Nghệ An: Phát triển lâm nghiệp bền vững hướng tới trung tâm chế biến lâm sản Bắc Trung Bộ

Công văn nhằm cụ thể hóa Đề án số 08-ĐA/TU và Nghị quyết số 05- NQ/TU ngày 23/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững đến năm 2030

Nghệ An hiện có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn nhất cả nước với hơn 1 triệu ha đất có rừng, độ che phủ đạt trên 58%, là một trong những tỉnh có độ che phủ rừng tốt và lớn nhất cả nước; chiếm gần một nửa diện tích rừng trong 14 tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ cộng lại. Từ những lợi thế đó, Nghệ An đang tập trung nhiều giải pháp để phát triển kinh tế rừng một cách hiệu quả.

Thực tế cho thấy, Nghệ An đã cụ thể hóa phát triển kinh tế rừng qua Nghị quyết số 05-NQ/TU và Đề án số 08-ĐA/TU xác định mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt tối thiểu 8,0%/năm; giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt từ 400–500 triệu USD/năm. Diện tích trồng rừng hằng năm đạt tối thiểu 22.000 ha, ưu tiên phát triển rừng trồng gỗ lớn và chuyển hóa rừng trồng gỗ lớn.

Cùng với đó, tỉnh phấn đấu phát triển lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu và cây đặc sản dưới tán rừng với diện tích khoảng 9.000 ha. Diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt trên 70.000 ha, đáp ứng yêu cầu của thị trường gỗ hợp pháp trong nước và quốc tế. Năng suất rừng trồng đạt bình quân từ 25–30 m³/ha/năm; sản lượng khai thác gỗ rừng trồng đạt từ 2,2–2,5 triệu m³/năm; giá trị rừng trồng nguyên liệu tăng bình quân từ 1,5–2 lần trên đơn vị diện tích so với giai đoạn 2021–2025.

Giai đoạn 2026–2030, Nghệ An xác định phát triển lâm nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, từng bước đưa lâm nghiệp trở thành ngành kinh tế, kỹ thuật có sức cạnh tranh cao. Tỉnh ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; đồng thời đa dạng hóa các dịch vụ môi trường rừng nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững, gắn với bảo đảm quốc phòng an ninh.

Song song với đó, tỉnh Nghệ An cũng phấn đấu cơ bản hoàn thành việc giao đất gắn với giao rừng, cho thuê đất, thuê rừng theo đúng quy hoạch; bảo đảm 100% diện tích rừng có chủ quản lý. Hệ thống kết cấu hạ tầng, công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng tiếp tục được đầu tư đồng bộ, hiện đại.

Tầm nhìn đến năm 2045: Trung tâm chế biến lâm sản Bắc Trung Bộ

Định hướng đến năm 2045, Nghệ An sẽ hình thành các vùng nguyên liệu tập trung với quy mô lớn, cơ cấu cây trồng hợp lý, ưu tiên phát triển rừng trồng gỗ lớn, cây bản địa có chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Kinh tế dưới tán rừng được phát triển mạnh theo hướng đa giá trị, kết hợp trồng dược liệu, lâm sản ngoài gỗ, du lịch sinh thái, tín chỉ các-bon và các dịch vụ môi trường rừng khác.

Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ được đầu tư và vận hành ổn định, tạo nền tảng đưa Nghệ An trở thành trung tâm chế biến, xuất khẩu lâm sản chất lượng cao của khu vực Bắc Trung Bộ.

Song song với phát triển kinh tế rừng, tỉnh tiếp tục duy trì độ che phủ rừng ổn định, bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ; phục hồi các hệ sinh thái rừng tự nhiên. Việc nghiên cứu chuyển đổi cơ cấu giữa rừng sản xuất là rừng tự nhiên và rừng trồng được thực hiện thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế rừng, phát huy tối đa giá trị của rừng.

Trong đó, tỉnh tập trung rà soát, xây dựng phương án phát triển vùng nguyên liệu gỗ tập trung với diện tích khoảng 170.000–180.000 ha; ưu tiên trồng rừng gỗ lớn, cây bản địa; thực hiện chuyển hóa rừng trồng gỗ lớn, nâng cao năng suất đạt 25–30 m³/ha/năm. Đồng thời, bảo đảm nguồn lực hỗ trợ hình thành 70.000 ha rừng trồng chất lượng cao được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, gắn với liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ.

Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến sâu, thu hút đầu tư công nghệ hiện đại; xúc tiến xây dựng Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao Bắc Trung Bộ, từng bước khẳng định vị thế trung tâm chế biến, xuất khẩu lâm sản của khu vực.

Công tác rà soát, hoàn thiện hồ sơ quản lý rừng theo từng chủ thể được tăng cường; đẩy nhanh tiến độ giao đất, giao rừng, cho thuê đất, thuê rừng theo quy hoạch cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng, bảo đảm 100% diện tích rừng có chủ quản lý rõ ràng. Phát triển các hợp tác xã lâm nghiệp, tổ nhóm cộng đồng, mô hình liên kết chuỗi giá trị giữa hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; phấn đấu 80% số xã có diện tích rừng trồng từ 1.000 ha trở lên có hợp tác xã lâm nghiệp hoạt động hiệu quả. Việc bảo vệ và phát triển rừng được gắn chặt với xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và phát triển du lịch cộng đồng bền vững.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An đã đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và cộng đồng đối với phát triển lâm nghiệp bền vững; đổi mới, kiện toàn tổ chức sản xuất và quản lý lâm nghiệp; phát triển sản xuất lâm nghiệp và kinh tế rừng; quản lý, bảo vệ và nâng cao chất lượng rừng; phát triển dịch vụ môi trường rừng và thị trường các-bon; bảo đảm an sinh xã hội, sinh kế và giảm nghèo bền vững; hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và huy động nguồn lực.