Tỉnh Nghệ An yêu cầu các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản hoàn thành việc lắp đặt, vận hành trạm cân, thiết bị đo, camera giám sát, thiết bị định vị và kết nối dữ liệu với cơ quan chức năng trước ngày 20/8/2026.
Thực hiện Kết luận số 375/KL-UBND ngày 10/8/2026 của UBND tỉnh về tăng cường công tác quản lý hoạt động khai thác khoáng sản và Kết luận số 165-KL/TU ngày 30/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đang tập trung đôn đốc các đơn vị hoàn thiện hệ thống kiểm soát sản lượng khoáng sản.
Với vai trò là đơn vị chuyên môn, ngày 3/8/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An ban hành Công văn số 10033/SNNMT-KS, yêu cầu các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản lắp đặt, vận hành trạm cân, thiết bị đo, camera giám sát và thiết bị định vị phương tiện khai thác, vận chuyển.
Điểm đáng chú ý là dữ liệu từ hệ thống này phải được kết nối với Thuế tỉnh Nghệ An, Công an tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường và UBND xã, phường nơi có hoạt động khai thác khoáng sản. Thời hạn hoàn thành được ấn định trước ngày 20/8/2026.
Đến nay, phần lớn doanh nghiệp đã triển khai lắp đặt thiết bị và liên hệ để thực hiện kết nối dữ liệu. Tuy nhiên, vẫn còn một số đơn vị chưa hoàn thành.
Ngày 11/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An tiếp tục ban hành Công văn số 10560/SNNMT-KS, yêu cầu các đơn vị còn lại khẩn trương thực hiện, không để chậm thời hạn đã được tỉnh yêu cầu.
Việc đưa thiết bị giám sát vào hoạt động không đơn thuần là yêu cầu về mặt kỹ thuật. Quan trọng hơn, đây là công cụ để cơ quan quản lý có thêm cơ sở đối chiếu giữa sản lượng thực tế tại mỏ với số liệu doanh nghiệp kê khai, hóa đơn, chứng từ và nghĩa vụ tài chính.
Thực tế cho thấy, khoáng sản là nguồn tài nguyên hữu hạn, gắn trực tiếp với nguồn thu ngân sách và lợi ích lâu dài của địa phương. Do đó, việc kiểm soát khoáng sản được xem là bước đi cần thiết nhằm kiểm soát sản lượng khai thác thực tế, tăng tính minh bạch và hạn chế thất thu từ tài nguyên khoáng sản.
Theo yêu cầu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, các tổ chức, cá nhân khai thác, chế biến, tập kết, kinh doanh khoáng sản trên địa bàn tỉnh phải thực hiện đầy đủ các quy định về hệ thống thông tin, dữ liệu giám sát hoạt động khai thác khoáng sản theo Thông tư số 36/2025/TT-BNNMT ngày 2/7/2025 và Thông tư số 04/2026/TT-BNNMT ngày 16/1/2026.
Đối với camera giám sát sử dụng giao thức Internet, các yêu cầu về an ninh mạng phải thực hiện theo Thông tư số 48/2026/TT-BCA ngày 12/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an và các quy định liên quan.
Để tránh việc doanh nghiệp đầu tư thiết bị nhưng sau đó không tương thích với hệ thống quản lý theo quy định của cơ quan chuyên ngành, Sở Nông nghiệp và Môi trường cung cấp danh sách kỹ thuật viên hỗ trợ tư vấn miễn phí về hạ tầng, đường truyền, camera, thiết bị đo đếm và thiết bị giám sát hành trình.
Hệ thống camera phải bảo đảm giám sát những khu vực cần thiết như khu vực mỏ, trạm cân, kho lưu trữ. Những camera phục vụ mục đích riêng tư, không thuộc phạm vi yêu cầu kết nối phải được tách riêng để bảo đảm quyền riêng tư theo quy định pháp luật.
Không chỉ doanh nghiệp, trách nhiệm quản lý còn được đặt ra đối với các địa phương. Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cũng đề nghị Sở Xây dựng tỉnh và UBND các xã, phường nơi có hoạt động khoáng sản đôn đốc, hướng dẫn và kiểm tra các chủ đầu tư bến, bãi kinh doanh khoáng sản thực hiện lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, lưu trữ dữ liệu về vị trí và hành trình của phương tiện, thiết bị sử dụng để khai thác, vận chuyển cát, sỏi.
Các phương tiện vận tải khoáng sản như thuyền, tàu, ô tô cũng phải được quản lý, giám sát theo quy định và thực hiện kết nối dữ liệu với các cơ quan chức năng.
Đối với Công an tỉnh, Chi cục Thuế tỉnh và UBND các xã, phường nơi có hoạt động khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đề nghị chủ động chuẩn bị hạ tầng, bố trí nhân lực và công khai đầu mối liên hệ để tiếp nhận dữ liệu từ các doanh nghiệp.
Các đơn vị phải cập nhật tiến độ, kết quả thực hiện gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An trước 16h thứ 6 hằng tuần; xong trước 20/8/2026, các tổ chức, cá nhân không thực hiện sẽ bị đình chỉ hoạt động theo quy định.
Cùng với việc lắp đặt thiết bị, các doanh nghiệp phải chấp hành nghiêm giấy phép khai thác, bảo đảm đúng ranh giới, công suất, thiết kế và thời gian được cấp phép. Sản lượng, giá bán, doanh thu phải được kê khai trung thực; hóa đơn, chứng từ phải đầy đủ; các nghĩa vụ về tài chính, đất đai, bảo vệ môi trường và an toàn lao động phải được thực hiện đúng quy định.
Đặc biệt, hoạt động khai thác phải gắn với trách nhiệm cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác. Đây là yêu cầu không thể tách rời trong quá trình khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản.
Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tại Kỳ họp thứ 10, vấn đề bảo vệ rừng trở thành điểm nóng trên nghị trường và được nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đề xuất các kiến nghị chính sách nhằm phát triển và bảo vệ rừng bền vững.
Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, Luật đã giao Chính phủ quy định điều kiện, trình tự khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, đảm bảo đánh giá đầy đủ các yếu tố và hình thành chuỗi chế biến sâu trong nước, qua đó kiểm soát được rủi ro ngay từ khâu xác lập khu vực, không để xảy ra tình trạng lợi dụng chính sách đối với các khoáng sản chiến lược đặc biệt quan trọng.
Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản, các ĐBQH cho rằng cần khẳng định quản lý tài nguyên đất hiếm trên nền tảng khoa học và kiểm soát rủi ro nghiêm ngặt, đồng thời bổ sung rõ cơ chế kiểm soát xuất khẩu, tỷ lệ chế biến sâu tối thiểu nhằm bảo đảm đất hiếm thực sự là tài nguyên chiến lược phục vụ phát triển công nghiệp quốc gia.
Thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản, ĐBQH đề xuất bổ sung quy định về phục hồi môi trường sau khai thác; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc lập, phê duyệt quản lý quy hoạch khoáng sản.
Phú Thọ là một trong những địa phương có tiềm năng khoáng sản phong phú của vùng trung du miền núi phía Bắc, với hàng trăm mỏ đá, cát, sỏi, đất san lấp và khoáng sản đặc thù như cao lanh, felspat, quặng sắt. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng và công nghiệp, công tác quản lý khai thác khoáng sản đang đối mặt với nhiều thách thức: thủ tục pháp lý chồng chéo, khai thác trái phép, ô nhiễm môi trường và thiếu hụt nguồn vốn phục hồi sau khai thác. Trước thực tế đó, tỉnh Phú Thọ đang nỗ lực triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ – từ đấu giá quyền khai thác, siết chặt quản lý, đến số hóa dữ liệu và hoàn thiện cơ chế chính sách – nhằm hướng tới mục tiêu phát triển ngành khoáng sản hiệu quả, minh bạch và bền vững.
