Để đảm bảo nguồn nước sạch phụ vụ người dân, đồng bào dân tộc thiểu số, Công ty CP nước sạch Lai Châu đang triển khai nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là chuyển từ tư duy "khai thác nguồn nước để sản xuất" sang "quản trị tài nguyên nước để phát triển bền vững".
Hiện nay, Công ty CP nước sạch Lai Châu đang quản lý, vận hành 10 nhà máy nước (tổng công suất 33.500 m³/ngày đêm), phục vụ 07/38 xã, phường trên địa bàn tỉnh (gồm: Tân Phong, Đoàn Kết, Than Uyên, Mường Than, Bình Lư, Phong Thổ và Sìn Hồ).
Với đặc thù là một doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn miền núi, nguồn nước khai thác chủ yếu từ các sông, suối.
Công ty luôn phải đối mặt với những tác động của biến đổi khí hậu, sự biến động về lưu lượng, chất lượng nguồn nước và quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy "khai thác nguồn nước để sản xuất" sang "quản trị tài nguyên nước để phát triển bền vững".
Tuy nhiên, theo ông Vì Văn Chung - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần nước sạch Lai Châu: Trong quá trình hoạt động, Công ty gặp phải không ít những khó khăn, thách thức lớn cần được tập trung tháo gỡ.
Trong đó đầu tiên phải kể đến sự thiếu đồng bộ trong quy hoạch. Trong thời gian qua, tỉnh Lai Châu đã quan tâm triển khai quy hoạch tài nguyên nước và quy hoạch xây dựng và đô thị..., nhưng sự kết nối giữa các quy hoạch này chưa thực sự đồng bộ và kịp thời. Đặc thù dân cư miền núi phân tán khiến việc xác định vùng cấp nước, dự báo nhu cầu dùng nước và đầu tư hạ tầng gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và phát triển lâu dài của các công trình cấp nước.
Nguồn nước đang chịu nhiều tác động về số lượng và chất lượng. Dưới tác động của biến đổi khí hậu, mùa mưa độ đục tăng cao làm đội chi phí xử lý; mùa khô lưu lượng suy giảm nghiêm trọng. Cùng với đó, nguy cơ ô nhiễm từ sản xuất, sinh hoạt, sự suy giảm rừng đầu nguồn và tình trạng khai thác chồng chéo trên cùng một lưu vực đang trực tiếp đe dọa an ninh nguồn nước, trong khi hệ thống cảnh báo sớm chưa được đầu tư đồng bộ.
Hạ tầng phân tán, suất đầu tư và chi phí vận hành cao. Địa hình chia cắt mạnh, nhiều công trình quy mô nhỏ hoạt động độc lập hoặc chưa hết công suất, dẫn đến suất đầu tư lớn, chi phí vận hành cao nhưng hiệu quả kinh doanh thấp. Một số tuyến ống cũ xuống cấp làm tăng tỷ lệ thất thoát nước và chi phí bảo trì.
Bên cạnh đó là, cơ chế giá nước chưa tạo đủ nguồn lực để tái đầu tư. Các chi phí đầu vào (điện, hóa chất, vật tư, nhân công) và yêu cầu ứng dụng công nghệ ngày càng tăng. Tuy nhiên, giá nước chưa được điều chỉnh theo nguyên tắc thị trường do phải bảo đảm khả năng chi trả của người dân và mục tiêu an sinh xã hội. Điều này làm hạn chế khả năng tái đầu tư, nâng cấp hệ thống của doanh nghiệp.
Việc chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ chưa đồng bộ. Việc ứng dụng công nghệ số trong giám sát nguồn nước, tự động hóa nhà máy và quản lý mạng lưới chưa đồng bộ. Điều này hạn chế khả năng cảnh báo sớm các rủi ro và ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý, vận hành và mục tiêu khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên nước.
Ngoài ra nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước còn hạn chế. Công tác truyền thông chưa được thực hiện thường xuyên và đa dạng. Việc sử dụng nước tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước, công trình cấp nước chưa thực sự trở thành ý thức tự giác của một bộ phận người dân và tổ chức.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước đối với các công trình cấp nước ông Vì Văn Chung - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần nước sạch Lai Châu nhấn mạnh: Trước tiên phải đồng bộ hóa công tác quy hoạch: Quy hoạch cấp nước phải được quan tâm, đồng bộ gắn kết chặt chẽ và kịp thời với các quy hoạch phát triển KT-XH của địa phương; Chủ động dự báo nhu cầu và định hướng phát triển hệ thống cấp nước phù hợp với điều kiện thực tế.
Thứ hai, chủ động bảo vệ nguồn nước và thích ứng với biến đổi khí hậu: Đẩy mạnh quan trắc, xây dựng hệ thống cảnh báo ô nhiễm sớm. Ưu tiên đầu tư các hồ điều tiết, hồ chứa dự phòng cho những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu về nguồn nước. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý trong kiểm soát các hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm, khai thác trên cùng lưu vực; quan tâm bảo vệ rừng đầu nguồn nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước một cách lâu dài.
Thứ ba, tối ưu hóa và hiện đại hóa hạ tầng cấp nước: Tập trung cải tạo các hệ thống cấp nước hiện có, đặc biệt là các tuyến ống xuống cấp để giảm thất thoát nước. Nghiên cứu liên thông, liên kết các hệ thống cấp nước theo vùng tại những khu vực phù hợp nhằm tăng tính ổn định và giảm chi phí vận hành.
Thứ tư, hoàn thiện cơ chế giá nước phù hợp với thực tiễn: Cần có lộ trình điều chỉnh giá nước hợp lý để bù đắp chi phí sản xuất, tạo nguồn lực cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Đồng thời, có cơ chế hỗ trợ vốn ưu đãi đối với các công trình cấp nước vùng sâu, vùng xa.
Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành hệ thống cấp nước; từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nguồn nước, mạng lưới cấp nước và khách hàng; mở rộng ứng dụng hệ thống giám sát, điều khiển từ xa, thiết bị đo lường thông minh và các giải pháp phân tích dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thất thoát nước và chủ động ứng phó với các sự cố.
Cuối cùng là phải đổi mới truyền thông, phát huy vai trò cộng đồng: Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền phù hợp với từng đối tượng. Biến việc sử dụng nước tiết kiệm và bảo vệ tài nguyên nước thành thói quen, trách nhiệm và ý thức tự giác của toàn xã hội.
Theo lãnh đạo Công ty Cổ phần Nước sạch Lai Châu, đơn vị luôn cam kết tiếp tục nỗ lực nâng cao hiệu quả vận hành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, giảm thất thoát nước và đồng hành cùng các cấp chính quyền trong công tác bảo vệ an ninh nguồn nước. Công ty tin tưởng rằng, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, tài nguyên nước sẽ được bảo vệ và khai thác hiệu quả, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của cả nước. |
Cán bộ Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra Tài nguyên nước miền Trung (thuộc Bộ TN&MT) đã đến làng Klă (xã Ia Kly, huyện Chư Prông, Gia Lai) để kiểm tra hiện tượng nước ngầm của một giếng khoan bất ngờ phun mạnh, tạo thành cột nước cao hơn 20m mấy ngày qua.
Dự án “Điều tra, tìm kiếm nguồn nước dưới đất tại các vùng núi cao, vùng khan hiếm nước” do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia (Trung tâm) thực hiện trong 2 giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2023 đã cung cấp nước sạch đảm bảo vệ sinh cho trên 1,44 triệu người dân tại 277 vùng núi cao, vùng khan hiếm nước thuộc 39 tỉnh. Đây là thông tin được đưa ra tại cuộc họp Hội đồng thẩm định nhiệm vụ chuyên môn hoàn thành Dự án “Điều tra, tìm kiếm nguồn nước dưới đất tại các vùng núi cao, vùng khan hiếm nước” vừa diễn ra tại Hà Nội.
Thực hiện Quyết định số 274/QĐ-TTg ngày 02/4/2024 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15, UBND tỉnh Sóc Trăng vừa có Quyết định số 1658/QĐ-UBND ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tài nguyên nước năm 2023 trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng.
Việt Nam là một trong những quốc gia hứng chịu nhiều thảm họa thiên tai lớn nhất ở khu vực Đông Nam Á, Thái Bình Dương và rủi ro thiên tai đang gia tăng. Tài nguyên nước Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như thiếu nước, phân bố nước không đều theo không gian, thời gian; tác động của biến đổi khí hậu; ô nhiễm nguồn nước,… Nếu không có các cơ chế, chính sách, chương trình, kế hoạch để tiết kiệm và bảo tồn tài nguyên nước sẽ không thể bảo vệ được nguồn tài nguyên hữu hạn này.
Biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, nước biển dâng, nguồn nước ngầm suy giảm và sự hình thành nhiều đập thủy điện ở khu vực thượng nguồn sông Mekong khiến vùng Đồng bằng sông Cửu Long đối mặt với sụt lún, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước sản xuất - sinh hoạt,… ngày càng nghiêm trọng. Thực tế trên đặt ra yêu cầu, ngay lúc này cần phải có giải pháp cấp bách, căn cơ, kịp thời để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.
