Nhiều địa phương ở Thanh Hóa đang thực hiện rất quyết liệt trong việc quản lý tài nguyên khoáng sản chưa khai thác và bảo vệ môi trường. Để có thông tin đa chiều, mới đây phóng viên Tạp chí Tài nguyên & Môi trường đã có cuộc trò chuyện với ông Đặng Văn Thiện - Trưởng phòng TN&MT huyện Hà Trung (Thanh Hóa) về vấn đề này.
PV: Ông có thể đánh giá đôi nét về kết quả công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn huyện Hà Trung thời gian qua?
Ông Đặng Văn Thiện: Hà Trung hiện nay có 39 mỏ khoáng sản các loại, diện tích 4.493.296,2 m2 đang còn thời hạn khai thác đáp ứng kịp thời nguồn vật liệu xây dựng phục vụ thi công các công trình, dự án trên địa bàn; góp phần giải quyết công ăn việc làm tăng thu nhập cho người lao động, đảm bảo an sinh xã hội, an ninh trật tư và đóng góp nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Đặng Văn Thiện
Việc quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực, dần đi vào nề nếp. Đây là sự nổ lực rất lớn của cả hệ thống chính trị, có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ, kịp thời ở tất cả các cấp, các ngành, địa phương.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì ở một số địa phương trong năm 2023 trên địa huyện vẫn còn để xảy ra tình trạng khai thác tài nguyên khoáng sản trái phép như: Xã Hà Bình, xã Hoạt Giang, xã Hà Lĩnh, xã Hà Ngọc và xã Hà Thái,… Điều này cho thấy việc quản lý, kiểm tra, giám sát, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm tại một số xã vẫn chưa kịp thời,
Ngoài ra ở một số doanh nghiệp được cấp phép khai thác khoáng sản vẫn chưa chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật như: khai thác không đúng trình tự, phương pháp khai thác, chưa đầu tư xây dựng đầy đủ các công trình theo hồ sơ thiết kể mỏ đã được thẩm định, phê duyệt; chưa thực hiện đầy đủ các quy định về an toàn vệ sinh lao động, các biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình khai thác, chế biến khoáng sản, vận tải tại một số địa bàn như xã Hà Tân, xã Hà Tiến, xã Hà Lai.
PV: Theo ông những hành vi vi phạm nào thường gặp trong hoạt động khai thác khoáng sản?
Ông Đặng Văn Thiện: Những hành vi vi phạm trong hoạt động khoáng sản thường gặp như: doanh nghiệp thực hiện không đúng, không đẩy đủ các nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường. Trong quá trình nổ mìn, chế biến đá còn làm phát sinh bụi, tiếng ồn; chưa thực hiện việc hoàn thành các công trình bảo vệ môi trường để đề nghị cấp có thẩm quyền cho phép vận hành thử nghiệm và xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường.
.png)
Hà Trung hiện nay có 39 mỏ khoáng sản các loại đang còn thời hạn khai thác
Hiện tượng ô nhiễm môi trường do hoạt động khoáng sản vẫn còn xảy ra nhưng mang tính cục bộ tại khu vực khai thác, chế biến khoáng sản, do các chủ doanh nghiệp chưa áp dụng triệt để các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Việc thực hiện phun nước giảm thiểu bụi, đặc biệt là trên các tuyến đường vận chuyển khoáng sản ngoài mỏ còn chưa thường xuyên liên tục.
Nhiều mỏ khoáng sản chưa thực hiện việc lắp đặt trạm cân để kiểm soát sản lượng khai thác khoáng sản thực tế. Trong quá trình khai thác còn làm mất mốc giới và khai thác vượt công suất cho phép, khai thác không đúng trình tự, phương pháp theo thiết kể mỏ đã được thẩm định, phê duyệt (đặc biệt là các đơn vị khai thác đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường).
PV: Thời gian tới huyện Hà Trung đã có giải pháp gì để công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn được tốt hơn thưa ông?
Ông Đặng Văn Thiện: Những năm qua, nhất là trong năm 2023 chúng tôi đã bám sát các văn bản chỉ đạo của Tỉnh, của Trung ương để tham mưu cho UBND huyện ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch thực hiện và giao nhiệm vụ cụ thể cho các phòng, ban chuyên môn, UBND các xã, thị trấn và các tổ chức, cá nhân có liên quan tổ chức thực hiện, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Đồng thời, yêu cầu các đơn vị khai thác chế biến khoáng sản trên địa bàn phải tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về khoáng sản, đất đai, bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn lao động, sử dụng vật liệu nổ.
Đối với các mỏ hết thời hạn khai thác, huyện đã ban hành văn bản yêu cầu đơn vị dừng khai thác, di chuyển toàn bộ phương tiện, máy móc ra khỏi khu vực và giao các xã kiểm tra, giám sát việc dừng khai thác của đơn vị. Thực hiện việc công bố, niêm yết công khai địa chỉ thư điện tử, số điện thoại đường dây nóng và thông báo trên phương tiện thông tin truyền thanh của xã để nhân dân, doanh nghiệp được biết và kịp thời tố giác các hoạt động khoáng sản trái phép.
Các mỏ đang hoạt động khai thác yêu cầu đầu tư xây dựng các công trình như nhà xưởng, đường điện, hế thống thu gom tại khu chế biến, các thiết bị, công nghệ khai thác, chế biến khoáng sản; hỗ trợ đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng nông thôn mới, công trình phúc lợi xã hội cho địa phương; phối hợp cùng với địa phương khắc phục, tu sửa hệ thống giao thông do ảnh hưởng của hoạt động khai thác khoáng sản gây ra. Các khu vực mỏ tập trung đã được các đơn vị đầu tư xây dựng đường vận chuyển khoáng sản riêng giảm thiểu tối đa việc vận chuyển khoáng sản qua khu dân cư.
Bên cạnh đó, còn tham mưu ban hành các văn bản yêu cầu các đơn vị khai thác khoáng sản trên địa bàn chấp hành nghiêm kết luận của các đoàn thanh tra, kiểm tra; công tác thanh tra, kiểm tra; phối hợp với các đoàn kiểm tra của các sở, ban, ngành cấp tỉnh kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản.
Trong năm 2023 huyện đã phát hiện và xử lý 06 trường hợp vi phạm về khai thác khoáng sản. Trong đó, có một số cá nhân bị xử phạt do khai thác khoáng sản trái phép như trường hợp ông Cao Hải Tùng khai thác khoáng sản mà không có giấy phép khai thác khoáng sản, với mức phạt 35 triệu đồng, nộp số lợi bất hợp pháp 2.205.000 đồng; nộp một khoản tiền tương đương trị giá phương tiện vi phạm hành chính với số tiền là 51 triệu đồng. Tính đến thời điểm hiện tại huyện Hà Trung đã phát hiện xử lý vi phạm và xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm trong hoạt động khoáng sản gần 2 tỷ đồng và tịch thu 5 máy múc và 1 ô tô là tang vật vi phạm.
Ngoài ra, qua công tác phối hợp thanh tra, kiểm tra cùng các đoàn liên ngành cấp tình đã phát hiện và xử phạt một số doanh nghiệp khai thác vi phạm trong hoạt động khoáng sản như: Xử phạt Công ty TNHH Hoàng Tuấn 800 triệu đồng; Hợp tác xã sản xuất VLXD Đồng Minh 30 triệu đồng; Công ty TNHH MTV Tân Thành 6 bị phạt 180 triệu đồng; Công ty CP Loan Dương 180 triệu đồng; Công ty TNHH Thanh Hải bị phạt 120 triệu đồng…
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!
Kiều Vượng (thực hiện)