Mỗi độ tháng Năm về, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” lại vang lên như lời hiệu triệu thiêng liêng đối với những người làm nghề giữ rừng. Trên những cánh rừng trải dài ở Chũ – Lục Ngạn, tư tưởng của Bác không chỉ được nhắc nhớ trong các hội nghị hay phong trào thi đua, mà đã trở thành hành động cụ thể của cán bộ Hạt kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn (Bắc Ninh), chính quyền địa phương và người dân trong hành trình giữ màu xanh cho núi đồi.
LTS: Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm tới vấn đề trồng cây, gây rừng, bảo vệ rừng, sống hài hòa với thiên nhiên.
Người chọn việc trồng cây là điểm xuất phát để bảo vệ môi trường và kêu gọi mọi người ra sức trồng cây, gây rừng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây. Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Sự nghiệp trồng cây được Chủ tịch Hồ Chí Minh xem trọng như sự nghiệp trồng người, bởi trồng cây hay trồng người cũng là phục vụ lợi ích của con người.
Kể từ Tết Canh Tý năm 1960 cho đến hết cuộc đời, với tầm nhìn chiến lược, Người đã phát động và trực tiếp chỉ đạo “Tết trồng cây”, làm cho việc trồng cây gây rừng, bảo vệ rừng trở thành phong trào rộng khắp và thường xuyên của quần chúng.
Bác Hồ tuy đã đi xa nhưng những lời dạy: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý” của Người vẫn còn nguyên giá trị và tính thời sự.
Tuyến bài “Vận dụng tư tưởng của Bác Hồ về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường phản ánh những nỗ lực và kết quả thực hiện công tác trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng của các địa phương, lực lượng kiểm lâm, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng đặc dụng, phòng hộ và người dân. Qua đó tôn vinh những tập thể và cá nhân đã có những hành động thiết thực trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng.
Giữa cái nắng đầu hạ, những cán bộ kiểm lâm địa bàn của Hạt kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn (Hạt) vẫn lặng lẽ bám rừng, tuần tra, tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân trồng rừng, phòng cháy chữa cháy rừng. Những đồi keo, bạch đàn nối nhau phủ kín triền núi; những cánh rừng tự nhiên được bảo vệ nghiêm ngặt; những buổi tuyên truyền pháp luật được tổ chức tận thôn, bản… tất cả đang góp phần hiện thực hóa lời dạy của Bác Hồ về bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển lâm nghiệp bền vững.
Từ lời dạy của Bác đến những cánh rừng xanh
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác trồng cây, gây rừng. Người từng căn dặn: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý”. Tư tưởng ấy đến nay vẫn nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn hán và nguy cơ suy giảm tài nguyên thiên nhiên ngày càng rõ nét.
Tại địa bàn Chũ – Lục Ngạn, nơi có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn của tỉnh Bắc Ninh, việc học tập và làm theo tư tưởng của Bác được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp thiết thực. Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn xác định công tác tuyên truyền, vận động người dân là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng.
Trong tháng 4/2026, đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp, phòng cháy chữa cháy rừng đến các hộ dân sinh sống gần rừng, ven rừng. Nhiều hình thức tuyên truyền được triển khai như hội nghị, tuyên truyền lưu động, thông tin trên cổng điện tử và mạng xã hội.
Không chỉ dừng ở tuyên truyền, phong trào trồng rừng tiếp tục được người dân hưởng ứng tích cực. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn 10 xã, phường đã trồng được hơn 811 ha rừng tập trung cùng hàng trăm nghìn cây phân tán.
Kết quả nổi bật công tác phát triển rừng 4 tháng đầu năm 2026 tại Chũ – Lục Ngạn: trồng mới 811,5 ha rừng tập trung; trồng 129.000 cây phân tán; khai thác 955 ha rừng trồng; sản lượng đạt 143.250 m3 gỗ; giá trị lâm sản ước đạt gần 149 tỷ đồng.
Ông Phạm Văn Cường, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn cho biết: “Chúng tôi xác định việc học tập và làm theo lời Bác không phải bằng khẩu hiệu mà bằng hành động cụ thể. Mỗi cán bộ kiểm lâm phải thực sự bám rừng, bám dân, hướng dẫn người dân phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ tài nguyên rừng bền vững”.
Theo ông Phạm Văn Cường, điều đáng mừng hiện nay là nhận thức của người dân về vai trò của rừng đã thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây nhiều hộ chỉ chú trọng khai thác thì nay đã quan tâm nhiều hơn đến tái trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng sau khai thác.
Giữ rừng từ gốc
Những ngày cao điểm nắng nóng, nguy cơ cháy rừng luôn hiện hữu tại các khu vực rừng trồng, đặc biệt là các vùng có thực bì dày. Bởi vậy, công tác phòng cháy chữa cháy rừng được lực lượng kiểm lâm đặt lên hàng đầu.
Tại xã Biên Sơn, một hội nghị tuyên truyền phòng cháy chữa cháy rừng vừa được tổ chức với sự tham gia của đông đảo người dân, chủ rừng và lực lượng dân quân địa phương. Những tình huống giả định cháy rừng, kỹ năng xử lý khi phát hiện cháy được hướng dẫn cụ thể để người dân chủ động ứng phó.
Ở xã Đèo Gia, lực lượng kiểm lâm phối hợp tổ chức huấn luyện sử dụng thiết bị, dụng cụ chữa cháy rừng cho lực lượng tại chỗ. Máy thổi gió, dao phát, bình chữa cháy… được thao tác thuần thục giữa nền nhiệt oi nóng của vùng đồi núi.
Đằng sau những buổi tập huấn ấy là sự âm thầm của những cán bộ kiểm lâm ngày đêm tuần tra, canh trực ở các khu vực trọng điểm cháy. Họ là những người hiểu từng con đường mòn trong rừng, thuộc từng khoảnh rừng tự nhiên còn sót lại để kịp thời phát hiện nguy cơ xâm hại.
“Muốn giữ được rừng phải giữ từ gốc, tức là giữ ngay từ địa bàn dân cư, từ ý thức người dân. Khi người dân hiểu giá trị của rừng thì họ sẽ cùng kiểm lâm bảo vệ rừng”, ông Phạm Văn Cường chia sẻ.
Điều đáng ghi nhận là trong tháng 4/2026, trên địa bàn quản lý không xảy ra cháy rừng và cũng không phát sinh vụ vi phạm lâm nghiệp nào. Kết quả đó phản ánh hiệu quả của việc kết hợp giữa tuyên truyền, kiểm tra và phát huy vai trò cộng đồng trong quản lý rừng.
Ngoài công tác bảo vệ rừng tự nhiên, lực lượng kiểm lâm còn tăng cường kiểm tra hoạt động khai thác, vận chuyển, chế biến lâm sản nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép. Các tổ công tác thường xuyên kiểm tra tận gốc các khu vực khai thác rừng trồng, giám sát nguồn gốc lâm sản lưu thông trên thị trường.
Song song với đó, đơn vị còn phối hợp thực hiện chính sách hỗ trợ gạo từ nguồn dự trữ quốc gia cho các hộ tham gia bảo vệ và phát triển rừng tại các xã vùng cao như Sơn Hải, Sa Lý, Biên Sơn, Tân Sơn… Chính sách này góp phần giảm khó khăn cho người dân, tạo động lực để cộng đồng gắn bó hơn với rừng.
Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bảo vệ rừng: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý”. “Vì lợi ích mười năm thì trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì trồng người”. Tư tưởng của Bác đến nay vẫn là kim chỉ nam cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững của Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn.
Khi người dân trở thành “tai mắt” giữ rừng
Một trong những chuyển biến tích cực hiện nay ở Chũ – Lục Ngạn là vai trò của cộng đồng trong bảo vệ rừng ngày càng rõ nét. Người dân không còn đứng ngoài cuộc mà đã trở thành lực lượng trực tiếp tham gia giữ rừng.
Tại nhiều thôn bản, các tổ bảo vệ rừng cộng đồng được duy trì thường xuyên. Người dân chủ động thông báo cho kiểm lâm khi phát hiện dấu hiệu khai thác trái phép hoặc nguy cơ cháy rừng. Không ít hộ dân còn tự trang bị dụng cụ chữa cháy để sẵn sàng hỗ trợ khi cần thiết.
Những cánh rừng giờ đây không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn là sinh kế của người dân. Rừng trồng mang lại nguồn thu ổn định từ khai thác gỗ nguyên liệu; dưới tán rừng, nhiều mô hình chăn nuôi, trồng dược liệu bước đầu cho hiệu quả kinh tế tích cực.
Theo đánh giá của Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn, việc phát triển kinh tế lâm nghiệp đã góp phần nâng cao đời sống người dân, từ đó giảm áp lực lên rừng tự nhiên.
Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ rừng vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Địa bàn rộng, thời tiết diễn biến thất thường, nguy cơ cháy rừng cao trong mùa khô; trong khi lực lượng kiểm lâm còn mỏng. Một số khu vực giáp ranh vẫn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm lâm luật.
Trước thực tế đó, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý rừng, theo dõi biến động rừng và phối hợp xây dựng Dự án mở rộng Trung tâm giám sát, điều hành quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Giữa đại ngàn xanh thẳm, những bước chân kiểm lâm vẫn lặng lẽ đi qua từng cánh rừng. Họ không chỉ làm nhiệm vụ quản lý nhà nước, mà còn là những người “gieo mầm xanh” cho hôm nay và mai sau.
Học và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng ở Chũ – Lục Ngạn hôm nay không còn là câu chuyện của riêng ngành kiểm lâm, mà đã trở thành ý thức và trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Mỗi cây xanh được trồng thêm, mỗi cánh rừng được giữ lại, mỗi vụ cháy được ngăn chặn kịp thời… chính là cách thiết thực để tiếp nối lời dạy của Bác, giữ màu xanh cho đất nước và gìn giữ “vàng xanh” cho các thế hệ mai sau.
Phương châm hành động của lực lượng Kiểm lâm Chũ – Lục Ngạn: “Kiểm lâm phải bám sát rừng, bám sát chính quyền, bám sát dân”. Đây là định hướng xuyên suốt trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương.
Bài 5: “Rừng là vàng” giữa đại ngàn Ngọc Sơn – Ngổ Luông
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 2: Giữ “vàng xanh” nơi đại ngàn Tây Yên Tử theo lời Bác
Tổng Bí thư nhấn mạnh, kỷ nguyên mới đang mở ra tương lai xán lạn của dân tộc. Kỷ nguyên mới cũng đặt ra yêu cầu nhiệm vụ mới, cao hơn đối với báo chí cách mạng, đòi hỏi báo chí cũng phải phát triển tương xứng, vươn mình cùng dân tộc, xứng tầm nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.
LTS: Giữa muôn vàn thử thách của thời đại báo chí số, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Tài nguyên và Môi trường không chỉ là người "cầm lái con thuyền" vững vàng vượt qua khó khăn mà còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần cống hiến trong tập thể. Với trái tim tràn đầy nhiệt huyết và tình yêu sâu sắc dành cho ngành, ông đã dẫn dắt tạp chí vượt qua những giai đoạn khó khăn, đổi mới sáng tạo cả về nội dung lẫn hình thức. Bằng tầm nhìn chiến lược và ý chí kiên định, ông không chỉ biến thách thức thành cơ hội mà còn đặt nền móng cho sự phát triển bền vững của tạp chí, giúp tiếng nói của ngành tài nguyên và môi trường lan tỏa mạnh mẽ trong bối cảnh nhiều biến động. Nhân dịp sắp bước sang năm mới 2025, phóng viên Tạp chí Người Làm Báo đã có cuộc trao đổi với TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Tài nguyên và Môi trường.
Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập Tạp chí Tài nguyên và Môi trường (2003 - 2023) và ra mắt chuyên trang Tạp chí điện tử tiếng Anh. Tạp chí rất vinh dự được đón nhận sự quan tâm của các đồng chí lãnh đạo; Ban Tuyên giáo Trung ương; Bộ Tài nguyên và Môi trường: Bộ Thông tin và Truyền thông; Bộ Lao động thương binh và Xã hội; Bộ Khoa học và Công nghệ; các cơ quan của Quốc hội; Hội Nhà báo Việt Nam; tổng cục, cục, vụ, viện trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường; các cơ quan báo chí; các trường; các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; bạn bè đồng nghiệp, cộng tác viên, bạn đọc đã đến chúc mừng, tặng những lẵng hoa tươi thắm, gửi điện, gửi lời chúc tốt đẹp đến Ban biên tập, phóng viên, biên tập viên, người lao động của Tạp chí Tài nguyên và Môi trường.
Tính ra, tôi chính thức vào nghề báo mới hơn chục năm, mười năm không phải là ngắn, cũng không phải dài đối với người làm báo. Nhưng, mười năm ấy đã để lại cho tôi biết bao nhiêu câu chuyện về nghề báo và nhiều kỷ niệm không thể nào quên.
Phát biểu tại buổi Lễ Kỷ niệm, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh đã ghi nhận, trong suốt hành trình 20 năm xây dựng và trưởng thành, Tạp chí Tài nguyên và Môi trường đã từng bước khắc phục những khó khăn thực hiện tốt sứ mệnh, tôn chỉ mục đích và chức năng nhiệm vụ được giao là diễn đàn về thông tin khoa học, lý luận, chính trị và nghiệp vụ, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về các lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường.
