Sáng 20/4, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Họp báo thông tin về Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026 và Triển lãm Quốc tế Vinafis Expo 2026. Hội nghị dự kiến diễn ra trong 2 ngày, từ 27 - 28/4/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì.
Hội nghị quy tụ khoảng 300 đại biểu là các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, tổ chức trong nước và quốc tế, cùng đại diện các địa phương và bà con ngư dân. Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, bao gồm các phiên toàn thể, các tiểu ban chuyên môn và khu trưng bày, triển lãm các thành tựu khoa học công nghệ trong lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư.
Kết nối nghiên cứu với sản xuất, mở dư địa tăng trưởng thủy sản
Phát biểu khai mạc Họp báo, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, Hội nghị Khoa học công nghệ ngành Thủy sản được xác định là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh ngành nông nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng từ 3,6 - 3,7% và kim ngạch xuất khẩu đạt 73 - 74 tỷ USD, khoa học công nghệ đóng vai trò quyết định đến cả tốc độ và chất lượng tăng trưởng.
Dù năm 2025 được dự báo còn nhiều khó khăn, ngành Thủy sản vẫn đặt mục tiêu đạt sản lượng 9,25 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu 11,32 tỷ USD. Hội nghị được kỳ vọng sẽ góp phần kết nối hiệu quả giữa các kết quả nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất, kinh doanh; thúc đẩy ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm thủy sản.
Theo Thứ trưởng, hội nghị dự kiến được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, trung tâm kết nối của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, khu vực chiếm khoảng 65 - 70% giá trị xuất khẩu thủy sản của cả nước. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết công tác chuẩn bị đã cơ bản hoàn tất, song yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm đồng bộ từ nội dung khoa học đến công tác tổ chức, lễ tân, hậu cần.
Nhấn mạnh tinh thần đổi mới trong tổ chức và triển khai, Thứ trưởng đề nghị các cơ quan báo chí tích cực đồng hành, phản ánh, đóng góp ý kiến để hoàn thiện chương trình. Qua đó, góp phần bảo đảm Hội nghị Khoa học công nghệ ngành Thủy sản đạt hiệu quả thiết thực, tạo động lực thúc đẩy phát triển ngành trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Ông Nguyễn Quang Hùng, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư thông tin, trong bối cảnh ngành Thủy sản đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, khoa học công nghệ được xác định là yếu tố mang tính quyết định để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.
Trên cơ sở tổng kết các tiến bộ kỹ thuật giai đoạn 2021 - 2025, cùng việc đánh giá thực trạng và tham chiếu kinh nghiệm quốc tế, ngành đang định hình các giải pháp công nghệ mới nhằm hướng tới mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn 2040. Theo ông Hùng, với quy mô sản lượng duy trì khoảng 9,5 - 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 11,3 tỷ USD vào năm 2025, nếu không có đột phá về khoa học công nghệ, ngành Thủy sản sẽ khó vượt qua “ngưỡng tăng trưởng” hiện tại.
Gắn với triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trọng tâm của ngành trong giai đoạn tới là thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn chuỗi giá trị thủy sản. Trong đó, tôm và cá tra tiếp tục được xác định là hai đối tượng chủ lực, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu với lần lượt khoảng 4,6 tỷ USD và 2,2 tỷ USD mỗi năm. Các tiểu ban chuyên đề tại hội nghị tập trung vào việc ứng dụng công nghệ đột phá để nâng cao chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quy trình nuôi trồng, chế biến, qua đó gia tăng giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh các đối tượng truyền thống, phát triển nuôi biển được xem là hướng đi chiến lược nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng. Theo ông Hùng, trong khi nuôi tôm và cá tra đang dần tiệm cận giới hạn về không gian và sản lượng, nuôi biển còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác. Việc tiếp cận công nghệ tiên tiến từ các quốc gia có ngành nuôi biển phát triển như Na Uy, đặc biệt trong các khâu con giống, lồng nuôi, quản trị môi trường và dinh dưỡng, sẽ tạo nền tảng để hình thành ngành công nghiệp nuôi biển hiện đại, đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu.
Ở góc độ phát triển bền vững, ông Nguyễn Quang Hùng cho biết ngành Thủy sản đang đứng trước áp lực suy giảm nguồn lợi tự nhiên, với sản lượng khai thác hiện ước tính khoảng 3,95 triệu tấn. Do đó, định hướng phát triển nghề cá trong thời gian tới sẽ gắn với tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong bảo tồn biển và phục hồi hệ sinh thái. Đồng thời, ngành sẽ từng bước giảm các phương thức khai thác không thân thiện với môi trường, tăng cường công nghệ sau thu hoạch nhằm hạn chế thất thoát, nâng cao giá trị sản phẩm ngay cả trong bối cảnh sản lượng khai thác có xu hướng giảm.
Theo Ban Tổ chức, hội nghị khoa học công nghệ thủy sản được tổ chức nhằm tổng kết, đánh giá kết quả nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ trong lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư giai đoạn 2021 - 2025. Đồng thời, hội nghị cung cấp thông tin cập nhật về các thành tựu khoa học công nghệ trong nước và quốc tế, tập trung vào các lĩnh vực như nuôi trồng thủy sản, dinh dưỡng, công nghệ sinh học, quản lý dịch bệnh, bảo vệ nguồn lợi, cũng như khai thác, bảo quản, chế biến và phát triển nghề cá theo hướng bền vững.
Trên cơ sở đó, hội nghị hướng tới định hướng xây dựng Chương trình khoa học công nghệ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030, phục vụ mục tiêu phát triển thủy sản bền vững, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trong toàn ngành. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất, thích ứng với yêu cầu mới trong bối cảnh hội nhập và biến đổi khí hậu.
Bên cạnh nội dung chuyên môn, hội nghị là diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học từ viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và địa phương trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, quy trình kỹ thuật, mô hình hiệu quả, đồng thời đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đáng chú ý, hội nghị nhấn mạnh vai trò kết nối và thúc đẩy hợp tác giữa “ba nhà” gồm Nhà quản lý - Nhà khoa học - Doanh nghiệp cùng các địa phương, nhằm hình thành hệ sinh thái liên kết chặt chẽ, giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho ngành Thủy sản trong thời gian tới.
Triển lãm quốc tế khoa học công nghệ thủy sản Việt Nam lần thứ I
Trong mạch kết nối đó, “Triển lãm quốc tế khoa học công nghệ thủy sản Việt Nam lần thứ I - VinaFis Expo 2026” cũng sẽ diễn ra từ ngày 28 - 30/4/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh. Đây là không gian để các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, bà con nông, ngư dân gặp gỡ, chia sẻ và chuyển giao công nghệ.
Đây là sự kiện đầu tiên bao quát toàn ngành Thủy sản, tạo không gian kết nối, giao thương cho các tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế trên toàn chuỗi giá trị, từ khai thác, nuôi trồng đến chế biến, tiêu thụ.
Triển lãm dự kiến quy tụ gần 200 đơn vị tham gia, trong đó khoảng 40% là các doanh nghiệp và nhà mua hàng quốc tế. Sự kiện có sự tham dự của đại diện Đại sứ quán Hà Lan cùng lãnh đạo các hiệp hội thủy sản khu vực như: Hiệp hội Nghề cá Trung Quốc (CFA), Hiệp hội Phát triển Nuôi trồng Thủy sản Malaysia (MADA), Hội Thủy sản Indonesian (IAS),... Qua đó, góp phần hình thành hệ sinh thái hợp tác thủy sản bền vững và thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thông tin về triển lãm, ông Nguyễn Hữu Dũng, Tổng Thư ký Hội Thủy sản Việt Nam cho biết, điểm nhấn đáng chú ý của triển lãm là sự tham gia của các hội nghề cá trong khu vực Biển Đông, bao gồm Malaysia, Indonesia, Philippines và Trung Quốc. Sự hiện diện này được kỳ vọng tạo nên diễn đàn kết nối khu vực, thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thủy sản.
Bên cạnh đó, Ban Tổ chức đã mời nhiều nhà mua hàng quốc tế tham dự, đặc biệt là từ thị trường Trung Quốc, đối tác có nhu cầu lớn đối với thủy sản tươi sống của Việt Nam. Ông Dũng bày tỏ kỳ vọng triển lãm sẽ trở thành cầu nối hiệu quả giữa người mua và người bán, mở ra cơ hội tiêu thụ cho các sản phẩm như lươn, cua, đồng thời thúc đẩy các thỏa thuận thương mại ngay tại sự kiện.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động xúc tiến thương mại, trong khuôn khổ Vietfish Expo 2026 còn diễn ra lễ thả cá vào chiều 27/4 do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP. HCM phối hợp tổ chức, với sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế. Hoạt động này mang ý nghĩa bảo vệ môi trường, tái tạo nguồn lợi thủy sản, đồng thời góp phần lan tỏa thông điệp phát triển bền vững của ngành.
Ông Nguyễn Hữu Dũng nhấn mạnh, với chuỗi hoạt động đa dạng, Vietfish Expo 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành “ngày hội” của cộng đồng thủy sản Việt Nam.
Với chuỗi hoạt động từ hội nghị chuyên môn đến triển lãm quốc tế, sự kiện không chỉ là nơi tổng kết và cập nhật tri thức khoa học công nghệ, mà còn mở ra không gian kết nối, hợp tác và chuyển giao trong toàn chuỗi giá trị thủy sản. Trong bối cảnh ngành đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc và phát triển bền vững, Hội nghị Khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư và triển lãm VinaFis Expo 2026 được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa thủy sản Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ngày 20/4, tại Hà Nội, làm việc với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ và linh hoạt trong một số cơ chế đấu thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ Dự án Quản lý nước Bến Tre.
Ngày 16/4, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Đại sứ quán Canada tại Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án “An toàn thực phẩm vì sự phát triển” (SAFEGRO). Dự án đã phát huy hiệu quả các thế mạnh và kinh nghiệm được quốc tế được công nhận của Canada trong quản lý ATTP dựa trên rủi ro, hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường năng lực phòng thí nghiệm, phát triển chuỗi giá trị nông sản thực phẩm.
Ngày 16/4, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp tiếp và làm việc với Đoàn doanh nghiệp cấp cao của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC), nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp bền vững, chuyển đổi xanh và quản lý tài nguyên môi trường.
Ngày 14/4, tại Hà Nội, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến tiếp Tiến sĩ Rebecca Bunnell, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Thường trực phụ trách Cục Đối ngoại và An ninh Y tế Toàn cầu (Hoa Kỳ). Buổi làm việc nhằm thúc đẩy hợp tác song phương trong lĩnh vực an ninh y tế toàn cầu, tập trung vào phòng, chống các bệnh truyền nhiễm mới nổi và các bệnh lây truyền từ động vật sang người.
Việc đẩy nhanh sửa đổi đồng thời ba luật lớn về đất đai, môi trường và biển đảo không chỉ nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, mà còn phản ánh một yêu cầu cấp thiết, đó là: tái định hình phương thức quản lý tài nguyên, môi trường theo hướng hiện đại, hiệu quả và phù hợp với bối cảnh phát triển mới của đất nước.
