Liên tiếp từ ngày 4 đến 6/5, tình trạng cá lồng và nhiều loại thủy sản chết bất thường xảy ra tại một số địa phương ở Nghệ An khiến người dân lo lắng. Dù cơ quan chuyên môn đã vào cuộc kiểm tra, lấy mẫu phân tích, đến nay nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được xác định.
Theo ghi nhận, tại xã Anh Sơn, hiện tượng cá chết xuất hiện ở khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam, đoạn cách xã Nhân Hòa khoảng 15–20 km về phía hạ lưu. Thời điểm cá chết tập trung từ ngày 4 đến 5/5.
Không chỉ cá lồng trên sông Lam, tại xã Giai Lạc, nhiều hộ dân nuôi ốc trong ao dọc hệ thống sông Đào cũng phát hiện ốc chết hàng loạt trong cùng khoảng thời gian. Tình trạng tương tự tiếp tục xảy ra tại xã Bình Minh. Trong khi đó, ở xã Đông Thành, cá tự nhiên trên sông chết rải rác, còn nhiều hộ nuôi ốc bươu đen dọc tuyến kênh chính lấy nước từ Bara Đô Lương cho biết ốc chết nhanh từ ngày 4 đến 6/5.
Điều khiến dư luận đặc biệt quan tâm là sự việc xảy ra ngay sau sự cố thủng bồn chứa mật rỉ tại Nhà máy đường Sông Lam. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng hiện tượng thủy sản chết có thể liên quan đến vụ việc này.
Liên quan đến vấn đề trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An vừa có Văn bản số 5662/SNNMT-BVMT thông tin chính thức về quá trình kiểm tra, xác minh.
Theo Sở, chiều tối 3/5, trên địa bàn tỉnh xuất hiện mưa lớn kèm giông lốc, sấm sét mạnh, khiến môi trường nước biến động đột ngột, đặc biệt là các yếu tố như nhiệt độ và oxy hòa tan. Sau đợt thời tiết cực đoan này, hiện tượng thủy sản chết đồng loạt bắt đầu xuất hiện tại nhiều địa phương.
Cũng trong chiều 3/5, tại khu vực bồn chứa mật rỉ của Nhà máy đường Sông Lam xảy ra sự cố thủng bồn chứa có sức chứa khoảng 2.800 tấn. Nguyên nhân ban đầu được xác định do sét đánh. Theo báo cáo, khoảng 300 tấn mật rỉ chảy tràn ra ngoài, sau đó doanh nghiệp đã thu hồi được khoảng 276 tấn.
Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra hiện trường cho thấy khu vực đặt bồn chứa nằm thấp hơn phần giáp sông Lam, giữa khu vực xảy ra sự cố và bờ sông có tường bê tông cùng nhiều vật cản. Qua kiểm tra hiện trạng, chưa ghi nhận dấu hiệu mật rỉ chảy trực tiếp ra sông Lam tại thời điểm kiểm tra.
Để làm rõ nguyên nhân thủy sản chết, cơ quan chuyên môn đã lấy nhiều mẫu nước mặt trên sông Lam, sông Đào cùng mẫu cá, ốc chết để phân tích. Kết quả kiểm tra cụ thể, như sau: Chi cục Thủy sản và Kiểm Ngư đo nhanh nước mặt Sông Lam tại xã Anh Sơn cho thấy pH 7,5; độ kiềm 110; oxy hòa tan (DO) 5mg/L, những chỉ số này nằm trong ngưỡng an toàn đối với thủy sản nuôi. Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường lấy 3 mẫu nước mặt sông Lam để phân tích, kết quả 11/11 thông số của 3 mẫu đều đạt cột A, B QCVN 08:2023/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt; Trung tâm cũng tiến hành lấy 3 mẫu nước mặt lấy từ sông Đào, kết quả phân tích cho thấy 11/11 thông số đều đạt cột A,B,C,D theo QCVN 08:2023/BTNMT.
Đối với mẫu ốc chết, Chi cục Chăn nuôi và Thú y phối hợp lấy mẫu gửi xét nghiệm tại Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương. Kết quả chưa phát hiện ký sinh trùng Perkinsus trên mẫu ốc được đưa đi kiểm tra.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh: Đợt mưa lớn, giông lốc vừa qua làm môi trường nước biến động đột ngột trên diện rộng, qua đó gây sốc đối với thủy sản nuôi. Mặt khác nhiều hộ nuôi ốc với mật độ cao (130–300 con/m²), sử dụng nguồn nước cấp trực tiếp từ sông, kênh không qua xử lý, đồng thời chưa chủ động áp dụng các biện pháp ứng phó khi thời tiết cực đoan.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa đủ cơ sở để kết luận nguyên nhân cụ thể cũng như mối liên hệ giữa sự cố thủng bồn chứa mật rỉ với hiện tượng thủy sản chết hàng loạt.
Cơ quan này đồng thời khuyến cáo người dân thường xuyên theo dõi diễn biến môi trường nước, chủ động các biện pháp phòng ngừa nhằm hạn chế thiệt hại trong bối cảnh thời tiết tiếp tục được dự báo còn nhiều diễn biến phức tạp.
Ngày 04/5, sau khi kiểm tra các lồng bè nuôi cá trên sông Lam, nhiều hộ dân ở xã Anh Sơn (Nghệ An) phát hiện cá chết nổi trắng mà không rõ nguyên nhân.
