Nguồn nước máy thường xuyên bị đục, nhiễm phèn khiến hàng trăm hộ dân tại xã Bình Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) phải mua nước đóng bình và lắp đặt thêm thiết bị lọc để sử dụng. Sau hơn 20 năm vận hành, hệ thống cấp nước tập trung đã xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu xử lý nguồn nước ngầm nhiễm phèn, đòi hỏi sớm được đầu tư nâng cấp.
Nhiều năm qua, người dân các thôn Mỹ Huệ và Đông Yên (xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) vẫn phải chấp nhận sử dụng nguồn nước máy không bảo đảm chất lượng. Có thời điểm, nước chảy ra từ vòi có màu vàng đục, lẫn nhiều cặn. Điều đáng nói, tình trạng này đã kéo dài hơn hai thập kỷ, trong khi công trình cấp nước ngày càng xuống cấp nhưng chưa được đầu tư nâng cấp đồng bộ.
Bà Lê Thị Xuân (thôn Mỹ Huệ) cho biết: "Gia đình nhiều lần chứng kiến nước máy chảy ra đục, có màu vàng sậm sau mỗi đợt cấp nước trở lại. Lo ngại ảnh hưởng đến sức khỏe, gia đình tôi chỉ dùng nước máy cho các sinh hoạt thông thường, còn nước uống và nấu ăn đều phải mua nước đóng bình".
Không riêng gia đình bà Xuân, nhiều hộ dân khác cũng phải mua nước với giá khoảng 14.000 đồng/bình để phục vụ nhu cầu ăn uống. Khoản chi này đã kéo dài nhiều năm và trở thành một phần chi phí sinh hoạt cố định.
Để khắc phục tình trạng nước từ hệ thống cấp nước chưa đảm bảo, không ít hộ dân còn tự bỏ tiền lắp đặt hệ thống lọc nước xử lý cặn và phèn. Ông Huỳnh Tấn Được (thôn Mỹ Huệ) cho biết, ngay từ khi xây nhà, gia đình đã đầu tư bộ lọc nước và định kỳ thay lõi lọc sau khoảng 3 - 6 tháng.
"Nước trong đường ống có nhiều cặn vàng, nhiễm phèn nên phải lắp thêm bộ lọc để xử lý. Thấy lõi lọc bẩn là phải thay ngay", ông Được chia sẻ.
Nhiều hộ dân bày tỏ, việc vừa trả tiền nước máy, vừa phải mua nước uống, vừa tốn chi phí bảo dưỡng hệ thống lọc khiến chi phí sinh hoạt tăng lên đáng kể, trong khi chất lượng nguồn nước vẫn chưa được cải thiện như mong muốn.
Giải thích nguyên nhân khiến nguồn nước thường xuyên đục, ông Nguyễn Minh Viên, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Dương, cho biết công trình cấp nước tập trung được xây dựng từ năm 2005 với kinh phí khoảng 2,1 tỷ đồng do Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường tỉnh Quảng Ngãi đầu tư, sau đó bàn giao cho hợp tác xã quản lý, vận hành.
Hiện công trình có bể chứa dung tích hơn 200 m³, khai thác nguồn nước ngầm tại khu vực Vườn Che (xóm 3, thôn Mỹ Huệ) để cung cấp nước sinh hoạt cho gần 800 hộ dân trên địa bàn xã Bình Dương cũ, ngoại trừ khu vực xóm 9.
Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 2 - 3 năm đưa vào hoạt động, công trình đã bộc lộ nhiều bất cập. Nguồn nước ngầm tại khu vực khai thác có hàm lượng phèn cao, vượt khả năng xử lý của hệ thống hiện hữu. Qua thời gian, cặn phèn tích tụ trong đường ống, trong khi nhiều tuyến ống đã xuống cấp, bị bùn và cặn lắng làm bít tắc, ảnh hưởng đến chất lượng nước cấp cho người dân.
Để duy trì hoạt động, hệ thống lọc áp lực phải được súc rửa định kỳ khoảng hai ngày một lần, thậm chí mỗi ngày một lần khi lượng cặn tăng cao. Sau khi lắng sơ bộ, nước tiếp tục được xử lý qua hệ thống lọc áp lực trước khi đưa vào mạng lưới phân phối.
Ông Viên lý giải, hiện tượng nước đục thường xảy ra sau khi đơn vị vận hành súc rửa hệ thống hoặc sửa chữa đường ống. Khi việc cấp nước bị gián đoạn, lớp cặn phèn tích tụ lâu năm trong đường ống bị khuấy lên theo dòng nước khi hệ thống hoạt động trở lại, đặc biệt tại những khu vực cuối tuyến.
"Nếu hệ thống vận hành liên tục thì rất ít xảy ra tình trạng nước đục. Chủ yếu là sau khi cắt nước để súc rửa hoặc sửa chữa, cặn trong đường ống bị xáo trộn theo dòng nước", ông Viên cho biết.
Hiện hợp tác xã thu tiền nước với mức 5.000 đồng/m³ để chi trả tiền điện, hóa chất xử lý, sửa chữa và các chi phí vận hành. Tuy nhiên, nguồn thu này chỉ đủ duy trì hoạt động thường xuyên, chưa đủ nguồn lực để cải tạo, thay thế đồng bộ hệ thống cấp nước đã lão hóa sau hơn hai thập kỷ sử dụng.
Ông Viên cho rằng, để giải quyết dứt điểm tình trạng nước sinh hoạt chưa bảo đảm chất lượng, cần đầu tư hệ thống xử lý phù hợp với đặc điểm nguồn nước ngầm nhiễm phèn, đồng thời thay thế đồng bộ mạng lưới đường ống và các hạng mục đã xuống cấp.
Qua tìm hiểu được biết, trên địa bàn xã Bình Sơn hiện có hai công trình cấp nước cần được sửa chữa, nâng cấp. Trong đó, hệ thống cấp nước tại thôn Bình Nguyên hiện phục vụ khoảng 170 hộ dân, nhưng khoảng 70 hộ thường xuyên thiếu nước do áp lực yếu. Nhiều hạng mục như trạm bơm, bể xử lý và đường ống đã xuống cấp. Đáng chú ý, từ năm 2023 đến nay, việc kiểm nghiệm chất lượng nước cũng chưa thể thực hiện do thiếu kinh phí.
Đối với khu vực Mỹ Huệ và Đông Yên, công trình cấp nước phục vụ khoảng 774 hộ dân nhưng thường xuyên chịu ảnh hưởng của nguồn nước ngầm nhiễm phèn, khiến đường ống tắc nghẽn, thất thoát nước và áp lực cuối tuyến không bảo đảm.
Trước thực trạng trên, UBND xã Bình Sơn đã đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi cùng các sở, ngành xem xét hỗ trợ kinh phí để sửa chữa, nâng cấp các công trình cấp nước tập trung tại Bình Nguyên, Mỹ Huệ và Đông Yên.
Địa phương đề xuất đầu tư đồng bộ trạm bơm, bể chứa, bể xử lý, hệ thống đường ống, thiết bị vận hành và nâng cấp công nghệ xử lý nước với tổng kinh phí dự kiến khoảng 30 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và các nguồn vốn hợp pháp khác, triển khai trong giai đoạn 2027 - 2029.
UBND xã Bình Sơn nhận định, việc đầu tư nâng cấp đồng bộ các công trình cấp nước không chỉ giúp người dân được sử dụng nguồn nước sạch, an toàn, ổn định mà còn góp phần giảm thất thoát nước, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống và đáp ứng yêu cầu về hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới.
Sau 5 năm triển khai các chủ trương phát triển kinh tế biển, Quảng Ngãi đã đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn đối mặt với không ít điểm nghẽn về hạ tầng, môi trường, du lịch và khai thác tài nguyên. Nghị quyết mới của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đặt mục tiêu đưa kinh tế biển phát triển nhanh, bền vững, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Quảng Ngãi đặt mục tiêu phát triển ngành dược liệu trở thành ngành kinh tế quan trọng, hướng tới trở thành vùng dược liệu trọng điểm quốc gia, trung tâm sản xuất dược liệu lớn của cả nước vào năm 2035.
Chương trình kết nối giao thương giữa các nhà cung cấp Quảng Ngãi với doanh nghiệp xuất khẩu và hệ thống phân phối không chỉ giúp doanh nghiệp địa phương tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo nền tảng để nông sản, sản phẩm OCOP và hàng hóa đặc trưng của tỉnh từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
