Phát triển logistics nông sản: Hoàn thiện hệ thống đồng bộ, nâng cao năng lực cạnh tranh

Ngày 19/3, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Trần Thanh Nam chủ trì cuộc họp xây dựng Kế hoạch phát triển hệ thống logistics nhằm nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Hoàn thiện hệ thống logistics gắn với đặc thù sản xuất

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Lê Bá Anh, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường cho biết, chiến lược phát triển logistics nông sản xác định rõ việc hoàn thiện thể chế, phân công trách nhiệm cụ thể giữa các bộ, ngành và địa phương nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong tổ chức thực hiện. Đối với lĩnh vực nông nghiệp, mục tiêu trọng tâm là bảo đảm năng lực cung ứng dịch vụ logistics phục vụ các vùng sản xuất tập trung và các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cà phê, tôm, cá tra, rau quả, hạt điều, gỗ, cao su và chăn nuôi.

Hệ thống dịch vụ chuyên ngành như truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch, kiểm tra chất lượng và bảo quản sau thu hoạch được xác định là yếu tố then chốt, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đáng chú ý, chiến lược nhấn mạnh cách tiếp cận linh hoạt, phát triển logistics gắn với đặc thù từng ngành hàng và điều kiện cụ thể của từng địa phương.

Theo ông Lê Bá Anh, thực tiễn cho thấy mỗi loại nông sản có yêu cầu riêng biệt về vận chuyển và bảo quản. Từ việc đưa quả na ở vùng núi bằng hệ thống ròng rọc, vận chuyển cá tra bằng “ghe đục”, đến các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về phương tiện chuyên dụng đối với tôm hùm khi vận chuyển đường dài, tất cả đều phản ánh tính đặc thù cao của logistics nông sản. Những khác biệt này đặt ra yêu cầu phải thiết kế các giải pháp logistics phù hợp, nhằm giảm chi phí, hạn chế tổn thất và bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, phát triển logistics nông sản cũng được xác định phải gắn chặt với chương trình xây dựng nông thôn mới và hoạt động khuyến nông. Các địa phương sẽ chủ động quy hoạch, bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng phục vụ lưu thông hàng hóa, kết nối vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến và hệ thống logistics. Hệ thống kho bãi, đặc biệt là kho lạnh và kho khô, được ưu tiên phát triển nhằm nâng cao năng lực tạm trữ, giảm áp lực tiêu thụ khi vào cao điểm thu hoạch.

Nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành

Đóng góp ý kiến, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho rằng, qua khảo sát thực tế, nhiều trung tâm logistics tại khu vực phía Nam đã đạt trình độ hiện đại cao, ứng dụng tự động hóa, robot và công nghệ quản lý tiên tiến.

Từ thực tiễn đó, ông Đăng cho biết yêu cầu xuyên suốt là tối ưu hóa để giảm chi phí, đồng thời đề xuất tăng cường liên kết giữa các ngành để hình thành các điểm logistics liên ngành, tận dụng hạ tầng và nâng cao hiệu quả vận hành. Bên cạnh đó, việc tổ chức các trung tâm logistics tập trung cũng được cho là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực về nhân lực, đặc biệt trong công tác kiểm dịch và kiểm soát giết mổ, đồng thời hạn chế phát sinh chi phí cho doanh nghiệp.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Trần Thanh Nam yêu cầu việc xây dựng kế hoạch logistics trong lĩnh vực nông nghiệp phải được triển khai trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị chuyên môn, bảo đảm tính cụ thể, khả thi, tránh dàn trải. Các cục chuyên ngành cần chủ động đề xuất kế hoạch logistics gắn với đặc thù sản xuất, vùng nguyên liệu và yêu cầu quản lý của từng lĩnh vực.

Thứ trưởng nhấn mạnh, mục tiêu phát triển logistics nông sản phải bám sát các yêu cầu cốt lõi như kiểm soát sản xuất theo mùa vụ, tăng cường kiểm dịch, phòng chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời tối ưu chi phí vận chuyển và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa.

Trên cơ sở kế hoạch hành động đã ban hành, các đơn vị được giao khẩn trương xây dựng kế hoạch theo lĩnh vực, phối hợp với địa phương để triển khai hạ tầng logistics. Bộ sẽ tổng hợp, hoàn thiện theo hướng xây dựng khung quan điểm chung, phân công nhiệm vụ rõ ràng, bảo đảm logistics phục vụ hiệu quả cho sản xuất nông nghiệp.

Với định hướng phát triển đồng bộ, hiện đại và phù hợp thực tiễn, hệ thống logistics nông sản được kỳ vọng sẽ trở thành “mạch nối” quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị nông sản Việt Nam. Đây cũng là nền tảng để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế, qua đó nâng cao vị thế của nông sản Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.