Quảng Ngãi: Tuyến kênh “chết dần” vì ô nhiễm kéo dài

Theo phản ánh của người dân thôn Phong Niên Hạ (xã Thọ Phong), nhiều năm qua, dòng kênh chảy qua thôn thường xuyên chuyển sang màu đen đục, bốc mùi hôi thối nồng nặc. Đặc biệt vào mùa hè, khi mực nước xuống thấp, mức độ ô nhiễm càng trở nên nghiêm trọng.

Ghi nhận thực tế tại đoạn kênh dài khoảng hơn 2km qua thôn Phong Niên Hạ cho thấy nước kênh đen kịt, nhiều thời điểm xuất hiện cá chết. Ông Hà Kiến (84 tuổi) bức xúc: “Khi có nước từ thượng nguồn đổ về thì còn đỡ, nước trong hơn. Nhưng cứ cắt nước là kênh chuyển đen, mùi hôi không chịu nổi. Người dân kiến nghị nhiều năm mà chưa thấy chuyển biến”.

Không chỉ ô nhiễm bề mặt, nguy cơ còn lan xuống nguồn nước ngầm – vốn là nguồn sinh hoạt chính của người dân. Một hộ dân cho biết, giếng nhà chỉ cách kênh chưa đến 100m. Vào cuối tháng 4 hằng năm, khi kênh Thạch Nham ngừng xả nước, nước thải bị cô đặc, chuyển màu đen quánh, khiến gia đình không dám sử dụng nước giếng vì lo ngại ảnh hưởng sức khỏe.

Anh Hồ Văn Định (47 tuổi, thôn Phong Niên Hạ) cho hay, tình trạng ô nhiễm đã kéo dài 15–20 năm, trùng với thời điểm cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây (phường Trương Quang Trọng) đi vào hoạt động. “Nước kênh không còn trong xanh mà chuyển sang đen đục, bốc mùi. Đáng lo nhất là mùa khô, nước cạn, ô nhiễm thấm xuống giếng. Người dân vẫn phải dùng nước giếng nên rất lo lắng”, anh Định nói.

Theo ông Bùi Văn Nho - trưởng thôn Phong Niên Hạ, dòng kênh chảy qua nhiều khu vực trước khi về xã Thọ Phong, nhưng thay vì mang theo nguồn nước phục vụ sản xuất, lại đang “oằn mình” tiếp nhận lượng lớn nước thải từ các làng nghề và nhà máy.

Chủ tịch UBND xã Thọ Phong Trương Công Hòa xác nhận, tình trạng ô nhiễm tại kênh Chìm đã kéo dài nhiều năm, đặc biệt nghiêm trọng vào mùa nắng nóng khi xuất hiện cá chết và mùi hôi lan rộng. Qua kiểm tra ban đầu, địa phương xác định nguồn ô nhiễm chủ yếu xuất phát từ hoạt động xả thải tại Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây (phường Trương Quang Trọng). Chính quyền xã đã nhiều lần kiến nghị lên cấp trên, đồng thời tổ chức kiểm tra, lập biên bản và báo cáo.

Thông tin từ UBND tỉnh Quảng Ngãi cho thấy, tuyến kênh qua các khu vực Tịnh Ấn Tây, Tịnh Phong và VSIP bị ô nhiễm do nước thải công nghiệp, rác và hóa chất. Riêng tại Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, dù có khoảng 15 doanh nghiệp hoạt động nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Khu vực này từng được bố trí khoảng 10 tỷ đồng để thực hiện dự án xử lý nước thải, song không triển khai do định hướng di dời cụm công nghiệp khỏi khu vực trung tâm.

Do chưa hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung, tỉnh đã dừng thu hút đầu tư mới vào cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, đồng thời tăng cường giám sát, xử phạt các hành vi vi phạm môi trường, trong đó có trường hợp xả thải vượt quy chuẩn nghiêm trọng.

Trước thực trạng này, chính quyền xã Thọ Phong kiến nghị các sở, ngành liên quan tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm, đồng thời thực hiện lộ trình di dời cụm công nghiệp theo quy hoạch nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm.

Người dân địa phương mong muốn cơ quan chức năng sớm tiến hành đo đạc, đánh giá mức độ ô nhiễm, truy nguồn xả thải cụ thể và có biện pháp xử lý triệt để, thay vì chỉ dừng lại ở kiểm tra, kiến nghị như hiện nay.

Nếu không có giải pháp kịp thời và hiệu quả, dòng kênh từng nuôi sống cánh đồng và cư dân nơi đây sẽ tiếp tục trở thành “điểm đen môi trường”, kéo theo những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng và sản xuất nông nghiệp.