Hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Hàn Quốc cần chuyển mạnh sang hướng lấy bài toán công nghệ làm trung tâm, gắn chặt nghiên cứu với ứng dụng, từ đó hình thành năng lực công nghệ thực chất.
Thông điệp này được GS, TS. Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh tại Diễn đàn Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc diễn ra sáng 24/4 tại Hà Nội.
Diễn đàn do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Vũ Hải Quân và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon đồng chủ trì, hướng tới kết nối nhu cầu, thúc đẩy hình thành các dự án hợp tác cụ thể, tạo giá trị thực chất cho cả hai bên.
Theo GS, TS. Trần Hồng Thái, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tự chủ công nghệ để bảo đảm tăng trưởng nhanh và bền vững, cách tiếp cận hợp tác cần được điều chỉnh căn bản: từ tiếp nhận sang cùng phát triển công nghệ; từ các dự án riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng tạo ra giá trị kinh tế.
Thực tế cho thấy, các hoạt động R&D của doanh nghiệp và tổ chức Hàn Quốc tại Việt Nam đã góp phần nâng cao năng lực cho hệ sinh thái khoa học và công nghệ trong nước, đồng thời mở ra dư địa hợp tác sâu hơn trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Trên nền tảng đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam xác định vai trò không chỉ là cơ quan nghiên cứu cơ bản, mà còn tham gia phát triển công nghệ nền, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách. Hàn Quốc được đánh giá là đối tác phù hợp nhờ kinh nghiệm xây dựng hệ thống viện nghiên cứu gắn với doanh nghiệp và định hướng rõ vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.
Hiện nay, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thiết lập hợp tác với nhiều đối tác Hàn Quốc như Đại học Quốc gia Chungnam, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Wonkwang, Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc, Viện Nghiên cứu Công nghệ hóa học Hàn Quốc… tạo nền tảng cho các hoạt động nghiên cứu và đào tạo.
Trong một số lĩnh vực cụ thể, dư địa hợp tác vẫn còn rất lớn. Chẳng hạn, với công nghệ hydrogen, phía Việt Nam mới dừng ở nghiên cứu vật liệu và chất mang ở quy mô phòng thí nghiệm, trong khi Hàn Quốc đã phát triển hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh từ nghiên cứu đến ứng dụng. Điều này mở ra khả năng hợp tác theo chuỗi, gắn nghiên cứu với thử nghiệm và triển khai công nghệ.
Tương tự, trong lĩnh vực sinh dược và mỹ phẩm, Việt Nam có thế mạnh về nghiên cứu hợp chất thiên nhiên, công nghệ vi sinh, tế bào, song còn hạn chế ở khâu chế biến sâu và phát triển sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đây lại là lĩnh vực Hàn Quốc có nhiều kinh nghiệm về thương mại hóa, có thể bổ trợ trực tiếp cho phía Việt Nam.
Từ những thực tiễn đó, GS, TS. Trần Hồng Thái cho rằng hợp tác hai nước cần được thiết kế theo hướng cụ thể, dựa trên các bài toán công nghệ rõ ràng, có mục tiêu ứng dụng và tạo ra sản phẩm, thay vì dừng ở trao đổi học thuật.
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẵn sàng đảm nhận vai trò đầu mối kết nối viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; triển khai các chương trình nghiên cứu chung, xây dựng phòng thí nghiệm hợp tác và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đồng thời, các cơ chế hợp tác đã phát huy hiệu quả như KOICA và mô hình Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) sẽ tiếp tục được thúc đẩy theo hướng gắn chặt hơn với các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Trong khuôn khổ diễn đàn, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và KOICA đã ký Biên bản thảo luận về dự án VKIST giai đoạn 2. Dự án dự kiến sử dụng nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Hàn Quốc, với tổng kinh phí khoảng 30 triệu USD, triển khai đến năm 2033.