Nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” - Chìa khóa vàng nâng tầm chất lượng

Sản xuất Xanh - nâng cao giá trị gạo Việt

Có một thực tế là ngành hàng xuất khẩu gạo Việt Nam nhiều năm qua luôn tự hào là quốc gia xuất khẩu gạo hàng “top” trên bản đồ thế giới. Tuy nhiên, bối cảnh thương mại thế giới đang thay đổi nhanh chóng khi giá gạo xuất khẩu toàn cầu tiếp tục có xu hướng giảm và các thị trường truyền thống biến động… Việc tập trung vào các thị trường tiềm năng, chất lượng cao không chỉ là một giải pháp tình thế mà còn là cơ hội lớn để ngành hàng gạo Việt tự khẳng định giá trị đích thực của mình bằng chất lượng vượt trội và xây dựng thương hiệu cho mình. Trong đó, “xanh hóa” sản xuất được xem là chìa khóa duy trì năng lực cạnh tranh dài hạn, và đây là một lộ trình đầy thách thức nhưng cũng tràn đầy hy vọng cho tương lai của ngành hàng lúa gạo Việt nâng tầm giá trị hạt gạo Việt trên thị trường Quốc tế.

Theo ông Bùi Bá Bổng - Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) cho biết: Sự ra đời của nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp”, được kỳ vọng trở thành “chìa khóa vàng” giúp gạo Việt chinh phục những thị trường khó tính. Nhãn hiệu này không đơn thuần là dấu chứng nhận, mà là phản ánh cả một chuỗi giá trị sản xuất được kiểm soát chặt chẽ (từ giống, canh tác, thu hoạch… đến chế biến và thương mại). Hiện, thị trường gạo cao cấp này đang có nhu cầu rất lớn, nên để xuất khẩu gạo phát triển bền vững trong thời gian tới, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh chương trình 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao phát thải thấp, gắn với xây dựng thương hiệu và đây sẽ là bước đi quan trọng để tạo ra một dòng sản phẩm mới, một phân khúc riêng trên thị trường xuất khẩu giúp gạo Việt chinh phục được những thị trường khó tính.

Không chỉ có vậy, với lợi thế về chất lượng mà ngành hàng lúa gạo Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với trọng tâm là sản xuất xanh, phát thải thấp. Việc hình thành nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” không chỉ mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp, mà còn trở thành đòn bẩy quan trọng giúp các doanh nghiệp và người nông dân nâng cao năng suất, nâng cao giá trị gia tăng và khẳng định vị thế gạo Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Bổng chia sẻ thêm.

Câu chuyện thương hiệu và uy tín Quốc gia

Qua trao đổi với Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo đều cho rằng, để có cơ hội làm ăn lâu dài với các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và các Quốc gia trong khối EU… thì sản phẩm không chỉ cần chất lượng vượt trội, mà còn phải chứng minh được quy trình sản xuất bền vững và khả năng kiểm soát phát thải… Do vậy, việc tham gia chuỗi sản xuất theo hướng nông nghiệp xanh, “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” sẽ tạo điều kiện thuận lợi giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thị trường và những khách hàng khó tính, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác và nâng cao uy tín thương hiệu. Đặc biệt, điều quan trong nhất chính là việc xây dựng nhãn hiệu chung, giúp chuyển tư duy từ xuất khẩu gạo theo kiểu “bán số lượng” sang bán giá trị (nơi chất lượng, trách nhiệm môi trường và tính minh bạch…), trở thành yếu tố quyết định. Đây cũng là xu hướng phù hợp với thị trường xuất khẩu toàn cầu, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm thân thiện môi trường và có Chứng nhận phát thải rõ ràng.

Cùng quan điểm, ông Lê Thanh Tùng - Tổng thư ký Vietrisa nhận định, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp đầu ngành, cho thấy khả năng tổ chức sản xuất quy mô lớn theo tiêu chuẩn bền vững của ngành hàng lúa gạo Việt Nam đang từng bước được nâng lên. Bởi về dài hạn, mục tiêu của ngành hàng lúa gạo xuất khẩu không chỉ dừng ở việc mở rộng diện tích canh tác xanh, mà là xây dựng một hệ sinh thái gạo bền vững, trong đó nông dân - doanh nghiệp - thị trường được kết nối chặt chẽ. Khi các tiêu chí về phát thải, năng suất và chất lượng… được chuẩn hóa, gạo Việt Nam sẽ có thêm lợi thế tham gia các chuỗi cung ứng giá trị cao, thậm chí hướng tới thị trường tín chỉ carbon trong tương lai. Lúc này, doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, vừa là đầu mối liên kết nông dân, vừa là lực lượng dẫn dắt đổi mới công nghệ và quản trị sản xuất.

Ở góc độ khác, doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất gạo xanh đã chủ động áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm nước, hạn chế phân bón và thuốc bảo vệ thực vật… Những thay đổi này không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính, mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào và ổn định chất lượng hạt gạo. Đây là yếu tố then chốt để gạo Việt đáp ứng các Tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao của thị trường ngoài nước. Và hơn thế nữa là vai trò tiên phong của doanh nghiệp chính là nền tảng để gạo Việt không chỉ giữ vững vị thế xuất khẩu, mà còn nâng tầm thương hiệu trên thị trường Quốc tế.