Sau hơn 4 tháng triển khai Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Quảng Ngãi không chỉ đẩy mạnh công tác khảo sát, tìm kiếm trong nước và ở Lào, Campuchia mà còn đồng thời lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, số hóa dữ liệu mộ liệt sĩ. Việc kết hợp nhiều giải pháp đang từng bước nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Từ những nguồn tin nhỏ nhất
Sau nhiều thập kỷ chiến tranh kết thúc, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn còn không ít gian nan. Nhiều địa bàn đã thay đổi hiện trạng, hồ sơ lưu trữ không còn đầy đủ, nhân chứng lịch sử ngày càng ít, trong khi ký ức về những nơi chôn cất ban đầu cũng dần phai nhạt theo thời gian.
Trong bối cảnh đó, Quảng Ngãi xác định Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Ngay từ khi chiến dịch được phát động, Ban Chỉ đạo tỉnh đã tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp; huy động sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang và nhân dân.
Theo Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi, một trong những điểm nhấn của chiến dịch là công tác thu thập, xử lý thông tin. Toàn bộ 96 xã, phường, đặc khu đều thành lập tổ rà soát, xác minh, đối chiếu thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ.
Qua nhiều kênh khác nhau, từ cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử đến người dân địa phương, các đơn vị chức năng đã tiếp nhận 500 nguồn thông tin, tiến hành xác minh toàn bộ và xác định 15 nguồn tin có giá trị phục vụ khảo sát, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Từ các nguồn tin đã được xác minh, Ban Chỉ đạo tỉnh tổ chức 8 đợt khảo sát, xác minh tại 7 địa bàn, huy động khoảng 150 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Công tác khảo sát được triển khai tại nhiều khu vực như Ba Gia, Ia Ly, Đăk Tô, Sa Bình, Ia Chim, Trường Giang, Trà Bồng, khu vực Đồn Biên phòng Sông Thanh (xã Đăk Plo) và một số địa bàn khác.
Song song với đó, lực lượng chức năng tiến hành khảo sát chuyên sâu tại các khu vực nghi có mộ liệt sĩ tập thể ở phường Đăk Cấm, phường Kon Tum, phường Trà Câu và xã Đăk Pék; tổ chức 20 cuộc làm việc với nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh và chính quyền địa phương; tiếp nhận, đối chiếu 30 nguồn thông tin liên quan. Qua rà soát, các đơn vị đã khoanh vùng 3 khu vực có triển vọng, xác định 6 vị trí cần tiếp tục khảo sát trong thời gian tới.
Đến nay, chiến dịch đã huy động 1.079 ngày công, đào, lấp và sàng lọc khoảng 3.519m³ đất, đá. Kết quả, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 3 hài cốt liệt sĩ trong nước. Cả ba hài cốt đều còn mẫu xương phục vụ giám định ADN, đồng thời phát hiện nhiều di vật đặc trưng của bộ đội Việt Nam, tạo thêm căn cứ cho việc xác định danh tính.
Không chỉ trong nước, mùa khô 2025-2026, Đội K53 còn phối hợp với Ban Công tác đặc biệt các tỉnh Attapư, Sê Kông, Chămpasắc (Lào) và Ban Chuyên trách tỉnh Ratanakiri (Campuchia) tìm kiếm, quy tập 16 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam, đưa về nước tổ chức lễ truy điệu và an táng theo quy định.
Kết hợp ADN và số hóa để nâng cao hiệu quả xác định danh tính
Bên cạnh tìm kiếm, quy tập, Quảng Ngãi là địa phương được Ban Chỉ đạo Quân khu 5 lựa chọn triển khai điểm công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN.
Nếu việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ phụ thuộc nhiều vào nguồn tin và khảo sát thực địa, thì giám định ADN cùng số hóa dữ liệu đang mở ra thêm cơ hội xác định danh tính cho hàng nghìn phần mộ chưa biết tên.
Toàn tỉnh hiện có 127 nghĩa trang liệt sĩ với 37.689 phần mộ, trong đó 16.758 mộ có đầy đủ thông tin, 5.134 mộ có một phần thông tin và 13.656 mộ chưa có thông tin, thuộc diện lấy mẫu phục vụ giám định ADN trong chiến dịch.
Để bảo đảm tiến độ, tỉnh thành lập 1 tổ chuyên ngành và 8 đội lấy mẫu, xây dựng kế hoạch cụ thể theo từng địa bàn, từng nghĩa trang, với mục tiêu hoàn thành công tác lấy mẫu trên toàn tỉnh trong tháng 10/2026, sớm hơn tiến độ Ban Chỉ đạo quốc gia giao.
Đến nay, các đội công tác đã triển khai lấy mẫu tại 28 nghĩa trang liệt sĩ, thực hiện lấy mẫu đối với 1.139 phần mộ, thu được 927 mẫu sinh phẩm đạt yêu cầu, đạt 81,4% số mộ đã lấy mẫu.
Song song với việc lấy mẫu, công tác thu thập, xử lý thông tin và số hóa dữ liệu mộ liệt sĩ cũng được triển khai đồng bộ. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, tra cứu, đối chiếu thông tin, đồng thời hỗ trợ hiệu quả quá trình xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN trong thời gian tới.
Theo Ban Chỉ đạo tỉnh, quá trình triển khai chiến dịch vẫn còn nhiều khó khăn do địa bàn rộng, nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính; hồ sơ, tài liệu lưu trữ chưa đầy đủ; nhiều nhân chứng lịch sử tuổi đã cao, trí nhớ giảm sút. Bên cạnh đó, nhiều nghĩa trang đã qua nhiều lần cải tạo, di dời, điều kiện bảo quản hài cốt không còn thuận lợi, ảnh hưởng đến việc lấy mẫu sinh phẩm; hệ thống phần mềm phục vụ số hóa dữ liệu đôi lúc còn xảy ra tình trạng gián đoạn.
Thăm, động viên các lực lượng tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực đường Trường Chinh ngày 13/7, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của Đội K53 và các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ. Dù còn nhiều khó khăn do thời tiết, nguồn thông tin thất lạc theo thời gian, các lực lượng vẫn kiên trì bám địa bàn, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên nhấn mạnh, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ thiêng liêng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Ông yêu cầu các lực lượng tiếp tục phối hợp rà soát, xác minh thông tin, đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm trên cơ sở khoa học, chặt chẽ; nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần sớm đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và người thân.
Việc công nhận 14 sản phẩm, bộ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2026 góp phần tôn vinh những sản phẩm có chất lượng, giá trị kinh tế và khả năng cạnh tranh, đồng thời tạo điều kiện quảng bá, nâng cao thương hiệu sản phẩm địa phương.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quảng Ngãi đang đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ thông minh vào lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Từ quản lý tài nguyên, phòng chống thiên tai đến sản xuất, tiêu thụ nông sản, chuyển đổi số đang tạo nền tảng cho một nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.
UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Kế hoạch số 228/KH-UBND về kiểm kê rừng giai đoạn 2026 - 2027, nhằm cập nhật toàn diện hiện trạng tài nguyên rừng, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu lâm nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ, phát triển rừng theo hướng bền vững.
