Từ ngày 22/5 đến 2/6, đoàn Việt Nam tham dự Khóa họp Đại hội đồng lần thứ 19 của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) diễn ra tại Geneva, Thụy Sĩ.

GS. TS. Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, đại diện thường trực của Việt Nam tại WMO, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khí tượng khu vực II châu Á (RA-II) làm Trưởng đoàn đại biểu Việt Nam. Đoàn còn có sự tham gia của TS. Đặng Thanh Mai, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, cố vấn thủy văn Việt Nam tại WMO, cùng các thành viên khác.

Đại hội Khí tượng Thế giới là cơ quan quyền lực cao nhất của WMO, được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1951 và định kỳ 4 năm một lần. Đại hội nhằm quyết định các chính sách chung và thông qua kế hoạch chiến lược của WMO, bầu các chức danh chủ chốt của WMO.

Tại kỳ họp này, Đại hội đồng Khí tượng thế giới đã bầu cử Chủ tịch Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) và bầu Tổng Thư ký WMO.

Kết quả, Tiến sĩ Abdulla Ahmed Al Mandous, Giám đốc Cơ quan Khí tượng địa chấn Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Chủ tịch Hiệp hội Khí tượng châu Á (RAII) đã trúng cử vị trí Chủ tịch WMO giai đoạn 2024-2027. Bà Celeste Saulo, Giám đốc Cơ quan Khí tượng Argentina, đại diện thường trực của Argentina tại WMO, được bầu là Tổng Thư ký WMO nhiệm kỳ 2024-2027.

Như vậy, theo quy chế của WMO, Phó Chủ tịch Khí tượng khu vực II châu Á (RA-II), GS.TS. Trần Hồng Thái sẽ đảm nhiệm vị trí Quyền Chủ tịch RA-II, đồng thời cũng là thành viên của Hội đồng Điều hành WMO. Quyền Chủ tịch RA-II sẽ trực tiếp điều hành tổ chức cho đến khi bầu vị trí Chủ tịch RA-II nhiệm kỳ 2024-2027.

Hiệp hội khí tượng khu vực II Châu Á (RA-II) là một tổ chức thuộc WMO bao gồm Việt Nam và 34 thành viên khác của WMO trong khu vực Châu Á. Việt Nam tham gia RAII từ khi là thành viên WMO. Năm 2019 đại diện Việt Nam được tín nhiệm bầu là Phó chủ tịch RAII, năm 2021 tái đắc cử Phó Chủ tịch RAII.

Các quốc gia đã chúc mừng tân Quyền Chủ tịch RA-II Trần Hồng Thái trước cuộc họp bầu cử Hội đồng điều hành của WMO.

Từ ngày 25 đến 31/5, đoàn công tác của Việt Nam do GS.TS. Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, đại diện thường trực của Việt Nam tại WMO, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khí tượng khu vực II châu Á (RA-II) làm Trưởng đoàn đã tham gia thảo luận, trao đổi về một số nội dung như: Kế hoạch hoạt động thường niên, phân bổ tài chính của WMO nhiệm kỳ 2024-2027; sáng kiến cảnh báo sớm dành cho tất cả; chính sách, nghị quyết, quy chuẩn tiêu chuẩn liên quan vấn đề kỹ thuật của các chương trình hệ thống quan trắc trái đất, mạng lưới quan trắc cơ bản toàn cầu, cải tiến hoạt động kỹ thuật quan trắc.

Bên cạnh đó, đoàn Việt Nam còn tham dự Ngày khoa học công nghệ. Theo đó, tập trung thảo luận, thống nhất về Kế hoạch thực hiện Chương trình nghiên cứu thời tiết toàn cầu, chương trình nghiên cứu khoa học theo dõi thời tiết toàn cầu, đánh giá điều khoản tham chiếu của Ban nghiên cứu, thảo luận về Chiến lược nhằm tăng cường năng lực công tác đào tạo trong WMO.

Tại Khóa họp Hội đồng Thủy văn của WMO, đoàn Việt Nam tham gia bầu cử Chủ tịch và Phó Chủ tịch; thảo luận về các hoạt động chủ yếu và Báo cáo hoạt động nghiên cứu của Hội đồng Thủy văn 2020-2022; Kế hoạch thực hiện Chương trình nghiên cứu thời tiết thế giới giai đoạn 2024-2027; Tầm nhìn và Chiến lược của WMO về thủy văn; báo cáo về các hoạt động của các ban dịch vụ thời tiết khí hậu và môi trường, Ban quan trắc, cơ sở hạ tầng và hệ thống thông tin; kết quả và hoạt động từ hội nghị về nước năm 2023 của Liên hợp quốc và đóng góp của WMO cho Liên minh Nước và Khí hậu; các dự án thủy văn đang triển khai và theo kế hoạch, cơ sở hỗ trợ đo lường thủy văn toàn cầu; vai trò của quản lý tài nguyên nước trong mối quan hệ hệ sinh thái nước-năng lượng-thực phẩm; trao quyền cho các nhà thủy văn nữ; Chương trình liên kết về quản lý lũ lụt, Chương trình quản lý hạn hán tổng hợp...

Cùng với việc chủ động tham gia tích cực vào các hoạt động của Cg-19, đoàn Việt Nam đã khẳng định vai trò, vị thế của mình trong các hoạt động khí tượng thuỷ văn của cộng đồng WMO. Đây cũng là cơ hội tốt để Việt Nam thúc đẩy hợp tác phát triển với các quốc gia trong lĩnh vực khí tượng thuỷ văn.

Bên lề Hội nghị Cg-19, đoàn đại biểu Việt Nam đã tham gia nhiều cuộc hội kiến, gặp gỡ bên lề với lãnh đạo WMO, các trưởng đoàn thành viên WMO, tham gia các chương trình, dự án và hợp tác với các nước: Phần Lan, Hàn Quốc, Lào, Na Uy, Pháp, Saudi Arabia, Algeria trong việc thực hiện mục tiêu chiến lược của WMO trong nhiệm kỳ 2024-2027 và hợp tác với các nước trong lĩnh vực khí tượng thuỷ văn.

Ngày 29/5/2023, trong khuôn khổ tham dự Cg-19, Đoàn công tác Việt Nam do GS. TS. Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, Đại diện thường trực của Việt Nam tại WMO, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khí tượng khu vực II châu Á làm Trưởng đoàn đã gặp gỡ, họp kỹ thuật với Cơ quan Khí tượng Na Uy do ông Roar Skålin, Giám đốc Cơ quan Khí tượng Na Uy làm trưởng đoàn. 

Tại cuộc họp này, hai bên đã đề cập đến vai trò, chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự của mỗi Cơ quan khí tượng nhằm chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm dự báo tác nghiệp về KTTV, tập trung về dự báo biển, công nghệ dự báo sóng, nước dâng do bão và gió mùa, công nghệ dự báo lan truyền các chất ô nhiễm, vật thể trôi trên biển; cung cấp các dịch vụ công, tư về KTTV phục vụ phòng tránh thiên tai và trao đổi về các kỹ thuật, nguồn lực về đánh giá tiềm năng điện gió.

Hai bên cũng đánh giá cao các hoạt động hợp tác giữa hai bên trong thời gian qua và định hướng thời gian tới sẽ tập trung hợp tác nâng cao năng lực trong các lĩnh vực dịch vụ như: Dự báo thời tiết - biển; biến đổi khí hậu; cảnh báo sớm thời tiết nguy hiểm phục vụ sự phát triển của xã hội; hợp tác đánh giá tiềm năng năng lượng gió, năng lượng tái tạo; thích ứng với biến đổi khí hậu...

Tại cuộc gặp gỡ, Tổng cục KTTV và Viện Khí tượng Na Uy đã cùng nhau ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác về dự báo cảnh báo KTTV.

Tại cuộc gặp gỡ, họp kỹ thuật với Đoàn công tác của Pháp do bà Virginie Schwarz, Giám đốc Cơ quan Khí tượng Pháp làm trưởng đoàn. Việt Nam đã cùng Pháp trao đổi về vai trò, chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự của mỗi Cơ quan khí tượng phục vụ hoạt động giảm nhẹ rủi ro thiên tai, phục vụ nhu cầu xã hội về lĩnh vực khí tượng thủy văn; đánh giá hợp tác giữa hai bên trong thời gian về hoạt động hợp tác về phát triển hệ sinh thái khí hậu; trao đổi định hướng hợp tác trong thời gian tới tập trung đến việc phát triển chiến lược dịch vụ khí hậu, đánh giá tiềm năng năng lượng tái tạo và các vấn đề khác hai bên cùng quan tâm.

Nhận lời mời của bà Kirsti Kauppi, Đại sứ Phần Lan tại Giơ-ne-vơ, đoàn Việt Nam đã tham gia cuộc họp cấp cao cùng đoàn công tác cơ quan Khí tượng Phần Lan do Tiến sĩ Jussi Kaurola, Đại diện thường trực của Phần Lan tại WMO làm trưởng đoàn.

Hai bên đã đánh giá mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp giữa Việt Nam - Phần Lan, những hoạt động hợp tác về khí tượng thủy văn trong 15 năm trở lại đây, trong đó tập trung đến vấn đề tăng cường hệ thống cảnh báo sớm; chuyển giao nguồn lực khoa học công nghệ; nâng cao năng lực, đào tạo cán bộ cho Ngành KTTV Việt Nam thông qua các dự án phía Phần Lan đã hỗ trợ cho Việt Nam như: Dự án Hỗ trợ hiện đại hoá công tác KTTV tại Việt Nam, giai đoạn I, II, III; Dự án “Nâng cấp khả năng đo mưa, dự báo bão và dông sét của Trung tâm KTTV quốc gia” và dự án đang được hỗ trợ thực hiện “Nâng cấp khả năng đo mưa, dự báo bão và dông sét của Trung tâm KTTV quốc gia”.

Cũng tại diễn đàn, hai bên mong muốn tiếp tục thúc đẩy phát triển các dự án tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, đào tạo tăng cường năng lực về KTTV; Tập trung triển khai kế hoạch hợp tác trong thời gian tới như: “Tăng cường năng lực quan trắc khí tượng trên cao phục vụ phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam”, Dự án “Dự báo ô nhiễm không khí tại Việt Nam”.

Việt Nam và Phần Lan đã thống nhất tiếp tục tăng cường, nâng cao năng lực quản lý, vận hành, duy trì, bảo dưỡng, hiệu chuẩn thiết bị của hệ thống quan trắc tự động; hợp tác phát triển, ứng dụng công nghệ 4.0 trong quan trắc KTTV và giám sát BĐKH; hợp tác trong đào tạo chuyên sâu về đồng hóa số liệu và dự báo tổ hợp, đào tạo về dự báo tác động.

Đoàn Việt Nam đã gặp gỡ, trao đổi kỹ thuật với Đoàn An-giê-ri do ông Brahim Ihadadene, Giám đốc Cơ quan khí tượng An-giê-ri dẫn đầu. Hai bên đã thông tin ngắn gọn về vai trò, chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự của mỗi Cơ quan khí tượng phục vụ hoạt động giảm nhẹ rủi ro thiên tai, phục vụ nhu cầu xã hội về lĩnh vực khí tượng thủy văn. Nhân cơ hội này, hai bên mong muốn sẽ có hợp tác chia sẻ kinh nghiệm, thành tựu trong công tác dự báo, cảnh báo rủi ro thiên tai, góp phần phát triển kinh tế-xã hội bền vững hai quốc gia trong thời gian tới. 

Ngày 31/5/2023, Đoàn Việt Nam đã gặp gỡ, họp kỹ thuật với Đoàn công tác của Ả-rập-xê út do ông Ayman Salem GHULAM, Giám đốc Cơ quan Khí tượng Ả-rập-xê út trưởng đoàn. 

Tại buổi họp, hai bên đã đề cập đến sự đóng góp chung của RA-II đối với công tác quản lý điều hành tại WMO về các vấn đề: Ưu tiên của RA II giai đoạn 2024-2027; Hoạt động tăng cường phát triển Chiến lược Đối tác Khu vực; thảo luận về ưu tiên nghiên cứu và đổi mới của RA II; Dự án thí điểm về PPE cho các dịch vụ khí tượng thông minh đối với các thành phố lớn; xây dựng công bố hiện trạng khí hậu Châu Á.

Đoàn Việt Nam và Ả rập- xê - út trao đổi, học hỏi kinh nghiệm về các vấn đề khác cùng quan tâm và điểm lại những đóng góp của mình đối với RA II như sáng kiến xanh cho khu vực Trung Đông; Vai trò dẫn dắt các thành viên khu vực Đông Nam Á thông qua đảm nhiệm Trung tâm Dự báo cảnh báo thời tiết nguy hiểm và Trung tâm Cảnh báo lũ quét sạt lở đất.

Ngày 31/5/2023, Đoàn Việt Nam đã gặp gỡ, họp kỹ thuật với Đoàn công tác của Hàn Quốc, do ông Ông Hee-Dong Yoo, Tổng cục trưởng, Tổng cục Khí tượng Hàn Quốc; Đại diện thường trực của Hàn Quốc với WMO; Quyền Thành viên Hội đồng Điều hành, WMO trưởng đoàn. 

Tại cuộc họp, hai bên đã nhắc lại hoạt động hợp tác song phương tốt đẹp trong thời gian qua. Nhấn mạnh đến việc tiếp tục triển khai Biên bản ghi nhớ hợp tác lần thứ 6 giữa hai bên đã ký kết gia hạn từ 2021 về: Hợp tác về radar thời tiết và vệ tinh; Hợp tác phát triển các dự án ODA; Hợp tác về các hoạt động trạm GAW; Chia sẻ công nghệ đo lường khí nhà kính và kết quả quan sát; Hợp tác về dự báo thời tiết; Hỗ trợ tăng cường nâng cao năng lực; Kiểm soát chất lượng dữ liệu tập trung chia sẻ công nghệ chuyển đổi số đặc biệt là ứng dụng IoT và AI trong quan trắc KTTV, thông tin dữ liệu, dự báo và cảnh bảo thiên tai; đồng thời Tổng cục trưởng hai Cơ quan cũng đã đề cập kế hoạch tổ chức Cuộc họp song phương lần thứ 7 dự kiến vào quý IV năm 2023. 

Trong thời gian từ 22/5 đến 2/6, đoàn Việt Nam do GS. TS. Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, đại diện thường trực của Việt Nam tại WMO, tân Quyền Chủ tịch Hiệp hội Khí tượng khu vực II châu Á (RA-II) làm Trưởng đoàn đã tham dự Khoá họp Đại hội đồng 19 của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO). Đoàn Việt Nam đã tích cực, chủ động tham gia các cuộc họp cấp cao, họp song phương và trao đổi hợp tác, tìm kiếm đối tác phát triển hướng tới sự hợp tác toàn diện trong lĩnh vực khí tượng thủy văn. Sự tích cực, chủ động của đoàn Việt Nam đã thu hút được sự quan tâm và ủng hộ của cộng đồng quốc tế WMO. Hy vọng với vai trò mới của mình, tân Quyền Chủ tịch Hiệp hội KTTV châu Á, GS.TS. Trần Hồng Thái tiếp tục khẳng định được vai trò, vị trí của ngành KTTV Việt Nam trong cộng đồng KTTV thế giới và góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của Việt Nam.