Xuân về, quê hương Bác ở Kim Liên (Nghệ An) không khí rộn ràng như bao miền đất khác nhưng ở đây có gì đó chậm hơn, sâu hơn. Không ồn ào, không phô trương mà chỉ là một cảm giác tươi mới len lỏi trong từng con đường, hàng cây, mái nhà.
Từ trung tâm Nghệ An về làng Sen chừng hơn 30 cây số, ngay từ Quốc lộ 46 rẽ vào làng Sen, sắc xuân đã hiện rõ. Hai bên đường, cờ đỏ sao vàng nối nhau phấp phới, đường sá giờ đã rộng rãi, sạch sẽ. Những chậu quất, cành đào trước sân nhà khoe sắc trong sương sớm. Người dân đi lại rôm rả, tiếng chào hỏi đầu năm vang lên thân tình, mộc mạc. Quê Bác đổi thay nhiều, khang trang hơn nhưng vẫn còn đó dáng dấp của một làng quê thuần hậu.
Những ngày đầu xuân, dòng người tìm về ngày một đông. Có gia đình đưa cả con nhỏ đi cùng, có cụ già chống gậy, bước chậm mà chắc. Ai đến cũng lặng đi khi bước vào khu nhà đơn sơ nơi Bác từng sống. Hoa tươi được đặt ngay ngắn, khói hương bay mỏng trong không gian tĩnh lặng. Giữa sắc xuân rực rỡ, nơi ấy vẫn giữ được sự trang nghiêm rất riêng.
Bà Sầm Thị Xao, gần 80 tuổi, từ bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, lặn lội đường xa về thắp hương. Bà bảo: Tết mà chưa về đây thì trong lòng vẫn thấy thiếu. Nói rồi bà đứng trầm ngâm khá lâu trước bàn thờ Bác, hai tay chắp lại, ánh mắt hiền mà sâu. Với bà cũng như với nhiều người khác, chuyến đi đầu năm ấy không chỉ là một hành trình mà là một cách để nhớ ơn, để tự nhắc mình về những hy sinh đã làm nên cuộc sống yên bình hôm nay.
Ngày xuân mồng 1 tết, khí trời không nắng không mưa như mang màu sắc năm mới rất thuận cho mọi việc, khu nhà tranh đơn sơ nơi Bác cất tiếng khóc chào đời vẫn lặng lẽ nép mình dưới rặng tre xanh ở Kim Liên. Bước qua cánh cổng nhỏ, người ta có cảm giác như vừa đi ngược lại thời gian. Chiếc chõng tre, bộ phản gỗ, chiếc rương nhỏ… tất cả vẫn ở đó, mộc mạc và giản dị.
Về Làng Sen quê cha hay Hoàng Trù quê mẹ du khách đều được nghe câu ca ngân lên “Đi suốt cuộc đời mới về thăm quê hương/ Gặp lại tiếng thoi mẹ ngồi dệt vải/ Gặp lại giọng trầm đêm trăng cha đọc thơ/ Gặp lại tuổi xuân đi nghe hát đò đưa…” như vọng lại đâu đó giữa khoảng sân đầy nắng. Ở quê Bác, ký ức và hiện tại như đứng cạnh nhau, không tách rời.
Để đón khách thập phương trong dịp Tết, Ban quản lý Khu di tích đã chuẩn bị mọi thứ chu đáo. Khuôn viên được chỉnh trang gọn gàng, lối đi sạch sẽ, hàng cây cắt tỉa ngay ngắn. Những tiểu cảnh mang đậm sắc xuân và hồn quê Việt được sắp đặt khéo léo, khiến không gian vừa tươi mới vừa ấm áp.
Các đoàn khách trong nước và quốc tế về đây đều được đón tiếp trang trọng. Nghi lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra thành kính, trang nghiêm mà vẫn gần gũi. Năm 2025, khu di tích đón 88.078 đoàn với 1.640.879 lượt người; trong đó có 1.374 đoàn khách nước ngoài, 3.892 lượt người đến từ 41 quốc tịch. Có 1.432 đoàn đã thực hiện lễ dâng hoa, dâng hương, báo công tại nhà tưởng niệm Bác với nghi thức trang trọng.
Chỉ riêng kỳ nghỉ Tết Dương lịch năm 2026 (từ ngày 01/01 đến 04/01), Kim Liên đón 1.031 đoàn với 10.119 lượt khách. Trong đó có 16 đoàn, 47 du khách đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Lào và Ôt-trây-li-a. Những bước chân từ nhiều phương trời khác nhau cùng hội tụ nơi đây, chung một niềm thành kính.
Xuân năm nay, điểm nhấn dễ nhận thấy là những góc trang trí rực rỡ sắc màu được lồng ghép hài hòa giữa không gian truyền thống. Câu đối đỏ treo bên hiên nhà, bánh chưng xanh đặt cạnh mâm ngũ quả, cành đào, chậu quất khoe sắc dưới nắng sớm… Tất cả làm cho làng Sen vừa gần gũi như một ngôi làng Việt quen thuộc, vừa mang dáng vẻ trang nghiêm của một miền ký ức thiêng liêng.
Rời Kim Liên, nhìn lại con đường vừa đi qua, dễ nhận ra một diện mạo mới đang hiện lên từng ngày. Nhà cửa gọn gàng, hàng rào thẳng tắp, vườn tược được chăm chút. Kim Liên là một trong những xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên của Nghệ An. Sự đổi thay ấy khiến người ta vui, nhưng niềm vui lớn hơn có lẽ nằm ở chỗ: giữa nhịp sống mới, người dân vẫn giữ được thói quen về đây mỗi dịp đầu năm, thắp một nén nhang, cúi đầu tưởng niệm thật lâu.
Vì lẽ đó, xuân trên quê Bác còn là xuân của lòng người đầy ấm áp, biết ơn và hy vọng. Giữa dòng người về thăm quê Bác, sắc xuân như đậm hơn bởi sự thành tâm trong từng nén hương được thắp lên lặng lẽ mà ấm áp như chính mảnh đất đã nuôi dưỡng nên một con người để cả dân tộc luôn nhớ về mỗi độ xuân sang...