Khởi công dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Cùng dự lễ khởi công còn có các Ủy viên Bộ Chính trị: Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc; Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng.

Tham dự buổi lễ còn có đại diện Chính phủ, các bộ, ngành, Thành phố Hà Nội và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam.

Dự án mở đầu giai đoạn triển khai phục hồi Điện Kính Thiên, công trình gắn với vị trí trung tâm và biểu tượng quyền lực của Hoàng thành Thăng Long, quốc gia Đại Việt trong các thế kỷ XV–XVIII. Việc phục hồi được đặt trong định hướng từng bước làm sáng rõ trục Hoàng Đạo và tổng thể không gian di sản.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, dự án được thực hiện trực tiếp trong không gian Di sản Thế giới, trên khu vực có các tầng văn hóa khảo cổ quan trọng. Vì vậy, yêu cầu xuyên suốt là triển khai đúng cơ sở khoa học, thận trọng và bảo đảm an toàn cho di tích.

“Tiến độ phải được bảo đảm, nhưng tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản để lấy tiến độ”, ông Thắng nói.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu chủ đầu tư cùng các đơn vị tư vấn, thi công, giám sát tuân thủ hồ sơ được phê duyệt và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn. Nếu phát hiện dấu tích khảo cổ mới hoặc vấn đề chưa được làm rõ, các đơn vị cần khoanh vùng, tham vấn chuyên gia; không tự ý xử lý làm ảnh hưởng đến giá trị di tích.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, dự án là kết quả của hơn 15 năm nghiên cứu khảo cổ học, tư liệu lịch sử và hợp tác quốc tế kể từ khi di sản được ghi danh. Các cuộc khai quật đã nhận diện địa tầng văn hóa dày khoảng 6 m, nối tiếp từ thời tiền Thăng Long đến thời Nguyễn, cùng hệ thống nền móng Chính điện thời Lê. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng phương án bảo quản, tu bổ, phục hồi phù hợp với các giá trị của khu di sản.

Quá trình chuẩn bị có sự tham gia của các nhà khoa học trong nước và quốc tế, cùng ý kiến tư vấn của UNESCO, ICOMOS và các cơ quan chuyên môn. Hà Nội cho biết việc triển khai sẽ ưu tiên bảo tồn di tích gốc, bảo vệ các tầng văn hóa khảo cổ, không làm sai lệch dấu tích lịch sử; đồng thời tuân thủ Công ước Di sản Thế giới năm 1972 và các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới.

Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo nhận định giá trị của Hoàng thành Thăng Long không chỉ nằm ở những di tích khảo cổ, công trình lịch sử, mà còn trong các lớp ký ức, truyền thống và mối liên hệ bền chặt giữa khu di sản với người dân Hà Nội. Điện Kính Thiên là một bộ phận quan trọng của di sản ấy.

Ông cho rằng lễ khởi công mở ra giai đoạn hợp tác sâu hơn giữa Việt Nam, UNESCO, ICOMOS và Ủy ban Di sản Thế giới. Những nghiên cứu đã thực hiện, cùng việc tiếp tục đối thoại và tham vấn, sẽ giữ vai trò thiết yếu trong quá trình triển khai dự án.

Mục tiêu của dự án không chỉ là tái hiện một công trình kiến trúc, mà còn góp phần khôi phục không gian trung tâm Hoàng thành và làm rõ hơn các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc. Công trình cũng là một bước trong tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, gắn với định hướng quy hoạch dài hạn của Thủ đô.

Sau khi hình thành, không gian Chính điện Kính Thiên được kỳ vọng trở thành điểm kết nối giữa bảo tồn và đời sống đương đại. Các hoạt động nghiên cứu, giáo dục di sản, thực hành văn hóa phi vật thể cung đình và tham quan trải nghiệm có thể giúp công chúng hiểu sâu hơn về lịch sử Hoàng thành, đồng thời góp phần phát triển du lịch văn hóa.

Lễ khởi công vì vậy đánh dấu một chặng mới trong công tác bảo tồn Hoàng thành Thăng Long. Hiệu quả của dự án sẽ phụ thuộc vào việc giữ gìn nguyên vẹn các giá trị di sản trong suốt quá trình thi công, cũng như cách những giá trị ấy được nghiên cứu, diễn giải và lan tỏa đến người dân, du khách trong nước và quốc tế.