Mỹ Đức xây dựng Mường Cốc thành điểm đến du lịch cộng đồng bền vững của thủ đô

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 60km, Mường Cốc (xã Mỹ Đức) là bản Mường có nhiều lợi thế phát triển du lịch. Đây là vùng đất bán sơn địa được thiên nhiên ưu đãi với cảnh quan đặc trưng gồm hồ Bai Bó, đầm sen, cánh đồng lúa và những dãy núi đá vôi.

Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, Mường Cốc còn lưu giữ kho tàng văn hóa phong phú của đồng bào Mường với nhiều giá trị di sản phi vật thể như: Chiêng Mường, dân ca Mường, Mo Mường, nghề thuốc Nam, tri thức dân gian, nghệ thuật ẩm thực truyền thống, nghề thủ công, kỹ thuật may trang phục phụ nữ Mường cùng nhiều tập quán sinh hoạt cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những giá trị này trở thành nền tảng để xây dựng Mường Cốc thành điểm đến du lịch cộng đồng theo định hướng phát triển bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm và bảo tồn văn hóa làm động lực phát triển.

Theo Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức Nguyễn Quang Đường, với điều kiện tự nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo của người Mường, xã xác định phát triển du lịch là một trong những mũi nhọn của kinh tế địa phương. Xã đã thành lập Ban Điều phối du lịch cộng đồng, xây dựng kế hoạch triển khai theo từng giai đoạn, đồng thời tổ chức khoảng 8 lớp tập huấn kỹ năng làm du lịch cho người dân. Cộng đồng địa phương cũng tích cực đóng góp ngày công cải tạo cảnh quan, trồng hoa, bảo vệ môi trường, hoàn thiện hạ tầng và xây dựng các sản phẩm phục vụ du lịch.

Đến nay, du lịch cộng đồng Mường Cốc đã từng bước hình thành hệ sinh thái trải nghiệm tương đối hoàn chỉnh. Khu vực có 6 thôn vùng lõi phát triển du lịch cộng đồng gồm: Đồi Dùng, Rộc Éo, Bơ Môi, Gốc Báng, Đồi Lý và thôn Đình. Trong tổng số 45 hộ dân có tiềm năng tham gia làm du lịch, hiện có 26 hộ trực tiếp cung ứng các dịch vụ phục vụ du khách.

Điểm du lịch cộng đồng Mường Cốc đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái du lịch trải nghiệm với nhiều sản phẩm đặc sắc, đồng thời xây dựng 18 hành trình trải nghiệm phục vụ đa dạng phân khúc du khách.

Hệ thống cơ sở lưu trú cũng từng bước được hình thành với 7 homestay và 4 farmstay nòng cốt. Bên cạnh đó là 8 cung đường đạp xe khám phá bản Mường, 2 cung trekking thiên nhiên và dược liệu cùng 8 chương trình tour trải nghiệm, trong đó có 4 tour liên kết với các điểm đến khác. Gần 60 điểm tài nguyên và trải nghiệm tại Mường Cốc đã được số hóa, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin và lựa chọn hành trình phù hợp.

Sau gần một năm khảo sát, xây dựng sản phẩm, Mường Cốc chính thức giới thiệu 18 hành trình trải nghiệm dành cho nhiều nhóm khách khác nhau, từ khách nội địa, khách quốc tế, khách học đường, khách MICE đến các đoàn du lịch chuyên đề. Nổi bật là chương trình "Một ngày làm người Mường" với thông điệp "Chạm vào bình yên - Sống như một người Mường thực thụ". Thông qua chương trình, du khách được hòa mình vào đời sống của cộng đồng người Mường bằng những trải nghiệm gần gũi, chân thực.

Đến với Mường Cốc, du khách sẽ được mặc trang phục truyền thống của người Mường; tham quan, trải nghiệm mô hình VAC tại Gió Núi Farmstay; đạp xe khám phá những cung đường gần gũi thiên nhiên; thưởng thức ẩm thực địa phương; tham gia các trò chơi dân gian, trải nghiệm đêm Mo Mường và ngâm chân bằng lá thuốc.

Một trong những điểm nhấn của Mường Cốc là mô hình Mường Cốc Refill Station - trạm tiếp nước miễn phí đầu tiên hướng tới mục tiêu Net Zero. Cùng với đó, địa phương xây dựng Bộ tiêu chí "5 không" trong phát triển du lịch cộng đồng, gồm: Không thực phẩm bẩn; không hóa chất độc hại; không rác thải nhựa dùng một lần; không làm mai một bản sắc văn hóa Mường; không tạo ra sản phẩm du lịch xa rời đời sống cộng đồng.

Tại hội nghị, các đơn vị lữ hành đều đánh giá cao tiềm năng phát triển của Điểm du lịch cộng đồng Mường Cốc. Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Đặng Lê Trung Hiếu, Mường Cốc có nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa và con người để phát triển du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, để tạo sức hút bền vững, địa phương cần tiếp tục giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa bản địa, đặc biệt là văn hóa Mường.

Tối 1/7 cùng ngày, Sở Du lịch Hà Nội đã phối hợp với UBND xã Mỹ Đức tổ chức Lễ công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc với chủ đề "Mường Cốc - Chạm vào bình yên". Ngay sau lễ công bố 18 tuyến du lịch mới, các đơn vị lữ hành đã kết nối với đối tác Thái Lan và dự kiến trong thời gian tới sẽ đón những đoàn khách đầu tiên từ Thái Lan đến Mường Cốc trải nghiệm.

Trong thời gian tới, Mường Cốc định hướng phát triển trở thành điểm đến du lịch xanh, du lịch tái tạo và Net Zero của Thủ đô, hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng địa phương. Với thông điệp "Mường Cốc - Chạm vào bình yên", điểm đến được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu của Hà Nội, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch của Thủ đô và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.