Phát biểu tại Hội thảo chuyên đề “Phát triển Tạp chí khoa học nông nghiệp và môi trường tiếng Anh theo tiêu chuẩn quốc tế, định hướng chỉ mục vào Scopus” ngày 17/6, PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực phụ trách Hội Thủy sản Việt Nam cho rằng, để được các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín công nhận, Tạp chí không chỉ cần nâng cao chất lượng học thuật mà còn phải chuẩn hóa toàn diện quy trình quản trị, biên tập và xuất bản theo thông lệ quốc tế.
Theo PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi, một trong những vấn đề cần đặc biệt lưu ý là bảo đảm tính khách quan và đa dạng của nguồn tác giả. Vì vậy, Tạp chí cần có cơ chế khuyến khích sự tham gia của các nhà khoa học trẻ, các chuyên gia và tác giả ngoài cơ quan chủ quản nhằm mở rộng ảnh hưởng học thuật và nâng cao chất lượng nguồn bài.
Bên cạnh chất lượng nội dung, PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi nhấn mạnh vai trò của hệ thống quy trình biên tập chuyên nghiệp. Theo ông, các tạp chí quốc tế đều xây dựng bộ hướng dẫn chi tiết dành cho biên tập viên, quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn và quy trình xử lý bản thảo ở từng khâu. Đối với những lĩnh vực nhạy cảm như biển, thủy sản hay tài nguyên môi trường, việc xác định rõ thẩm quyền thẩm định, phê duyệt nội dung càng trở nên cần thiết để bảo đảm tính chính xác và phù hợp của các công bố khoa học.
Ông cũng lưu ý việc chuẩn hóa hình thức tổ chức và trình bày theo chuẩn quốc tế. Từ cách sử dụng chức danh trong hội đồng biên tập, thuật ngữ tiếng Anh, hệ thống ký hiệu đến bố cục và giao diện tạp chí đều cần được rà soát kỹ lưỡng. PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi thông tin, những chi tiết như cách ghi chức danh hay sử dụng thuật ngữ không thống nhất cũng phản ánh mức độ chuyên nghiệp của một tạp chí khoa học trong việc đánh giá của các tổ chức quốc tế.
Bên cạnh đó, cần tăng cường sự tham gia của các nhà khoa học quốc tế trong hội đồng biên tập. Theo kinh nghiệm từ nhiều tạp chí quốc tế, sự hiện diện của các chuyên gia có uy tín không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phản biện, tư vấn học thuật mà còn giúp mở rộng mạng lưới hợp tác và nâng cao vị thế của tạp chí trên trường quốc tế.
Đặc biệt, PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bản quyền và sở hữu trí tuệ. Việc sử dụng hình ảnh, bản đồ, sơ đồ hay dữ liệu từ các công trình nghiên cứu trước đó đều phải được cho phép và trích dẫn đầy đủ theo quy định. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng thể hiện tính chuyên nghiệp và trách nhiệm học thuật của một tạp chí khoa học.
Theo PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi, mục tiêu gia nhập Scopus không thể đạt được trong thời gian ngắn mà đòi hỏi sự chuẩn bị bài bản, kiên trì và đồng bộ trên nhiều phương diện.
“Muốn rút ngắn lộ trình, chúng ta phải chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn quốc tế”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng đây là nền tảng để xây dựng một tạp chí khoa học có uy tín và năng lực hội nhập với hệ thống xuất bản khoa học toàn cầu.