Trong 2 ngày 5 và 6/9, tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức Hội nghị phổ biến các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024. Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ TN&MT Đỗ Đức Duy và Thứ trưởng Lê Minh Ngân chủ trì Hội nghị.

Tham dự Hội nghị về phía Bộ TN&MT có lãnh đạo Vụ Pháp chế, Vụ Đất đai, Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất, Cục Đăng ký dữ liệu và thông tin đất đai, Thanh tra Bộ, Trung tâm Truyền thông TN&MT, Báo TN&MT, Tạp chí TN&MT, Công ty TN&MT Việt Nam, Công ty TN&MT miền Nam, Văn phòng Bộ. Về phía địa phương có lãnh đạo Sở TN&MT, lãnh đạo các đơn vị chuyên môn thuộc Sở TN&MT 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ TN&MT Đỗ Đức Duy cho biết, Luật Đất đai 2024 Chính phủ quy định chi tiết 96 nội dung, trong đó Chính phủ đã giao Bộ TN&MT chủ trì tham mưu quy định chi tiết 86/96 nội dung, trong đó tập trung vào: Điều tra cơ bản đất đai; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; giá đất; đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; chế độ sử dụng các loại đất; giám sát, theo dõi và đánh giá việc quản lý, sử dụng đất đai; thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai,…

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, để bảo đảm điều kiện cho việc đưa Luật Đất đai 2024 có hiệu lực kể từ ngày 01/8/2024, trong thời gian ngắn, Bộ TN&MT đã tích cực, chủ động phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan xây dựng, trình Chính phủ ban hành 4 Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành đồng bộ với Luật gồm: Nghị định số 71/2024/NĐ-CP; Nghị định số 88/2024/NĐ-CP; Nghị định số 101/2024/NĐ-CP; Nghị định số 102/2024/NĐ-CP. Đồng thời, Bộ cũng đã ban hành theo thẩm quyền 4 Thông tư được giao trong Luật.

Cùng với các quy định của Luật, nội dung các Nghị định hướng dẫn thi hành đã bao trùm phần lớn các nội dung quản lý nhà nước về đất đai, là cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức quản lý, sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên đất tại địa phương.

Để hội nghị đạt hiệu quả cao nhất, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đã đề nghị, các đồng chí báo cáo viên trình bày các Nghị định phải bảo đảm bao quát đầy đủ các nội dung; trong đó, tập trung phân tích rõ các nội dung trọng tâm, các điểm mới có liên quan trực tiếp đến việc tổ chức thi hành tại địa phương. Trên cơ sở đó, các đại biểu (lãnh đạo các Sở TN&MT tại 63 tỉnh, thành phố trên cả nước) tập trung lắng nghe, theo dõi và thảo luận kỹ lưỡng về các điểm mới, các nội dung còn chưa rõ, còn có những cách hiểu khác nhau để trau dồi, giải thích nhằm đạt được sự thống nhất trong nhận thức, nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện trong thực tiễn.

Bộ trưởng mong muốn, sau hội nghị, các đại biểu trở về địa phương đóng vai trò là các báo cáo viên tại địa phương của mình, tiếp nối phổ biến tuyên truyền, chỉ đạo thực hiện thống nhất các quy định của pháp luật đất đai tại địa phương. Đồng thời, căn cứ các quy định của Luật, các Nghị định, Thông tư khẩn trương tham mưu để HĐND, UBND tỉnh, thành phố ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Luật và các Nghị định, Thông tư để có đầy đủ cơ sở pháp lý triển khai thi hành Luật Đất đai 2024 tại địa phương.

Trong 2 ngày diễn ra hội nghị, theo Thứ trưởng Lê Minh Ngân, hội nghị cho thấy sự tích cực, chủ động của Bộ TN&MT tham mưu cho Chính phủ ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có sự đóng góp rất lớn của nhiều Sở TN&MT qua hình thức trực tiếp hoặc tham gia bằng văn bản. Những ý kiến còn băn khoăn, ý kiến khác nhau khi triển khai thi hành của các Sở đã được các đơn vị của Bộ trao đổi, hướng dẫn, giải thích rõ về mục đích, ý nghĩa, cơ sở pháp lý để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong quá trình tổ chức thực hiện. Những ý kiến bằng văn bản sẽ được các cơ quan tham mưu của Bộ hoàn thiện, tổng hợp thành tài liệu kết quả hội nghị gửi về các địa phương.

Thứ trưởng Lê Minh Ngân đề nghị, các Sở TN&MT khẩn trương tham mưu UBND, HĐND tỉnh xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương đối với các nội dung đã được giao trong Luật Đất đai 2024 để việc triển khai thực hiện pháp luật đất đai được kịp thời và đồng bộ, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả. 

"Tôi mong muốn những đồng chí tham dự hội nghị sẽ là những hạt nhân chính trị trong việc xây dựng và triển khai pháp luật đất đai ở địa phương". Thứ trưởng nhấn mạnh. Đồng thời, đề nghị các Sở triển khai nhanh một số nội dung như: Khẩn trương ban hành các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền được giao; tham mưu cho UBND tỉnh tổ chức tuyên truyền, phổ biến Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành cho toàn bộ hệ thống chính trị của địa phương, đặc biệt cho ngành Quản lý đất đai từ cấp tỉnh đến cấp xã.

Tại Hội nghị, các đại biểu được nghe ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 71/2024/NĐ-CP quy định về giá đất; bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Vụ trưởng Vụ Đất đai giới thiệu các điểm mới, nổi bật của Nghị định số 102/2024/NĐ-CP; ông Vũ Sỹ Kiên, Phó Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất giới thiệu về những điểm mới quan trọng của Nghị định số 88/2024/NĐ-CP; ông Phạm Ngô Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký dữ liệu và Thông tin đất đai giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 101/2024/NĐ-CP.

Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất giới thiệu những điểm mới, điểm nổi bật của Nghị định số 71/2024/NĐ-CP quy định về giá đất. Theo đó, Nghị định quy định cụ thể trình tự, nội dung xác định giá đất theo 4 phương pháp gồm: So sánh, thu nhập, thặng dư, hệ số điều chỉnh giá đất. Trong đó, về phương pháp thặng dư, trình tự gồm 6 bước: Khảo sát, thu thập các thông tin về thửa đất, khu đất cần định giá; các thông tin về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng hoặc quy hoạch tổng mặt bằng, các hồ sơ, tài liệu…; Bên cạnh đó, việc ước tính giá chuyển nhượng, giá thuê đất, giá thuê mặt bằng, giá kinh doanh sản phẩm, dịch vụ để xác định tổng doanh thu phát triển của thửa đất, khu đất được thực hiện bằng phương pháp so sánh như đối với thửa đất, khu đất cần định giá đã được đầu tư xây dựng theo quy hoạch chi tiết xây dựng hoặc quy hoạch tổng mặt bằng đã được phê duyệt.

Về Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Vụ trưởng Vụ Đất đai đã giới thiệu một số điểm mới, nổi bật như: Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; xác định cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; quy định chi tiết phân loại đất; xác định loại đất; hỗ trợ đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số; quy định về nhận chuyển nhượng vốn đầu tư là giá trị quyền sử dụng đất của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; quy định việc nhận quyền sử dụng đất tại khu vực hạn chế tiếp cận đất đai; việc giải quyết trường hợp chưa thống nhất về địa giới đơn vị hành chính và quy định chung về thực hiện thủ tục hành chính; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Đặc biệt về thu hồi đất, Nghị định số 102/2024/NĐ-CP đã hướng dẫn thực hiện trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai; Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người; Cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc, quyết định thu hồi đất, khiếu nại quyết định thu hồi đất, quyết định cưỡng chế.

Ông Vũ Sỹ Kiên, Phó Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất đã giới thiệu về những điểm mới quan trọng của Nghị định số 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, nổi bật của Nghị định là việc quy định việc bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi hoặc bằng nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất quy định tại khoản 1 Điều 96, khoản 1 Điều 98, khoản 1 Điều 99 của Luật Đất đai.

Nghị định số 88/2024/NĐ-CP cũng quy định, giá đất tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi cho tổ chức kinh tế có đất ở thu hồi là giá đất cụ thể do UBND cấp có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; những trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi hoặc bằng nhà ở mà có chênh lệch giá trị giữa tiền bồi thường, hỗ trợ về đất với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp khi được giao đất, thuê đất khác hoặc tiền mua nhà ở,…

Ông Phạm Ngô Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký dữ liệu và Thông tin đất đai giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 101/2024/NĐ-CP. Theo đó, Nghị định đã cụ thể hóa: Trình tự tổ chức thực hiện điều tra, đánh giá đất đai (Xây dựng, phê duyệt, lựa chọn đơn vị thực hiện, xây dựng số liệu, bản đồ, báo cáo và lấy ý kiến đối với kết quả điều tra, đánh giá đất đai). Về thời gian giải quyết thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy nhận (điều 22, Nghị định 101), được bố cục theo các trường hợp đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất theo quy định tại Luật Đất đai năm 2024; quy định về thời gian theo hướng không tính thời gian cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính, thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất, thời gian xem xét xử lý đối với trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật, thời gian trưng cầu giám định.

Nghị định số 101/2024/NĐ-CP cũng quy định các trường hợp đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất phải cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, gồm: Hợp thửa đất hoặc tách thửa đất; Người thuê, thuê lại quyền sử dụng đất của nhà đầu tư được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để đầu tư xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng; Dự án đầu tư có sử dụng đất mà điều chỉnh quy hoạch xây dựng chi tiết dự án theo quy định của pháp luật về xây dựng hoặc trường hợp chủ đầu tư dự án đã được cấp Giấy chứng nhận cho toàn bộ diện tích đất thực hiện dự án mà có nhu cầu cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho từng thửa đất theo quy hoạch xây dựng chi tiết đã được phê duyệt.

Tại Hội nghị, các đại biểu tham dự đã tập trung phân tích rõ các nội dung trọng tâm, các điểm mới có liên quan trực tiếp đến việc tổ chức thi hành tại địa phương. Đồng thời, thảo luận kỹ lưỡng về các điểm mới, nội dung còn chưa rõ, còn có cách hiểu khác nhau để các cơ quan của Bộ giải đáp nhằm đạt được sự thống nhất trong nhận thức, nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện trong thực tiễn.

Hội nghị phổ biến các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024 do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức đã thành công tốt đẹp. Bộ trưởng Bộ TN&MT Đỗ Đức Duy kỳ vọng sau hội nghị, các đại biểu tham dự trở về địa phương sẽ đóng vai trò là các báo cáo viên tại địa phương của mình, tiếp nối phổ biến tuyên truyền, chỉ đạo thực hiện thống nhất các quy định của pháp luật đất đai tại địa phương. Đồng thời, căn cứ các quy định của Luật, các Nghị định, Thông tư khẩn trương tham mưu để HĐND, UBND tỉnh, thành phố ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Luật và các Nghị định, Thông tư để có đầy đủ cơ sở pháp lý triển khai thi hành Luật Đất đai 2024 tại địa phương.