Sáng 23/1/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, buổi họp báo thông tin kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Nông nghiệp và Môi trường diễn ra trong không khí thẳng thắn, thực chất. Những con số được công bố từ Báo cáo Tổng kết công tác năm 2025 không chỉ phản ánh quy mô, tốc độ tăng trưởng của ngành, mà quan trọng hơn, cho thấy một sự chuyển dịch rõ rệt về tư duy phát triển - từ chạy theo sản lượng sang coi trọng chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Chủ trì họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt: “Nông nghiệp Việt Nam phải tăng trưởng bằng chất lượng, chế biến sâu và quản trị tài nguyên, không chạy theo số lượng, không đánh đổi môi trường”. Đây được coi là định hướng mang tính nguyên tắc, chi phối toàn bộ chiến lược phát triển của ngành trong giai đoạn tới.

Theo Báo cáo Tổng kết công tác năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm qua là một năm đầy khó khăn với tác động chồng chéo của biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, giá vật tư đầu vào biến động mạnh và bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất ổn. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và nỗ lực của toàn ngành, nông nghiệp và môi trường vẫn duy trì được đà phát triển tích cực.

Báo cáo cho biết, tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2025 ước đạt khoảng 3,7 – 3,92%, cơ bản hoàn thành mục tiêu đề ra. Đặc biệt, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,09 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD mà Chính phủ giao, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế.

Không chỉ tăng về quy mô, chất lượng tăng trưởng cũng từng bước được cải thiện. Công tác tái cơ cấu ngành gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng được triển khai đồng bộ; nhiều vùng sản xuất tập trung, chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến, tiêu thụ được hình thành, góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh H.T.V

CHUYỂN MẠNH TỪ TĂNG TRƯỞNG CHIỀU RỘNG SANG CHIỀU SÂU

Làm rõ hơn định hướng phát triển, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định: “Ngành Nông nghiệp Việt Nam phải chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, tập trung vào chất lượng và giá trị gia tăng”. Theo Thứ trưởng, những thành tựu đạt được trong thời gian qua mới chỉ là bước khởi đầu; thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao để mỗi đơn vị sản phẩm nông nghiệp mang lại giá trị cao hơn, ổn định hơn cho người sản xuất.

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thăm gian trưng bày các thành tựu nông nghiệp, môi trường của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Triển lãm quốc gia "Thành tựu 80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" ngày 29/8/2025.

Báo cáo Tổng kết năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, quá trình chuyển dịch này đã bắt đầu mang lại kết quả. Trong trồng trọt, việc điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu giống và áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến giúp giảm chi phí, giảm phát thải và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu. Trong chăn nuôi và thủy sản, các mô hình sản xuất an toàn sinh học, nuôi trồng theo tiêu chuẩn quốc tế tiếp tục được mở rộng. Công nghiệp chế biến nông sản từng bước được nâng cấp, góp phần kéo dài chuỗi giá trị và tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt Nam.

Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động Hạng Nhất cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhân kỷ niệm 80 năm ngành Nông nghiệp và Môi trường và Đại hội thi đua yêu nước lần thứ I.

KHÔNG ĐÁNH ĐỔI MÔI TRƯỜNG ĐỂ ĐẠT MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG CAO

Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến thẳng thắn nhìn nhận khát vọng đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt mốc 100 tỷ USD là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, Thứ trưởng đã nhấn mạnh: “Việc đạt được các mục tiêu tăng trưởng cao không thể đi kèm với việc khai thác cạn kiệt tài nguyên hay hy sinh môi trường”.

Theo Thứ trưởng, nếu chỉ chạy theo sản lượng, nông nghiệp Việt Nam sẽ sớm đối mặt với giới hạn về tài nguyên đất, nước, rừng và áp lực ô nhiễm môi trường ngày càng lớn. Ngược lại, con đường phát triển bền vững phải dựa trên nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh chế biến sâu, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Đây cũng là yêu cầu tất yếu để nông sản Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Khép lại năm 2025, ngành Nông nghiệp và Môi trường đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Những chỉ đạo nhất quán từ lãnh đạo Bộ - không đánh đổi môi trường để chạy theo tăng trưởng, chuyển mạnh sang tăng trưởng chiều sâu, phát triển nông nghiệp xanh và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ đang tạo ra một trục phát triển rõ ràng cho toàn ngành.

Như khẳng định của lãnh đạo Bộ, tăng trưởng cao là cần thiết, nhưng tăng trưởng bền vững mới là mục tiêu lâu dài. Con đường ấy đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, để nông nghiệp Việt Nam không chỉ đạt những kỷ lục mới về xuất khẩu, mà còn vững vàng về chất lượng, thân thiện với môi trường và có sức cạnh tranh dài hạn trên thị trường quốc tế.

NÔNG NGHIỆP XANH, KINH TẾ TUẦN HOÀN – HƯỚNG ĐI TẤT YẾU

Không chỉ nhấn mạnh vai trò của chất lượng, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường còn xác định phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn là xu thế không thể đảo ngược. Phát biểu tại Hội nghị Tổng kết ngành năm 2025 (ngày 31/12/2025), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh: “Các yêu cầu về nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải được tích hợp đồng bộ vào chiến lược, quy hoạch, chương trình phát triển và hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật”.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, việc tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, phát triển năng lượng sinh khối, giảm phát thải khí nhà kính không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn mở ra những dư địa tăng trưởng mới cho ngành. Đây là hướng đi phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam về ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ: ĐỘNG LỰC THEN CHỐT

Cùng với nông nghiệp xanh, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng chất lượng. Bộ trưởng Trần Đức Thắng khẳng định: “Khoa học - công nghệ và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực quan trọng; công nghệ số, dữ liệu lớn, viễn thám, truy xuất nguồn gốc và các giải pháp canh tác thông minh sẽ được ứng dụng ngày càng rộng rãi”.

Báo cáo Tổng kết cho thấy, năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều kế hoạch, chiến lược về chuyển đổi số, từng bước hình thành các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ mới không chỉ giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất mà còn tăng tính minh bạch, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường xuất khẩu.

Thực hiện: Hồng Minh - Hồng Châu