Khánh Hòa định hình không gian đô thị biển hiện đại, xanh và bền vững

Hội thảo được xem là bước quan trọng nhằm hoàn thiện định hướng phát triển không gian đô thị của tỉnh sau sáp nhập, tạo cơ sở xây dựng Khánh Hòa trở thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh và phát triển bền vững.

Quy hoạch đô thị đa cực trên nền tảng kinh tế biển

Đồ án Quy hoạch chung được lập trên phạm vi toàn tỉnh Khánh Hòa sau sáp nhập, với diện tích đất liền khoảng 8.706,74 km² cùng phần diện tích biển trong phạm vi 6 hải lý.

Theo định hướng, Khánh Hòa phấn đấu trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương, là cực tăng trưởng quan trọng của cả nước và cửa ngõ quốc tế có sức cạnh tranh cao. Quy hoạch hướng tới mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, lấy kinh tế biển, logistics, dịch vụ, du lịch, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển.

Đồ án cũng xác định những lợi thế nổi bật của địa phương như hệ thống các vịnh Nha Trang, Vân Phong, Cam Ranh, Vĩnh Hy; các vườn quốc gia Núi Chúa, Phước Bình; Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà; hệ thống cảng biển, sân bay, cửa ngõ kết nối Tây Nguyên cùng các giá trị văn hóa Chăm đặc sắc. Đây được xem là nền tảng để hình thành mô hình đô thị biển có bản sắc riêng, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Theo phương án nghiên cứu, đến năm 2050, quy mô dân số toàn đô thị dự kiến đạt khoảng 5 triệu người, nhu cầu đất phát triển đô thị hơn 166.000 ha. Hệ thống giao thông, hạ tầng số, cấp - thoát nước, năng lượng, xử lý chất thải và không gian ngầm sẽ được quy hoạch đồng bộ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn.

Điểm đáng chú ý của đồ án là cách tiếp cận tích hợp sau sáp nhập. Thay vì phát triển từng đô thị riêng lẻ, quy hoạch hướng đến một không gian phát triển thống nhất, phát huy đồng thời lợi thế của biển, đảo, đồng bằng và miền núi, tăng cường liên kết giữa các khu vực động lực để tạo sức lan tỏa cho toàn tỉnh.

Phát triển hài hòa giữa biển, rừng và không gian xanh

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng Khánh Hòa cần khai thác hiệu quả hơn lợi thế của một đô thị biển quy mô lớn.

PGS, TS. Đỗ Tú Lan, nguyên Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng), đánh giá đồ án đã bước đầu hình thành định hướng phát triển phù hợp với mục tiêu xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, chiến lược phát triển cần được nâng tầm hơn nữa thông qua tăng cường liên kết vùng trong nước và quốc tế; phát triển đồng bộ các ngành kinh tế mũi nhọn như công nghiệp, dịch vụ, du lịch, năng lượng và kinh tế biển; đồng thời hình thành các đô thị động lực theo hướng sinh thái ven biển, lấy Cam Lâm và Cam Ranh làm những cực tăng trưởng mới.

Ở góc độ quy hoạch không gian, TSKH, KTS. Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch NgoViet Architects & Planners, cho rằng cần có sự cân bằng giữa phát triển vùng ven biển và khu vực đồi núi. Theo ông, việc tổ chức các phân khu theo trục Đông - Tây sẽ giúp kết nối kinh tế biển với vùng phía Tây, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực, tạo điều kiện để người dân miền núi tiếp cận hạ tầng và dịch vụ chất lượng tương đương khu vực ven biển.

Đối với hệ thống không gian xanh, ông đề nghị quy hoạch cần xác định rõ chỉ tiêu sử dụng đất trong dài hạn, bảo đảm tối thiểu 15 - 20 m² cây xanh/người, đồng thời dành quỹ đất cho các thế hệ tương lai, tránh khai thác quá mức trong giai đoạn trước mắt.

Về giao thông đô thị, chuyên gia đề xuất phát triển các trung tâm đô thị mật độ cao xung quanh nhà ga theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), xây dựng mạng lưới vận tải công cộng kết nối hiệu quả giữa các khu vực nhằm giảm áp lực lên giao thông đường bộ và nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng.

Bên cạnh đó, ông cũng kiến nghị nghiên cứu cụ thể hơn định hướng phát triển huyện đảo Trường Sa, tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu, công trình dân sinh và dịch vụ công, góp phần phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm chủ quyền quốc gia.

Nhiều ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng đô thị biển hiện đại không chỉ mở rộng không gian xây dựng ven biển mà cần khai thác hài hòa giữa biển, sông, hệ sinh thái và cảnh quan tự nhiên. Đây chính là lợi thế khác biệt để Khánh Hòa phát triển bền vững trong dài hạn.

Từ quy hoạch đến kế hoạch hành động khả thi

Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Hòa Nam nhấn mạnh, Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa là cơ sở pháp lý quan trọng để quản lý phát triển đô thị, thu hút đầu tư, triển khai các dự án trọng điểm, đồng thời làm căn cứ lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Xây dựng phối hợp với đơn vị tư vấn và các sở, ngành khẩn trương tổng hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp, tiếp thu trên cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện đồ án với chất lượng cao nhất.

Trong đó, cần tiếp tục rà soát nhằm bảo đảm tính thống nhất giữa Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa với Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và các quy hoạch ngành liên quan. Đồng thời làm rõ mô hình phát triển không gian theo hướng phát huy lợi thế hệ thống đô thị ven biển, tăng cường liên kết giữa Vân Phong, Nha Trang, Cam Lâm, Cam Ranh, Phan Rang và các khu vực động lực; hoàn thiện định hướng phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, giao thông, cấp - thoát nước, xử lý chất thải, năng lượng và hạ tầng số theo hướng hiện đại, đồng bộ.

Đặc biệt, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu đơn vị tư vấn chú trọng các giải pháp bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái biển, rừng và cảnh quan đặc trưng; nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong quá trình phát triển đô thị. Cùng với đó là xây dựng lộ trình thực hiện, xác định các chương trình ưu tiên, cơ chế huy động nguồn lực và giải pháp triển khai khả thi để quy hoạch sau khi được phê duyệt sớm đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển mới cho Khánh Hòa trong những thập niên tới.