Quyết tâm đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, hoàn thành đăng ký đất đai toàn quốc

Tham dự hội nghị có đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đồng chí Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&MT; Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an.

Làm rõ khối lượng nhiệm vụ tại từng địa phương

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh, cơ sở dữ liệu là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số. Việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện quyết tâm của các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các nghị quyết về chuyển đổi số.

Thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, các bộ, ngành và địa phương triển khai Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, bước đầu đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dữ liệu theo yêu cầu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”.

Tuy nhiên, đây mới là bước khởi đầu. Mục tiêu đặt ra là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đất đai hiện đại, bền vững, quản lý toàn bộ khoảng 106 triệu thửa đất trên cả nước theo thời gian thực.

Với tinh thần “Nhanh hơn, quyết liệt hơn, hiệu quả hơn”, năm 2026 phấn đấu hoàn thành hệ thống thông tin quốc gia về đất đai tập trung, thống nhất, đồng bộ, đa mục tiêu.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho rằng, nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được xác định là bước chuyển mạnh mẽ từ quản lý thủ công sang hiện đại, minh bạch. Dù còn nhiều thách thức, với sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, sự vào cuộc của các địa phương và sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, mục tiêu hoàn thành trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ đạt được, góp phần quan trọng vào phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số”.

Báo cáo tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN&MT) Mai Văn Phấn thông tin, hiện cả nước có khoảng 106 triệu thửa đất, trong đó mới có khoảng 61 triệu thửa đã được cập nhật vào CSDLQG; chỉ khoảng 24 triệu thửa đạt tiêu chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”. Như vậy, còn khoảng 45 triệu thửa chưa được tạo lập dữ liệu và gần 37 triệu thửa cần được làm sạch, đối soát, cập nhật. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi các bộ, ngành và địa phương phải tập trung cao độ, triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và tổ chức thực hiện, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Theo Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026, thời gian thực hiện xây dựng, hoàn thiện CSDLQG về đất đai trong 9 tháng, từ 1/4 đến 31/12/2026 trên phạm vi toàn quốc. Nhiệm vụ trọng tâm gồm: Rà soát, làm sạch toàn bộ CSDL đất đai đã có; đo đạc, lập bản đồ địa chính; đăng ký đất đai; lập hồ sơ địa chính và xây dựng CSDL đất đai. Sau khi làm sạch dữ liệu, nhiệm vụ cốt lõi là đồng bộ ba khối thông tin và đối khớp tự động giữa thông tin người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản với CSDLQG về dân cư do Bộ Công an quản lý.

Kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

Tại hội nghị các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ khối lượng nhiệm vụ tại từng địa phương; hoàn thiện dữ liệu còn thiếu; đề xuất giải pháp kỹ thuật, tổ chức thực hiện; bảo đảm nguồn lực về nhân lực, tài chính; đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống và duy trì thông suốt giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Nhiều địa phương thẳng thắn chỉ ra khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Chia sẻ tại hội nghị, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai đồng bộ các bước, từ đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính.

Cần số hóa xây dựng CSDL đất đai, triển khai phần mềm đảm bảo vận hành xử lý đúng tiến độ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, tích hợp dữ liệu địa chính với CSDL dân cư. Việc hình thành dữ liệu đất đai đảm bảo sạch, tích hợp liên tục theo từng thửa vào phần mềm đất đai tại địa phương và vận hành ngay để giải quyết thủ tục hành chính.

Tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an thông tin, Bộ Công an đã triển khai tiện ích trên ứng dụng VNeID để người dân chủ động cung cấp thông tin. Đến nay đã có hơn 126.000 lượt thông tin về các thửa đất được cập nhật. Trên nền tảng dữ liệu đã làm sạch, nhiều địa phương đã tiên phong cắt giảm thủ tục hành chính, thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và xã hội.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Long, đến nay vẫn còn một số tồn tại cần phải tập trung giải quyết. Hiện vẫn còn khoảng 37 triệu thửa đất cần tiếp tục đo đạc, cập nhật thông tin, 45 triệu thửa đất chưa được đưa vào hệ thống cơ sở dữ liệu. Tỷ lệ dữ liệu đạt chuẩn "đúng - đủ - sạch - sống" còn hạn chế, nhiều địa phương chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn về an ninh mạng, tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt thông tin khi thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu quy mô lớn.

Nguyên nhân được Thứ trưởng Nguyễn Văn Long chỉ rõ, chủ yếu do ở một số nơi, lãnh đạo địa phương chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của CSDL đất đai đối với phát triển kinh tế - xã hội, dẫn đến thiếu sự chỉ đạo quyết liệt.

Hồ sơ tài liệu đất đai được hình thành qua nhiều giai đoạn khác nhau, thông tin dữ liệu không thống nhất. Có nhiều thông tin biến động gây khó khăn cho công tác xây dựng cơ sở dữ liệu. Công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu, từ đó chủ động, tích cực tham gia, huy động sự vào cuộc đông đảo của quần chúng nhân dân còn hạn chế.

Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành hiệu quả CSDLQG về đất đai trong năm 2026, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long yêu cầu Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội tiếp tục hỗ trợ các địa phương đối khớp, xác thực thông tin chủ sử dụng đất theo thời gian thực, cải tiến giao diện tiện ích trên VNeID để người dân dễ dàng cung cấp thông tin, chuyển từ phương thức Nhà nước đi thu thập sang người dân chủ động cung cấp.

Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chỉ đạo rà soát, kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin, đảm bảo hệ thống cơ sở dữ liệu, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn bảo mật, kết nối đồng bộ với CSDLQG về dân cư và Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Công an các địa phương phân công bố trí lực lượng phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tại địa phương, cán bộ địa chính cấp xã tiếp tục rà soát, kiểm kê số hóa, tạo lập dữ liệu đối với các thửa đất chưa có trong cơ sở dữ liệu đất đai, đảm bảo toàn bộ các thửa đất trên phạm vi cả nước đều được tạo lập dữ liệu số.

Bộ Công an đề nghị lãnh đạo UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, ưu tiên bố trí nguồn lực, ngân sách để thực hiện kế hoạch tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân cung cấp thông tin đất đai trên VNeID.

Năm 2026 là cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai

Kết luận hội nghị, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong năm 2026 là nhiệm vụ “không thể lùi”, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của tất cả các cấp, ngành và địa phương.

Thứ trưởng Trịnh Việt Hùng cũng ghi nhận kết quả tích cực từ chiến dịch 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai. Với cách làm bài bản, đồng bộ, chiến dịch đã tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng dữ liệu, từng bước khắc phục tình trạng sai lệch, thiếu đồng bộ giữa dữ liệu đất đai và dữ liệu dân cư. Đáng chú ý, phương thức triển khai mới theo hướng “làm sạch đi đôi với làm giàu dữ liệu” bước đầu phát huy hiệu quả, lấy chất lượng và khả năng khai thác làm thước đo.

Nhận thức của các cấp, các ngành về vai trò của dữ liệu đất đai được nâng lên rõ rệt; cơ chế phối hợp giữa các lực lượng ngày càng chặt chẽ. Nhiều tồn tại kéo dài trong quản lý hồ sơ tài chính đã được phát hiện và xử lý kịp thời.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, Thứ trưởng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế: kết quả giữa các địa phương còn chênh lệch lớn; chất lượng dữ liệu ở một số nơi chưa bền vững; việc cập nhật, duy trì dữ liệu “sống” chưa đạt yêu cầu.

“Các địa phương cần xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, bảo đảm cơ sở dữ liệu đất đai đạt tiêu chí ‘đúng, đủ, sạch, sống’”, Thứ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh.

Theo đó, Thứ trưởng cho rằng việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, gắn với đổi mới phương thức quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số quốc gia, đồng thời phục vụ yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Mục tiêu trong năm 2026 là cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ tài chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc; bảo đảm phủ kín toàn bộ thửa đất, vận hành thống nhất, đồng bộ, phục vụ hiệu quả quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công.

Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, hoàn thành đăng ký đất đai và lập hồ sơ địa chính trên phạm vi toàn quốc. Những khó khăn như chưa có hồ sơ, chưa đo đạc không phải là yếu tố khách quan, mà là nhiệm vụ quản lý nhà nước đã được quy định từ lâu.

Các địa phương cần khẩn trương rà soát rõ khối lượng chưa đo đạc, khu vực chưa lập hồ sơ địa chính và các “vùng trắng” dữ liệu để xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công trách nhiệm, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Theo Thứ trưởng, hiện tồn tại hai dạng vấn đề: khu vực chưa được đo đạc và khu vực đã đo đạc nhưng dữ liệu sai lệch, không đạt chuẩn. Đặc biệt, với trường hợp thứ hai, nếu sản phẩm không đạt tiêu chuẩn có thể dẫn đến lãng phí, thất thoát ngân sách, thậm chí phát sinh tiêu cực.

Do đó, việc đo đạc phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm sai số trong giới hạn cho phép, đồng thời gắn chặt với đăng ký đất đai, hoàn thiện hồ sơ và tạo lập dữ liệu ngay từ đầu.

Các địa phương cần ưu tiên triển khai tại những khu vực có nhiều biến động đô thị, khu vực trọng điểm phát triển kinh tế, biên giới, hải đảo và địa bàn còn nhiều tranh chấp, khiếu kiện. Cách làm là lựa chọn thứ tự ưu tiên theo hướng làm trước những nơi thuận lợi, sau đó xử lý dần các khu vực phức tạp.

Nguồn lực thực hiện cần được huy động linh hoạt; trường hợp khó khăn phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền để được hỗ trợ.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu đưa dữ liệu vào vận hành ngay sau khi xây dựng, đồng thời cập nhật thường xuyên, liên tục theo thời gian thực. Trên cơ sở đó, các địa phương cần rà soát, đối khớp thông tin người sử dụng đất với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; xử lý triệt để các trường hợp sai lệch, chưa xác định chủ sử dụng hoặc hồ sơ chưa hoàn thiện pháp lý.