phố cũng đang hình thành kho dữ liệu giao thông tập trung phục vụ điều hành theo thời gian thực.
Trong năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu chuẩn hóa 14 nhóm dữ liệu ưu tiên trước ngày 30/8, hoàn thành toàn bộ 93 cơ sở dữ liệu phục vụ 929 nhiệm vụ quản lý nhà nước và 644 thủ tục hành chính được phân cấp cho cấp cơ sở.
Đáng chú ý, Hà Nội xác định đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ chính các bài toán thực tiễn của đô thị. Trung tâm Đổi mới sáng tạo của thành phố sẽ được vận hành theo mô hình công ty cổ phần với tư duy thị trường nhưng có định hướng của Nhà nước. Trung tâm đóng vai trò kết nối giữa chính quyền - đơn vị đặt hàng; các viện nghiên cứu, trường đại học - nơi cung cấp tri thức; và doanh nghiệp, startup - đơn vị phát triển giải pháp.
Chiến lược phát triển trung tâm được xây dựng theo mô hình hệ sinh thái 5 tầng gồm nghiên cứu, ươm tạo, tăng trưởng sớm, tăng tốc mở rộng thị trường và kết nối vốn, nhằm hình thành hạ tầng mềm cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Theo ông Nguyễn Văn Phong, về lâu dài, mô hình này sẽ giúp Hà Nội rút ngắn khoảng cách giữa nhu cầu quản lý của chính quyền với năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị có hàm lượng khoa học và công nghệ cao.
Ở nhóm giải pháp cuối cùng, Hà Nội xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành động lực tái cơ cấu nền kinh tế Thủ đô. Trên cơ sở Luật Thủ đô, Nghị quyết 57-NQ/TW cùng các nghị quyết chuyên đề của HĐND thành phố, Hà Nội sẽ phát triển đồng bộ hệ sinh thái từ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển thị trường công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm đến các không gian hấp thụ công nghệ như Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
Đồng thời, thành phố đang xây dựng Kế hoạch 100 ngày tăng tốc chuyển đổi số với yêu cầu các nhiệm vụ về kinh tế số và xã hội số chiếm tối thiểu 70%, tập trung đưa công nghệ vào các lĩnh vực thương mại, logistics, công nghiệp văn hóa, du lịch, OCOP, y tế, giáo dục, nông nghiệp đô thị và quản lý đô thị thông minh. Việc triển khai các hệ thống camera AI, điều khiển tín hiệu giao thông thông minh, dự báo ùn tắc và cảnh báo giao thông theo thời gian thực đang từng bước hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ chỉ huy, điều hành đô thị hiện đại.
Kết thúc tham luận, lãnh đạo Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh, thực tiễn triển khai cho thấy vận hành chính quyền địa phương hai cấp trên nền tảng số đòi hỏi một phương thức quản trị mới với yêu cầu "chỉ đạo rõ, phục vụ thông, dữ liệu sống, trách nhiệm đo được", đồng thời khẳng định Hà Nội sẽ tiếp tục tiên phong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng phục vụ người dân và năng lực phát triển của Thủ đô.
Sau tháng Tư này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trưởng Phùng Đức Tiến nhận nhiệm vụ mới. Trong nhiệm kỳ công tác, trên cương vị của mình, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đã thường xuyên chỉ đạo các hoạt động liên quan đến lĩnh vực chăn nuôi, nuôi trồng và khai thác thủy - hải sản, thú y và khoa học công nghệ trong nông nghiệp.
Chiều 28/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ trao Huân chương Lao động, vinh danh bốn Thứ trưởng có nhiều đóng góp nổi bật cho ngành. Trong đó, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến với gần 38 năm gắn bó cùng ngành, từ nghiên cứu khoa học đến hoạch định chính sách, được đánh giá là một trong những cán bộ có đóng góp nổi bật trên nhiều lĩnh vực như chăn nuôi, thú y, thủy sản và khoa học công nghệ. Việc được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất không chỉ là sự ghi nhận cho chặng đường công tác, mà còn khắc họa rõ nét hình ảnh một nhà quản lý gắn bó với thực tiễn, kiên định với định hướng phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với TS. Lê Hùng Phong, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Lúa lai (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm), về vai trò của lúa lai trong đảm bảo an ninh lương thực, định hướng phát triển giống lúa chất lượng cao, cũng như những thách thức và giải pháp trong bối cảnh giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện Nghị quyết 57.
Hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Hàn Quốc cần chuyển mạnh sang hướng lấy bài toán công nghệ làm trung tâm, gắn chặt nghiên cứu với ứng dụng, từ đó hình thành năng lực công nghệ thực chất.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong nhiều lĩnh vực, khí tượng thủy văn cũng bước vào một giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Tuy nhiên, theo PGS, TS. Mai Văn Khiêm, AI dù có khả năng xử lý dữ liệu vượt trội vẫn không thể thay thế vai trò của con người trong dự báo thiên tai. Vấn đề cốt lõi không phải là “AI hay dự báo viên”, mà là cách kết hợp hai yếu tố này để nâng cao chất lượng dự báo, kéo dài thời gian cảnh báo sớm và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.
