Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn nhiều thách thức nhưng cũng nhiều chuyển động tích cực trong công tác quản lý tài nguyên biển, khí tượng thủy văn và ứng phó biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan gia tăng, xâm nhập mặn và xói lở bờ biển diễn biến phức tạp, Phòng Biển và Biến đổi khí hậu (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình) đã chủ động tham mưu, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần phát triển bền vững kinh tế biển và bảo đảm an sinh xã hội.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hường – Trưởng phòng Biển và Biến đổi khí hậu (Phòng), năm 2025 là năm đơn vị tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh công tác kiểm kê khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường quản lý tài nguyên biển
Một trong những điểm nhấn trong năm 2025 là công tác tham mưu xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực biển và hải đảo. Phòng đã tham mưu Sở trình UBND tỉnh ban hành quy định mức thu tiền sử dụng khu vực biển giai đoạn 2026–2030; công bố danh mục thủ tục hành chính lĩnh vực ứng phó sự cố tràn dầu; thành lập và kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Bên cạnh đó, đơn vị đã hoàn thành việc thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển theo đúng quy định của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; đồng thời xây dựng dự thảo Quy định về quản lý, bảo vệ hành lang bảo vệ bờ biển trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành.
Ninh Bình hiện có 89,45 km bờ biển và 16 xã ven biển – khu vực chịu tác động trực tiếp của nước biển dâng và xói lở. Việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động giao khu vực biển, giám sát khai thác tài nguyên, kiểm tra thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.
“Chúng tôi xác định quản lý biển phải theo hướng tổng hợp, liên ngành, gắn bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế. Mọi hoạt động khai thác, sử dụng khu vực biển đều phải đảm bảo tính bền vững lâu dài”, bà Nguyễn Thị Thu Hường nhấn mạnh.
Nâng cao năng lực dự báo, phục vụ phòng chống thiên tai
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, công tác khí tượng thủy văn đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Phòng Biển và Biến đổi khí hậu đã phối hợp chặt chẽ với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Ninh Bình trong tiếp nhận, tổng hợp và truyền tải kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm đến các sở, ngành và địa phương.
Thông tin dự báo được đăng tải thường xuyên trên cổng thông tin điện tử của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, giao thông, xây dựng và du lịch. Đồng thời, đơn vị tham gia xây dựng phương án phòng chống thiên tai, nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của thông tin khí tượng thủy văn trong bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hường, thời gian tới, Phòng sẽ rà soát quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng, từng bước đầu tư trang thiết bị quan trắc tự động, xây dựng cơ sở dữ liệu khí tượng thủy văn của tỉnh nhằm phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành.
“Việc hiện đại hóa hệ thống quan trắc và chia sẻ dữ liệu sẽ giúp nâng cao khả năng dự báo sớm, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng”, bà Nguyễn Thị Thu Hường cho biết.
Thúc đẩy kiểm kê khí nhà kính, hướng tới mục tiêu Net-zero
Biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng rõ rệt đến Ninh Bình với hiện tượng xâm nhập mặn sâu vào nội địa, bão mạnh và triều cường bất thường. Trước thực tế đó, Phòng đã tích hợp nội dung đánh giá tác động, đề xuất giải pháp thích ứng vào quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Ninh Bình.
Đặc biệt, công tác kiểm kê khí nhà kính được triển khai quyết liệt. Đến nay, 40/80 cơ sở thuộc diện phải kiểm kê đã hoàn thành báo cáo và được thẩm định. Phòng tiếp tục rà soát, cập nhật danh mục cơ sở phát thải; giám sát việc xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính giai đoạn 2026–2030.
Song song với đó, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức hội nghị tập huấn, đào tạo về quản lý và giảm phát thải khí nhà kính; hướng dẫn thực hiện quy định về thị trường các-bon và bảo vệ tầng ô-dôn.
“Việc kiểm kê và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm của địa phương trong thực hiện cam kết quốc gia tại Thỏa thuận Paris. Chúng tôi đang từng bước hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận cơ chế thị trường carbon, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập”, bà Nguyễn Thị Thu Hường chia sẻ.
Bước sang năm 2026, Phòng Biển và Biến đổi khí hậu tỉnh Ninh Bình xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng khu vực biển; hiện đại hóa hệ thống khí tượng thủy văn; triển khai đồng bộ các giải pháp thích ứng và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.
Với định hướng quản lý tổng hợp, chủ động thích ứng và phát triển bền vững, đơn vị đang từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác bảo vệ tài nguyên biển, môi trường và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Ninh Bình tăng cường quản lý nghề cá, quyết liệt thực hiện chống khai thác IUU
- Thủy sản Ninh Bình hướng tới phát triển bền vững
- Cảng cá Ninh Bình: Đảm bảo đáp ứng yêu cầu dịch vụ hậu cần nghề cá
- Ninh Bình: Giảm nghèo bền vững - Hành trình vì cuộc sống ấm no
- Ninh Bình: Cần cơ chế tài chính linh hoạt để doanh nghiệp môi trường công ích không ‘đuối sức’
- Ninh Bình chú trọng phát triển kinh tế biển bền vững gắn với ứng phó biến đổi khí hậu
Các hệ sinh thái biển và ven biển không chỉ cô lập và lưu trữ một lượng lớn CO2, mà còn bảo vệ các bờ biển và cộng đồng khỏi tác động của biến đổi khí hậu; cung cấp thực phẩm, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường sống của con người,... Do đó, việc bảo vệ đa dạng sinh học (ĐDSH) và hệ sinh thái biển là yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Công tác điều tra cơ bản địa chất về tài nguyên khoáng sản cần được thực hiện đi trước một bước và phải tiến hành đồng thời với điều tra cơ bản địa chất, điều tra địa chất môi trường, địa chất tai biến, địa chất khoáng sản biển, nghiên cứu các chuyên đề về địa chất và khoáng sản trên lãnh thổ và lãnh hải; ưu tiên thực hiện các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Trong đó mục tiêu hàng đầu là: Lập bản đồ địa chất và điều tra khoáng sản tỷ lệ 1:500.000 đạt 90% diện tích đất liển và tỷ lệ 1:500.000 ở phần Lãnh hải đến độ sâu 100m nước, tỷ lệ 1:50.000 đến 1:100.000 một phần diện tích biển đới ven bờ đến độ sâu 0-30m nước nhằm làm rõ hơn về cấu trúc địa chất, mức độ phân bố khoáng sản và khoanh định các diện tích có triển vọng về khoáng sản làm cơ sở cho việc quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trong bối cảnh và xu hướng phát triển năng lượng xanh và bền vững trên toàn cầu, điện gió ngoài khơi là “bệ phóng” cho phát triển kinh tế biển ở các quốc gia có biển. Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên điện gió biển đáng kể, được các nhà đầu tư quốc tế quan tâm, đặc biệt khi có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ Đảng và Nhà nước. Do đó, chúng ta cần có những định hướng chiến lược quan trọng trong việc khai thác nguồn năng lượng này, tạo động lực phát triển cho các ngành kinh tế biển, đồng thời giúp Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm điện gió ngoài khơi của khu vực và thế giới. TS. Dư Văn Toán, Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chia sẻ với phóng viên Tạp chí Tài nguyên và Môi trường xung quanh nội dung này.
Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với không ít các vấn đề về phát triển, Việt Nam không chỉ đối mặt với những thách thức chung mà còn là một nước đang phát triển nhanh nên phải đối mặt với các nguy cơ của bẫy thu nhập trung bình, nguy cơ bỏ lỡ cơ hội vàng để phát triển vươn lên, các vấn đề về dịch bệnh, ô nhiễm môi trường,… Trước bối cảnh đó, phát triển kinh tế biển nổi lên như là một động lực tăng trưởng mới, bù đắp vào sự tăng trưởng chậm lại của kinh tế nội địa, đồng thời, cũng là giải pháp để các quốc gia gia tăng ảnh hưởng tại các vùng biển, hải đảo, đặc biệt là các khu vực có nguồn lợi hải sản, trữ lượng tài nguyên, dầu mỏ lớn, các khu vực có tranh chấp và các khu vực có các tuyến thương mại quan trọng của thế giới.
Phát triển kinh tế biển xanh đang là xu hướng tất yếu toàn cầu và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Đây cũng là giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa đất nước thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển và đạt cơ bản các tiêu chí về phát triển bền vững kinh tế biển.
