Khởi nguồn từ trăn trở của một người mẹ trẻ, ống hút tre An Mã (Quảng Trị) đã vượt ra khỏi khuôn khổ một sản phẩm tiêu dùng thông thường, trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu mang theo thông điệp sống xanh và phát triển bền vững.
Từ băn khoăn rất đời thường đến hành trình khởi nghiệp xanh
Giữa vùng quê nắng gió xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị (Quảng Bình cũ) ít ai ngờ rằng từ một vật dụng nhỏ bé như chiếc ống hút tre lại hình thành nên một mô hình kinh tế xanh có sức lan tỏa mạnh mẽ. Người khởi xướng hành trình ấy là chị Hoàng Thị Thu Thủy, kỹ sư nông nghiệp sinh năm 1989.
Ý tưởng làm ống hút tre bắt đầu từ một băn khoăn rất giản dị. Khi lần đầu làm mẹ, chị Thủy lo lắng trước việc con nhỏ hằng ngày sử dụng ống hút nhựa để uống sữa, một vật dụng tiện lợi nhưng tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe và môi trường. Câu hỏi “tại sao không thay thế bằng vật liệu tự nhiên, an toàn hơn?” đã trở thành động lực để chị tìm tòi, thử nghiệm.
Tình cờ tiếp cận mô hình ống hút tre trên mạng, chị Thủy nhận ra Quảng Trị nơi có nguồn tre rừng dồi dào tại các khu vực Minh Hóa, Tuyên Hóa thuộc Quảng Bình cũ hoàn toàn có thể phát triển sản phẩm này. Những ngày đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng. Trong khi nhiều người còn hoài nghi về khả năng “làm giàu từ ống hút tre”, chị Thủy vẫn lặng lẽ cắt tre, luộc tre, thử nghiệm từng công đoạn ngay tại sân nhà.
Sự kiên trì ấy đã dần kết tinh thành nông trại An Mã, tiền thân của Hợp tác xã Tổng hợp nông trại An Mã, nơi cho ra đời hàng triệu chiếc ống hút tre mang thương hiệu “Bamboo Straws from A.M Farm”, mở ra một hướng đi mới cho nông nghiệp xanh tại địa phương.
Sản phẩm OCOP mang hơi thở thời đại
Điểm khác biệt lớn nhất của ống hút tre An Mã nằm ở quy trình sản xuất xanh, an toàn và bền vững. Tre được lựa chọn là tre rừng khoảng hai năm tuổi, đường kính từ 6–10mm, khai thác có chọn lọc nhằm bảo đảm khả năng tái sinh tự nhiên của rừng.
Sau khi chặt, tre được phơi khô tự nhiên, luộc kỹ trong khoảng một giờ và tiếp tục hấp cách thủy thêm một giờ để diệt khuẩn, chống nấm mốc, mối mọt. Toàn bộ quá trình vệ sinh phần lõi được thực hiện bằng nước áp lực cao, tuyệt đối không sử dụng hóa chất, chất tẩy trắng hay chất bảo quản.
Mỗi chiếc ống hút dài khoảng 25cm, giữ nguyên vân tre tự nhiên, màu sắc sáng bóng, có thể tái sử dụng nhiều lần. Người dùng chỉ cần rửa sạch bằng cọ chuyên dụng và phơi khô để bảo đảm an toàn và độ bền. Đặc biệt, phần tre thừa sau khi cắt không bị bỏ đi mà được tận dụng làm chất đốt sấy khô sản phẩm, hình thành một vòng sản xuất khép kín “không rác thải – không hóa chất”.
Với những ưu điểm đó, năm 2022, ống hút tre An Mã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh và đạt giải Ba cuộc thi Sáng tạo khởi nghiệp do Tỉnh đoàn tổ chức. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng đắn của mô hình nông nghiệp thân thiện môi trường.
Vươn ra thị trường quốc tế, lan tỏa triết lý sống xanh
Không dừng lại ở thị trường trong nước, ống hút tre An Mã nhanh chóng tiếp cận các thị trường quốc tế khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Singapore, Đài Loan và nhiều nước châu Âu. Ngay từ những ngày đầu, chị Thủy đã chú trọng xây dựng quy chuẩn sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.
Bên cạnh ống hút tre, HTX An Mã còn phát triển các sản phẩm phụ trợ như túi đựng bằng vải thô, cọ rửa từ xơ dừa, hộp đựng tái chế… tạo nên hệ sinh thái sản phẩm xanh đồng bộ. Có thời điểm, HTX sản xuất khoảng 1 triệu ống hút tre mỗi năm, doanh thu đạt hơn 1,1 tỷ đồng, lợi nhuận trên 400 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.
Xa hơn giá trị kinh tế, điều mà chị Thủy hướng tới là lan tỏa triết lý sống xanh bền vững. Dự định xây dựng nông trại sinh thái An Mã gắn với du lịch trải nghiệm đang từng bước được hiện thực hóa, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia làm sản phẩm thủ công từ tre, sống chậm và gần gũi với thiên nhiên.
Trong bối cảnh rác thải nhựa và biến đổi khí hậu ngày càng trở thành thách thức toàn cầu, sự xuất hiện của những sản phẩm OCOP như ống hút tre An Mã không chỉ là giải pháp thay thế vật dụng nhựa, mà còn góp phần định hình lối sống tiêu dùng có trách nhiệm. Từ chiếc ống hút tre nhỏ bé, một thông điệp lớn đã được gửi đi: sống xanh không phải điều xa vời, mà bắt đầu từ những lựa chọn giản dị mỗi ngày.