Sáng 30/9, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương kiểm tra một số công trình trọng điểm trên địa bàn phía Nam tỉnh. Tại dự án Kè bờ Tây sông Thạch Hãn và bờ Bắc sông Vĩnh Phước, trước thông tin hoạt động hút cát khiến khoảng 400m bờ bị sạt lở, ảnh hưởng trực tiếp đến dự án, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xử lý, không để tình trạng khai thác tài nguyên làm ảnh hưởng đến an toàn công trình và khu dân cư.
Dự án Kè bờ Tây sông Thạch Hãn và bờ Bắc sông Vĩnh Phước có tổng mức đầu tư khoảng 170 tỷ đồng, gồm gần 7km kè và 1,6km đường giao thông, khởi công từ tháng 4/2026. Theo báo cáo tại hiện trường, đến nay dự án ước thực hiện khoảng 2,2 tỷ đồng giá trị hợp đồng.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, dự án đang phải đối mặt với vấn đề phát sinh từ hoạt động khai thác cát trên sông. Báo cáo với Chủ tịch UBND tỉnh, ông Phạm Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Đông Hà, cho biết từ tháng 4/2026 đến nay, tình trạng hút cát trên sông Thạch Hãn và sông Vĩnh Phước diễn biến phức tạp.
Theo báo cáo, hoạt động hút cát đã gây sạt lở khoảng 400m, ảnh hưởng đến khu vực dự án bờ kè phía Tây sông Vĩnh Phước, buộc chủ đầu tư phải điều chỉnh thiết kế. Không chỉ tác động trực tiếp đến quá trình thi công, tình trạng này còn tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục làm biến đổi lòng dẫn, gây sạt lở bờ và ảnh hưởng đến sự ổn định của công trình về lâu dài.
|
Trước thực tế này, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh: “Không thể để một bên đang đầu tư xây dựng kè để giữ bờ, bảo đảm an toàn cho người dân, còn một bên lại hút cát làm sạt lở bờ, ảnh hưởng đến chính công trình đang được đầu tư”. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương cùng các địa phương liên quan thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, khẩn trương kiểm tra, làm rõ tình trạng khai thác cát trên sông Thạch Hãn và sông Vĩnh Phước. |
Việc kiểm tra phải xác định cụ thể hoạt động khai thác, nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến khu vực bờ kè; trường hợp phát hiện vi phạm phải xử lý nghiêm theo quy định. Đồng thời, các cơ quan chức năng phải có giải pháp ngăn chặn nguy cơ tiếp tục sạt lở, bảo đảm an toàn công trình, khu dân cư và hạ tầng trong khu vực, nhất là khi mùa mưa lũ đang đến gần.
Chỉ đạo này được đặt trong bối cảnh Quảng Trị đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn vật liệu xây dựng nhằm bảo đảm tiến độ hàng loạt dự án trên địa bàn. Trước đó, chiều 29/9, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương đã chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành, đơn vị liên quan để rà soát tình hình cung ứng đá xây dựng và đất đắp.
Theo Sở Công Thương, theo quy hoạch được phê duyệt, toàn tỉnh đã khoanh định 224 khu vực mỏ đá xây dựng và đất san lấp, với tổng diện tích khoảng 3.491,99ha, tổng trữ lượng và tài nguyên dự báo khoảng 1.281,393 triệu m³.
Trong số này có 62 mỏ đá xây dựng được cấp phép và 1 giấy phép thu hồi đá xây dựng, với tổng trữ lượng, khối lượng được cấp phép khoảng 110,77 triệu m³, tổng công suất khai thác và thu hồi khoảng 5,76 triệu m³/năm. Đối với đất san lấp, tỉnh có 20 mỏ được cấp phép và 8 mỏ có đất san lấp khai thác đi kèm, với tổng trữ lượng khoảng 30,36 triệu m³, tổng công suất khai thác khoảng 3,62 triệu m³/năm.
Nhu cầu vật liệu được dự báo tiếp tục tăng theo tiến độ triển khai các dự án. Năm 2026, nhu cầu sử dụng khoảng 1,76 triệu m³ đá xây dựng và 4,77 triệu m³ đất san lấp. Năm 2027, con số tương ứng khoảng 3,29 triệu m³ đá xây dựng và 4,58 triệu m³ đất san lấp. Giai đoạn 2028-2030, nhu cầu đá xây dựng dự kiến khoảng 6,40-6,56 triệu m³/năm, trong khi nhu cầu đất san lấp khoảng 4,84-5,56 triệu m³/năm.
Theo đánh giá tại cuộc họp, trong giai đoạn 2026-2027, nguồn đá xây dựng và đất san lấp hiện có cơ bản có khả năng đáp ứng nhu cầu dự kiến. Tuy nhiên, từ năm 2028, nhu cầu đá xây dựng dự kiến tăng lên 6,40-6,56 triệu m³/năm, cao hơn công suất khai thác và thu hồi đang được cấp phép. Vì vậy, tỉnh cần chủ động điều chỉnh, nâng công suất đối với các mỏ đủ điều kiện, đồng thời đẩy nhanh tiến độ cấp phép các mỏ mới để bổ sung nguồn cung.
Tại buổi làm việc ngày 29/9, các sở, ngành, đơn vị cũng tập trung trao đổi về phương án phân bổ nguồn vật liệu hợp lý cho các dự án, nhằm giảm chi phí vận chuyển, hạn chế lãng phí và bảo đảm tiến độ thi công. Một số ý kiến phản ánh giá vật liệu xây dựng tăng cao trong bối cảnh nguồn cung còn hạn chế, đồng thời kiến nghị các giải pháp nâng công suất khai thác các mỏ đá để đáp ứng nhu cầu sử dụng vật liệu trong thời gian tới.
Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương yêu cầu Sở Công Thương chủ trì rà soát, làm rõ quy trình, công suất khai thác và các điều kiện để xem xét việc mở rộng các mỏ theo quy định. Đồng thời, cơ quan chuyên môn rà soát hồ sơ của các doanh nghiệp đang khai thác mỏ vật liệu xây dựng, đối chiếu với nhu cầu sử dụng vật liệu của các ban quản lý dự án để đánh giá khả năng khai thác, cung ứng của từng doanh nghiệp, từ đó có phương án xử lý, tháo gỡ phù hợp.
Lãnh đạo tỉnh đề nghị các doanh nghiệp khai thác vật liệu xây dựng phát huy tinh thần đồng hành, chung tay cùng tỉnh bảo đảm nguồn cung phục vụ các dự án trọng điểm, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện công trình. Tỉnh sẽ đồng hành, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động theo đúng quy định.
Ngay sau buổi làm việc, đã có 12 đơn vị chủ động phối hợp, đăng ký với Sở Công Thương để nâng công suất các mỏ vật liệu, góp phần bổ sung nguồn cung phục vụ nhu cầu xây dựng trên địa bàn.
Việc chủ động nguồn vật liệu là yêu cầu cần thiết để bảo đảm tiến độ các dự án, song cùng với đó là yêu cầu quản lý chặt chẽ việc khai thác và sử dụng tài nguyên. Thực tế tại dự án Kè bờ Tây sông Thạch Hãn và bờ Bắc sông Vĩnh Phước cho thấy, những tác động bất hợp lý đến lòng sông có thể nhanh chóng chuyển thành nguy cơ đối với bờ kè, hạ tầng và khu dân cư.
Khoảng 400m bờ bị sạt lở, thiết kế công trình phải điều chỉnh trong quá trình thi công là cảnh báo rõ ràng về yêu cầu kiểm soát hoạt động hút cát, bảo vệ lòng dẫn và ổn định bờ sông. Khi mùa mưa lũ đang cận kề, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết, bởi an toàn của một tuyến kè không chỉ nằm ở chất lượng công trình mà còn phụ thuộc vào sự ổn định của dòng sông và khu vực hai bên bờ.
Vì vậy, tháo gỡ nguồn vật liệu và bảo vệ tài nguyên phải được đặt trong cùng một bài toán phát triển. Không thể để nguồn vật liệu phục vụ những công trình hôm nay lại trở thành nguyên nhân làm gia tăng rủi ro sạt lở ngày mai. Với dự án được đầu tư để bảo vệ bờ, bảo vệ khu dân cư, yêu cầu trước mắt không chỉ là đẩy nhanh tiến độ thi công, mà còn phải giữ ổn định lòng sông, kiểm soát chặt hoạt động khai thác tài nguyên và chủ động xử lý những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến công trình trước mùa mưa lũ.
Nước không chỉ là một nguồn tài nguyên thiết yếu mà ngày càng trở thành một yếu tố quyết định đối với an ninh lương thực, an ninh năng lượng, phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng tính bất định của nguồn nước, phương thức quản lý dựa trên việc “có bao nhiêu dùng bấy nhiêu” hoặc chỉ ứng phó khi thiếu nước đã bộc lộ những giới hạn rõ rệt. Việc Việt Nam lần đầu xây dựng, công bố kịch bản nguồn nước từ năm 2024 đang tạo ra một bước chuyển quan trọng: Quản lý nguồn nước bằng dữ liệu và dự báo, xác định trước các trạng thái rủi ro để chủ động điều hòa, phân phối. Nếu tiếp tục được hoàn thiện về dữ liệu, độ chi tiết và cơ chế thực thi, kịch bản nguồn nước không chỉ là công cụ dự báo mà có thể trở thành một nền tảng quan trọng của quản trị an ninh nguồn nước quốc gia.
El Nino đang tạo thêm sức ép lên nguồn nước trong bối cảnh Việt Nam phụ thuộc đáng kể vào dòng chảy xuyên biên giới và nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng. Diễn biến nguồn nước năm 2026 cho thấy, nguy cơ hạn hán, thiếu nước có thể tiếp tục tác động đến sản xuất, sinh hoạt và năng lượng trong mùa cạn năm 2027. Vì vậy, thay vì chờ đến khi thiếu nước mới ứng phó, yêu cầu cấp thiết là chủ động tích nước, điều hòa và phân phối nguồn nước ngay từ sớm, theo cách tiếp cận quản trị tổng thể từng lưu vực sông.
Không chỉ giữ ổn định diện tích, Nghệ An đang từng bước nâng cao chất lượng rừng, từ nguồn giống, phục hồi rừng tự nhiên đến hoàn thiện quản lý và bảo tồn đa dạng sinh học. Mục tiêu là phát huy đầy đủ giá trị kinh tế, sinh thái, môi trường và văn hóa mà rừng mang lại.
Thực tiễn các sự cố môi trường gần đây cho thấy hậu quả nghiêm trọng khi thiếu quản lý rủi ro hiệu quả. Do đó, việc tăng cường quản lý rủi ro môi trường, cùng với sự giám sát của Nhà nước, là vô cùng cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm và thúc đẩy ngành khai khoáng phát triển an toàn, hiện đại, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững của Việt Nam. Để thực thi, Bộ Công Thương đã ban hành Văn bản hợp nhất số 38/VBHN-BCT, quy định chi tiết về việc lập và phê duyệt kế hoạch quản lý rủi ro trong hoạt động này.
Những tháng cuối năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao tập trung xử lý ba nhóm nhiệm vụ quan trọng: bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án quốc gia, tháo gỡ thủ tục phục vụ xuất khẩu nông sản và chủ động ứng phó thiên tai. Đây đều là những công việc có tác động trực tiếp đến tiến độ đầu tư, tăng trưởng xuất khẩu và an toàn sản xuất.
