Có người đến sân bay Tà Cơn để ngẫm về chiến tranh, có người đến để cảm nhận hòa bình. Từng viên đá, từng nhành cây ngọn cỏ, từng đường băng phủ bụi thời gian như nói rằng: nơi đây từng đau, từng mất mát, để hôm nay vùng đất này đang vươn mình mạnh mẽ.
Bảo tàng chiến tranh
Sân bay Tà Cơn nằm giữa lòng chảo Khe Sanh, Quảng Trị, từng là pháo đài kiên cố mà quân Mỹ tự hào là “bất khả xâm phạm”. Vị trí chiến lược trọng yếu khiến nơi đây trở thành trung tâm tiếp vận và phòng thủ tối quan trọng.
Ngày nay, khi tham quan Sân bay Tà Cơn, du khách sẽ được hòa mình vào không gian lịch sử sống động, tìm hiểu từng trận chiến, từng chiến công và cảm nhận rõ ý chí quật cường của những vị anh hùng đã bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng này. Phía trước khuôn viên sân bay Tà Cơn là bảo tàng chiến thắng đường 9 – Khe Sanh, nơi mang đến góc nhìn toàn cảnh về cuộc chiến huyền thoại năm 1968. Bảo tàng trưng bày hàng trăm hiện vật, vỏ bom đạn, ảnh tư liệu, bản đồ tác chiến chiến dịch đường 9 – Khe Sanh, mô hình sân bay Tà Cơn và các trạm phòng thủ của Mỹ.
Chiến tranh đã lùi xa, non sông đã thống nhất. Tuy nhiên, lịch sử dân tộc, vết thương chiến tranh và những cái tên huyền thoại như sân bay Tà Cơn, Khe Sanh,... vẫn vang vọng mãi đến các thế hệ mai sau. Sân bay Tà Cơn đã được bảo tồn và công nhận là di tích quốc gia vào năm 1986 và trở thành một bảo tàng ngoài trời, nơi du khách có thể tham quan trong hành trình khám phá lịch sử.
Từ năm 1966 đến 1968 nơi đây từng là đầu cầu hàng không trong cụm cứ điểm Khe Sanh, vị trí chiến lược của quân đội Mỹ. Không chỉ là mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ, sân bay còn chứng kiến những trận đánh dữ dội khi Quân Giải phóng miền Nam phát động chiến dịch giải phóng Khe Sanh để mở con đường tiếp vận từ Bắc vào Nam.
Với diện tích hơn 10.000m², sân bay Tà Cơn từng là trung tâm của cụm cứ điểm Khe Sanh, được quân đội Mỹ xem như “cái lõi” trong toàn bộ hệ thống phòng thủ chiến lược ở chiến trường Quảng Trị.
Những chứng tích còn sót lại: từ năm chiếc máy bay CH-47, UH-1, C130 cho tới ba chiếc xe tăng nguyên vẹn cùng nhiều phương tiện đã gỉ sét, tất cả đều từng thuộc quân đội Mỹ. Bảo tàng trong khuôn viên còn trưng bày nhiều hiện vật quý, từ vũ khí, hình ảnh chiến trường cho đến bia đá ghi lại những trận bom Mỹ ném xuống Quảng Trị giai đoạn 1965 – 1972. Từ trên cao nhìn xuống, sân bay Tà Cơn hiện ra như một lòng chảo bao quanh bởi núi non, gợi nhớ tới vị trí chiến lược từng được coi là bất khả xâm phạm.
Đặc biệt, mới đây, Bảo tàng tỉnh Quảng Trị tiếp nhận máy bay vận tải quân sự C-119 để trưng bày tại Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn. Hiện vật này góp phần tái hiện không gian chiến trường Khe Sanh trong kháng chiến chống Mỹ.
Máy bay C-119 từng được quân đội Mỹ sử dụng rộng rãi trong chiến tranh, tham chiến trên tuyến đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh, trong đó có chiến trường Quảng Trị.
Ông Nguyễn Viết Minh, Phó trưởng Ban quản lý Di tích Sân bay Tà Cơn và Nhà tù Lao Bảo (Bảo tàng tỉnh Quảng Trị), cho biết: "Máy bay C-119 vừa đưa vào trưng bày tại di tích Sân bay Tà Cơn được đánh giá là chiếc máy bay vận tải quân sự gần như nguyên vẹn nhất còn sót lại sau chiến tranh. Điều đặc biệt, chiếc máy bay này có bộ phận tác chiến điện tử có thể bay cả ngày cả đêm nên rất quan trọng đối với quân đội Mỹ".
Việc bổ sung máy bay C-119 sẽ giúp tăng số lượng hiện vật trưng bày ngoài trời, qua đó tái hiện chân thực hơn diện mạo một sân bay quân sự thời chiến, đồng thời làm phong phú bộ sưu tập hiện vật kỹ thuật quân sự quy mô lớn tại di tích. “Trưng bày máy bay C-119 và các hiện vật nhằm góp phần gìn giữ, bảo tồn và tôn tạo giá trị lịch sử, văn hóa của di tích chiến tranh, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, tạo điểm nhấn, thu hút khách du lịch đến tham quan và tìm hiểu lịch sử tại di tích quốc gia sân bay Tà Cơn”, ông Nguyễn Viết Minh nhấn mạnh.
Địa hình thung lũng lòng chảo, bao quanh là những dãy đồi núi đã biến sân bay Tà Cơn thành pháo đài tự nhiên. Trong giai đoạn 1966 - 1968, quân đội Mỹ đã xây dựng hệ thống công sự dày đặc với đài chỉ huy, trụ sở chỉ huy, đài liên lạc cùng hàng rào dây thép gai bùng nhùng và bãi mìn quy mô lớn. Đường băng được lát hàng ngàn tấm ri nhôm, ri sắt, đủ sức chịu tải cho máy bay vận tải quân sự hạng nặng.
Tại đây, Mỹ triển khai nhiều loại vũ khí hiện đại: trực thăng vũ trang, phản lực chiến đấu, máy bay vận tải, thậm chí cả máy bay trinh sát. Sân bay Tà Cơn trở thành bàn đạp cho các chiến dịch càn quét và là điểm then chốt nhằm kiểm soát tuyến đường Hồ Chí Minh, huyết mạch nối liền Bắc – Nam và vươn sang cả vùng Nam Lào.
Mặc dù được xem là “bất khả xâm phạm”, sân bay Tà Cơn vẫn không thể trụ vững trước sức tấn công vũ bão của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Từ tháng 2 đến tháng 7 năm 1968, trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh, quân Mỹ buộc phải rút chạy bằng đường không, phá hủy căn cứ trước khi bỏ lại. Ngày 9/7/1968, lá cờ chiến thắng của quân ta tung bay trên cứ điểm, ghi dấu thất bại nặng nề của Mỹ trên chiến trường Quảng Trị.
Từ chiến trường khốc liệt đến di tích quốc gia
Năm 1986, Bộ Văn hóa Thông tin đã công nhận sân bay Tà Cơn là di tích lịch sử cấp Quốc gia. Hiện nay, trong khuôn viên di tích, nhà Bảo tàng Đường 9 – Khe Sanh trưng bày hàng trăm hiện vật quý, từ vũ khí, phương tiện chiến tranh cho đến hình ảnh, tài liệu về trận chiến Khe Sanh. Máy bay, trực thăng, xe tăng, vỏ bom, đạn… vẫn được lưu giữ, gợi nhớ một giai đoạn lịch sử đã lùi xa hơn nửa thế kỷ.
Du khách đến đây có thể tận mắt nhìn thấy những chứng tích chiến tranh, chạm tay vào dấu vết bom đạn, đồng thời cảm nhận nhịp sống yên bình của vùng đất từng được mệnh danh là “tọa độ lửa”. Hiện, di tích này mỗi năm đón hơn 20.000 lượt khách, trong đó hơn một nửa là khách quốc tế.
Ngày nay, khu di tích khoác lên mình màu xanh trù phú. Vườn cây, thảm cỏ và không khí tĩnh lặng đối lập hoàn toàn với quá khứ ác liệt. Nhiều du khách, cả trong và ngoài nước, chọn ghé sân bay Tà Cơn để vừa tìm hiểu lịch sử, vừa chiêm nghiệm ý nghĩa của hòa bình. Đây cũng là điểm đến quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh Quảng Trị.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích là nhiệm vụ quan trọng, nhằm gìn giữ những chứng tích lịch sử quý giá cho các thế hệ mai sau, đồng thời, cần phát triển các hoạt động du lịch gắn với di tích, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương và nâng cao nhận thức về lịch sử dân tộc.
Nằm trên dải đất thiêng liêng của Tổ quốc, nơi “đòn gánh cong hai đầu” đất nước, Quảng Trị “miền đất lửa, tuyến lửa anh hùng” đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam trong suốt hành trình dựng nước và giữ nước, trong đó sân bay Tà Cơn vẫn đang lưu giữ những kí ức về những năm tháng hào hùng đó.
|
Ngày 12/12/1986, Bộ Văn hóa Thông tin đã xếp hạng sân bay Tà Cơn là di tích quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử đặc biệt của địa danh này. Chính tại nơi đây, quân đội Mỹ đã thất thủ trước bước tiến quân dồn dập của bộ đội Việt Nam, khiến Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khi đó James R. Schlesinger phải thốt lên rằng: “Chúng ta đã ném cả danh dự nước Mỹ ra để giữ Khe Sanh và buộc Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân cam kết bằng máu, nhưng cuối cùng cũng phải rút chạy". |
Trong truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, tinh thần đoàn kết, sẻ chia luôn là sức mạnh giúp con người vượt qua khó khăn. Ông cha ta từng nhắc nhở: “Nhiễu điều phủ lấy giá gương - Người trong một nước phải thương nhau cùng.” Câu ca dao giản dị ấy như lời nhắc nhở mỗi chúng ta trân trọng cuộc sống và biết mở lòng với những hoàn cảnh kém may mắn. Dù không chung dòng máu, chúng ta vẫn cùng chung một cội nguồn - đó là nghĩa đồng bào.
Sáng 9/3, tại Quảng trường Lam Sơn, Trung tâm Triển lãm và Xúc tiến du lịch Thanh Hóa đã khai mạc triển lãm tranh cổ động, ảnh tư liệu chào mừng bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031.
Mùa xuân - mùa đâm chồi, nảy lộc, cũng là thời điểm phụ nữ được tôn vinh trên khắp thế giới. Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, câu chuyện về những người phụ nữ đang âm thầm gắn bó với những công việc đặc thù, đầy vất vả nhưng ý nghĩa cao cả của ngành Nông nghiệp và Môi trường đã lan tỏa nghị lực, sự tận tụy và lòng yêu nghề đến cộng đồng. Họ là những “bông hồng” giữa đời thường - không rực rỡ nhưng bền bỉ, kiên cường, góp phần giữ gìn môi trường sống, bảo vệ sự an toàn và phát triển bền vững của xã hội.
Khoảng 2.000 khách mời, trong đó có đại diện gần 20 Đại sứ quán và cơ quan ngoại giao tại Hà Nội, sẽ cùng hội ngộ trong Đêm nhạc Trịnh Công Sơn “Nối Vòng Tay Lớn” diễn ra tối 01/4/2026. Không chỉ là một chương trình nghệ thuật, đây còn là cuộc gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu qua âm nhạc.
Chương trình ngày hội STEM là sự kết hợp nỗ lực của thầy cô và học sinh trong không khí Tết cổ truyền dân tộc. Dưới sự định hướng của nhà trường, các em học sinh đã được trải nghiệm và khám phá những giá trị văn hóa Tết, qua đó hiểu rõ hơn về trách nhiệm với gia đình và cộng đồng. “Vui học sáng tạo” là mong muốn của thầy cô, giúp các em có một năm học đầy ý nghĩa và phát triển toàn diện tại Trường trung học cơ sở Huỳnh Thúc Kháng.
