Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Không để xảy ra tình trạng "quản cũng được, không quản cũng được"

Chiều 6/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) chủ trì phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo.

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, từ sau phiên họp thứ 28 đến nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện báo cáo về chống khai thác IUU gửi Ủy ban châu Âu (EC) phản ánh được những cam kết chính trị và nỗ lực mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị; bảo đảm số liệu chính xác, thống nhất, có kiểm chứng, không hình thức, không chạy theo thành tích và đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và Đại sứ – Trưởng phái đoàn Việt Nam tại châu Âu.

Đối với dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà để rà soát, cập nhật đầy đủ số liệu. Việc rà soát, cập nhật tập trung vào tàu cá vi phạm, tàu cập cảng, rời cảng, kiểm soát nguyên liệu thủy sản khai thác, truy xuất được hoạt động của tàu cá theo chuỗi, bảo đảm đầy đủ nội dung được đưa vào Chỉ thị, đáp ứng yêu cầu kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU. Đồng thời, tổ chức lại sản xuất, tăng cường hỗ trợ chuyển đổi sinh kế để người dân yên tâm bám nghề hợp pháp, ổn định cuộc sống ngư dân và phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Trong tuần, cả nước không ghi nhận tàu cá nào bị nước ngoài bắt giữ. Số tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài chưa xử lý là 24 tàu. Tính đến ngày 31/12/2025 đã có 11/22 địa phương ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thuỷ sản. Đến nay, hệ thống phần mềm chuyển đổi sang Nhật ký khai thác thủy sản điện tử, Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VnFishbase) đã sẵn sàng. 

Trong tuần qua cũng không ghi nhận thông báo về việc tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài; các tàu tuần tra không phát hiện tàu cá "3 không".  Lực lượng biên phòng làm thủ tục cho 19.255 lượt tàu cá xuất, nhập bến, tăng 1.632 lượt so với tuần trước; đa số tàu bảo đảm giấy tờ, một số ít thiếu dữ liệu đã được hướng dẫn bổ sung....

Sau khi nghe các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ghi nhận sự vào cuộc quyết liệt của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ, ngành liên quan và các tỉnh, thành phố ven biển trong thời gian qua. Đến nay, Việt Nam đã hoàn thiện và gửi tới EC bộ hồ sơ báo cáo chi tiết về chống khai thác IUU.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan cần tiếp tục rà soát, cập nhật thường xuyên số liệu, bảo đảm phản ánh rõ tiến độ và kết quả mới đạt được, tránh lặp lại số liệu cũ. Trường hợp chưa rõ, phải trực tiếp trao đổi để nắm chính xác kết quả mới, chỉ cập nhật phần tiến độ và kết quả đạt được, tránh gây hiểu nhầm ngay trong nội bộ. Việc báo cáo phải thể hiện được những chuyển biến cụ thể, nhất là các khoảng thời gian không xảy ra tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, đây là nội dung được EC đặc biệt quan tâm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần cập nhật đầy đủ các kết quả tự kiểm tra, phòng ngừa vi phạm, trong đó có việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời các tàu có nguy cơ vi phạm. Các kết quả rà soát, xử lý hành chính, xử lý tàu vi phạm ở nước ngoài phải được thể hiện rõ.

Đối với công tác quản lý tàu cá bị thu hồi, hủy đăng ký, Phó Thủ tướng nhấn mạnh cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý trong quản lý, không để tình trạng "quản cũng được, không quản cũng được", không rõ ai chịu trách nhiệm khi xảy ra vi phạm hoặc báo cáo sai lệch.

Về cơ sở dữ liệu và hệ thống kiểm soát tàu cá điện tử, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần khẩn trương ban hành hướng dẫn pháp lý, kỹ thuật, bảo đảm người dân, thuyền trưởng, thuyền viên và các cơ quan quản lý đều có thể sử dụng được. Việc hướng dẫn phải đơn giản, dễ tiếp cận, kể cả qua điện thoại, ứng dụng, bảng chỉ dẫn.

Quy định rõ lộ trình chuyển sang nhật ký khai thác thủy sản điện tử; kiểm soát thiết bị giám sát hành trình theo nguyên tắc chặt chẽ nhưng không gây phiền hà cho ngư dân; đồng thời điều chỉnh các quy định bất hợp lý, như yêu cầu tàu phải quay về bờ khi mất tín hiệu do nguyên nhân khách quan.

Đối với việc xử lý vi phạm, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương, nhất là An Giang và Cà Mau, thực hiện đúng thẩm quyền, khẩn trương hoàn tất hồ sơ xử phạt; đồng thời cam kết chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tính chính xác, hợp pháp của số liệu đã rà soát. Thanh tra Chính phủ tập trung kiểm tra xác suất một số địa phương. Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp đầy đủ kết quả kiểm tra của các Bộ, ngành và địa phương để báo cáo tại cuộc họp chuyên đề tiếp theo.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu thủy sản liên quan đến thị trường châu Âu thực hiện tự kê khai, tự rà soát, tự khắc phục; trường hợp trung thực sẽ được xem xét chính sách phù hợp, ngược lại sẽ bị xử lý nghiêm khi thanh tra, kiểm tra.

Đối với truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, Phó Thủ tướng yêu cầu cần tiếp tục điều tra, thống kê, đối chiếu chặt chẽ giữa dữ liệu Bộ đội biên phòng, cảng cá và hệ thống điện tử; thay đổi phương pháp thống kê theo hướng khớp toàn quốc, tiến tới hậu kiểm thay cho tiền kiểm.

Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành và địa phương tập trung làm việc có kết quả, giảm họp, tăng hiệu quả thực chất; đồng thời triển khai ngay các nhiệm vụ đã kết luận để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tuần tới.