Ngày 16/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị tổng kết và triển khai một số nội dung phối hợp giữa hai Bộ trong công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.
Hội nghị do các đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Thượng tướng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long đồng chủ trì.
Tham dự hội nghị còn có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành và Nguyễn Quốc Trị; Thiếu tướng Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an); cùng đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam gồm Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự và Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam... Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố và các xã, phường trọng điểm về công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.
Tạo răn đe, xử lý nghiêm tình trạng xâm phạm về đa dạng sinh học
Phát biểu khai mạc tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Bộ Công an luôn quán triệt quan điểm phát triển kinh tế phải hài hòa với thiên nhiên, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Đồng thời, văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định bảo vệ môi trường được đặt ngang hàng với phát triển kinh tế - xã hội và trở thành một trong ba trụ cột của phát triển bền vững.
Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh: Bên cạnh những mặt tích cực còn nhiều nội dung trong kế hoạch còn chưa làm được, vì thế trong thời gian tới 2 Bộ sẽ tăng cường, siết chặt kỷ cương xử lý nghiêm để tạo răn đe, xử lý nghiêm tình trạng xâm phạm về đa dạng sinh học, phải có những cơ chế phối hợp chặt chẽ và sâu hơn để đạt được những mục tiêu đề ra. Hội nghị lần này nhằm đánh giá hơn 4 tháng việc triển khai kế hoạch phối hợp, để chỉ rõ những kết quả đạt được, nói rõ những vấn đề chưa đạt được, thống nhất những nguyên nhân của những tồn tại để triển khai quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Theo báo cáo tại hội nghị, sau gần 3 tháng triển khai Kế hoạch số 628 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản, công tác phối hợp giữa các lực lượng từ Trung ương đến địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Hàng trăm nghìn lượt người dân đã được tiếp cận thông tin tuyên truyền; hàng nghìn tổ chức, cá nhân ký cam kết không săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.
Việc triển khai kế hoạch đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp “Không săn bắt - Không tiêu thụ - Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản”, từng bước nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy trách nhiệm xã hội trong bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học, đồng thời góp phần ngăn chặn, giảm thiểu các hành vi vi phạm.
Để triển khai kế hoạch, công tác chỉ đạo và kiểm tra được thực hiện đồng bộ với hệ thống văn bản chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương được ban hành đầy đủ, kịp thời. Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đã ban hành 2 văn bản gửi các bộ, ngành; 9 báo cáo tiến độ; 3 điện mật và 8 văn bản chỉ đạo địa phương triển khai thực hiện kế hoạch.
Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tham mưu ban hành 30 văn bản gửi các bộ, ngành và địa phương, đồng thời đề xuất xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.
Các đơn vị, địa phương đã phối hợp rà soát địa bàn, đối tượng trọng điểm
Ở địa phương, 33/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai; 32/34 tỉnh, thành phố thành lập ban chỉ đạo liên ngành, bảo đảm sự phối hợp giữa lực lượng công an, kiểm lâm và các cơ quan liên quan.
Các đơn vị thuộc hai Bộ cũng thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai tại địa phương, kịp thời tổng hợp, báo cáo tiến độ và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Qua công tác giám sát và đánh giá, sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng ngày càng chặt chẽ, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đã thu thập thông tin về 912 tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động bảo tồn, nuôi nhốt động vật hoang dã có dấu hiệu vi phạm; đồng thời rà soát 23 hội, nhóm trên không gian mạng có dấu hiệu rao bán động vật hoang dã và thủy sản nguy cấp, quý hiếm.
Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm xác định 31 điểm nóng và 211 đối tượng, cơ sở có dấu hiệu vi phạm liên quan đến săn bắt, buôn bán, vận chuyển và nuôi nhốt động vật hoang dã trái pháp luật. Trong khi đó, Cục Thủy sản và Kiểm ngư xác định 10 địa phương có nguy cơ cao sử dụng ngư cụ cấm và 8 địa phương có nguy cơ sử dụng xung điện, chất nổ trong khai thác thủy sản, làm cơ sở tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm.
Tại địa phương, các cơ quan báo chí, truyền hình và nền tảng truyền thông đã thực hiện 170 phóng sự, 1.455 tin, bài; tổ chức 6.062 đợt tuyên truyền với 298.708 lượt người tham gia; phát hành 79.171 tờ rơi, tài liệu; đồng thời 4.782 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân ký cam kết không săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.
Nhờ đó, nhận thức của người dân về giá trị của đa dạng sinh học và động vật hoang dã đã có chuyển biến tích cực. Nhiều cá nhân đã tự nguyện giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng để thả về môi trường tự nhiên. Trên cơ sở thông tin thu thập và các điểm nóng đã xác định, lực lượng công an, kiểm lâm, kiểm ngư và các cơ quan chức năng tại địa phương đã tổ chức nhiều đợt tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm.
Từ ngày 17/10 đến 31/12/2025, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 1.784 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.
Trong đó: Khu vực phía Bắc: 579 vụ (32,45%), chủ yếu liên quan đến nuôi nhốt động vật hoang dã, chim cảnh và khai thác thủy sản mang tính tận diệt. Khu vực miền Trung: 706 vụ (39,74%), chủ yếu liên quan đến săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và tận diệt chim trời. Khu vực phía Nam và Tây Nguyên: 499 vụ (27,97%), chủ yếu liên quan đến nuôi nhốt, buôn bán các loài cự đà Nam Mỹ, chim cảnh và khai thác thủy sản tận diệt. Một số địa phương đạt kết quả tích cực trong triển khai kế hoạch như Nghệ An, Quảng Ninh, Cà Mau, Hải Phòng, Tuyên Quang và Cao Bằng.
Tập trung, quyết liệt triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ
Tại hội nghị, các tỉnh thành đã chia sẻ nhiều giải pháp, kinh nghiệm ở địa phương mình. Các tỉnh đã ban hành các kế hoạch, thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành và tăng cường phối hợp giữa Công an tỉnh với Sở NN&MT cùng các địa phương. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức như tuyên truyền lưu động, phát thanh cơ sở, mạng xã hội và ký cam kết với các cơ sở kinh doanh, nhà hàng không buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép…
Sau khi nghe các địa phương chia sẻ các ý kiến tham luận, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long cho rằng: những kết quả bước đầu đã góp phần từng bước khôi phục hệ sinh thái và đa dạng sinh học tại một số địa phương. Nhiều khu vực trước đây suy giảm mạnh về sinh cảnh tự nhiên thì nay bắt đầu xuất hiện trở lại các loài sinh vật tự nhiên. Nhận thức của người dân và xã hội về tầm quan trọng của bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường cũng dần được nâng lên.
Thượng tướng Nguyễn Văn Long dẫn chứng, theo báo cáo của lãnh đạo Vườn quốc gia Cúc Phương báo cáo trong nhiều năm gần đây chim di cư hầu như không còn trở về khu vực này do bị giăng bẫy trên các tuyến đường di cư. Tuy nhiên, năm nay các đàn chim đã bắt đầu quay trở lại.
Không chỉ tại các vườn quốc gia, ở nhiều địa phương khác cũng xuất hiện trở lại các loài chim tự nhiên. Thượng tướng cho biết khi đến khu vực đền Ngọc Sơn (Hà Nội) vào buổi chiều tối, ông quan sát thấy rất nhiều cò và diệc bay về. Theo người quản lý khu di tích, năm nay số lượng cò, diệc trở lại có thể lên tới hàng nghìn con.
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Thượng tướng Nguyễn Văn Long yêu cầu các đơn vị tiếp tục thực hiện quyết liệt Kế hoạch số 628, tuyệt đối không coi đây là phong trào bề nổi. Phải siết chặt kỷ cương, kiên quyết khắc phục tình trạng phát hiện, xử lý qua loa, nể nang, không đúng tính chất, mức độ hành vi vi phạm.
“Lượng lượng công an chủ trì, phối hợp với kiểm lâm, kiểm ngư làm tốt công tác điều tra cơ bản, rà soát, lên danh sách các đối tượng, hội nhóm chuyên nghề bẫy bắt, buôn bán động vật hoang dã và đánh bắt thủy sản tận diệt. Từ đó có biện pháp tuyên truyền, giáo dục, phát hiện xử lý kịp thời nghiêm minh các hành vi vi phạm”, Thượng tướng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh.
Phát biểu kết luận hội nghị, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đánh giá cao sự phối hợp giữa Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành, địa phương trong công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản thời gian qua.
Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, việc triển khai Kế hoạch 628 đã đạt những kết quả bước đầu quan trọng. Công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện được triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương; hầu hết các tỉnh, thành đã ban hành kế hoạch và thành lập ban chỉ đạo liên ngành.
Từ ngày 17/10 đến 31/12/2025, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 1.784 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, tình trạng buôn bán động vật hoang dã trái phép, đặc biệt trên không gian mạng, vẫn tiếp tục diễn ra; việc đấu tranh với các đường dây vi phạm liên tỉnh còn hạn chế.
Trong thời gian tới, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đề nghị tiếp tục tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an, kiểm lâm, kiểm ngư và các cơ quan liên quan; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và thay đổi hành vi tiêu dùng liên quan đến động vật hoang dã.
Các lực lượng chức năng cũng cần tăng cường kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, tuyến vận chuyển, chợ và cơ sở kinh doanh; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các hoạt động buôn bán động vật hoang dã trên môi trường mạng.
“Bảo vệ động vật hoang dã và kiểm soát ô nhiễm môi trường không chỉ là nhiệm vụ riêng của một ngành hay một cơ quan, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh.
“Chúng ta cần kiên trì, quyết liệt và đồng bộ trong tổ chức thực hiện, nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn môi trường sống và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước. Với sự quyết tâm và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và toàn xã hội, tôi tin tưởng rằng các nhiệm vụ nêu trên sẽ được triển khai hiệu quả trong thời gian tới”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng thông tin thêm.
Tại Hội nghị, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05, Bộ Công an) và Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ký kế hoạch phối hợp về kiểm tra, xử lý tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Đồng thời, C05 (Bộ Công an), Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam ký kết kế hoạch phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn tăng ni, phật tử thực hành phóng sinh đúng cách và bảo vệ đa dạng sinh học giai đoạn 2026-2028.
Ngày 11/12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an tổ chức Hội nghị tổng kết Kế hoạch 515/KH-BCA-BNN&MT. Đây là chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về đất đai, triển khai từ ngày 1/9 đến 30/11 trên phạm vi toàn quốc.
Chiều 3/8, tại Hà Nội, Bộ Công an và Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức cuộc làm việc, nhằm nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa hai Bộ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng uỷ Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an và Đồng chí Đặng Quốc Khánh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đồng chủ trì cuộc làm việc.
