Siết chặt kiểm dịch cây trồng nhập khẩu mang theo bầu đất, bắt buộc cách ly và theo dõi sau nhập khẩu

Siết chặt kiểm dịch cây trồng nhập khẩu mang theo bầu đất, bắt buộc cách ly và theo dõi sau nhập khẩu

Thứ tư, 28/1/2026, 21:56 (GMT+7)
logo Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 38/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết việc nhập khẩu cây trồng mang theo bầu đất và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Nghị định đặt ra yêu cầu bắt buộc về kiểm dịch thực vật, cách ly và theo dõi sau nhập khẩu, nhằm ngăn chặn nguy cơ xâm nhập, lây lan sinh vật gây hại, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và môi trường sinh thái trong nước.

Theo Nghị định 38/2026/NĐ-CP, việc nhập khẩu cây trồng mang theo bầu đất, đối tượng tiềm ẩn nguy cơ cao đưa sinh vật gây hại ngoại lai vào Việt Nam, được quản lý nghiêm ngặt theo Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật.

Cụ thể, mọi lô cây nhập khẩu mang theo bầu đất đều phải có Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu. Trường hợp loài cây nhập khẩu lần đầu vào Việt Nam, cơ quan chuyên ngành phải tiến hành phân tích nguy cơ dịch hại trước khi xem xét cho phép nhập khẩu.

cay_1769571164.jpg
Cây mang theo bầu đất nhập khẩu vào Việt Nam bắt buộc phải có giấy phép kiểm dịch (Ảnh: Sỹ Tùng)

Đối với các loài cây đã từng được nhập khẩu trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, nơi sản xuất tại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ xuất khẩu phải được kiểm tra tình trạng sinh vật gây hại trước khi cấp phép nhập khẩu tiếp theo. Danh sách các cơ sở sản xuất đã được kiểm tra sẽ được công khai.

Cây mang theo bầu đất chỉ được phép nhập khẩu qua các cửa khẩu quốc tế do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố và phải thực hiện đầy đủ thủ tục kiểm dịch thực vật theo quy định.

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là yêu cầu bắt buộc đưa cây nhập khẩu mang theo bầu đất vào khu cách ly kiểm dịch thực vật ngay sau khi hoàn tất thủ tục nhập khẩu.

Thời gian theo dõi kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu là 03 tháng, thực hiện tại khu cách ly đạt tiêu chuẩn quốc gia hoặc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tạm thời do Nghị định quy định. Trong suốt thời gian này, cơ quan được giao nhiệm vụ kiểm dịch thực vật sẽ theo dõi, kiểm tra và kết luận tình trạng sinh vật gây hại của lô cây.

Trường hợp không phát hiện sinh vật gây hại thuộc đối tượng kiểm dịch thực vật của Việt Nam hoặc sinh vật gây hại lạ, việc theo dõi sẽ kết thúc và cây được phép đưa ra khỏi khu cách ly.

Trường hợp phát hiện sinh vật gây hại, cơ quan chuyên ngành trung ương sẽ quyết định áp dụng biện pháp xử lý, tiêu hủy hoặc diệt trừ triệt để, nhằm ngăn chặn nguy cơ phát tán ra môi trường.

Tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải chịu trách nhiệm quản lý lô cây trong thời gian cách ly, lưu giữ hồ sơ theo dõi và chi trả toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình kiểm dịch sau nhập khẩu.

Bên cạnh nội dung về kiểm dịch nhập khẩu, Nghị định 38/2026/NĐ-CP cũng quy định đồng bộ việc cấp, quản lý, giám sát và thu hồi mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo Luật Trồng trọt.

Vùng trồng và cơ sở đóng gói phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cụ thể, có hồ sơ ghi chép, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát sinh vật gây hại và tuân thủ quy định của nước nhập khẩu đối với hàng xuất khẩu. Mỗi vùng trồng, cơ sở đóng gói được cấp một mã số duy nhất, thống nhất trên toàn quốc và có thể gắn thêm mã thị trường xuất khẩu theo tiêu chuẩn quốc tế.

Nghị định cũng quy định rõ cơ chế kiểm tra, giám sát, tạm dừng và thu hồi mã số, bảo đảm việc sử dụng mã số đúng mục đích, duy trì điều kiện kỹ thuật và an toàn dịch hại.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và thông báo các yêu cầu kiểm dịch, an toàn thực phẩm của thị trường nhập khẩu.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân liên quan được giao tổ chức triển khai, bố trí nguồn lực, kiểm tra và giám sát việc thực hiện Nghị định tại địa phương.

Việc ban hành Nghị định 38/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước đi quan trọng trong việc siết chặt quản lý rủi ro sinh vật gây hại, đặc biệt đối với cây trồng nhập khẩu mang theo bầu đất, nguồn lây nhiễm khó kiểm soát. Quy định bắt buộc cách ly và theo dõi sau nhập khẩu không chỉ bảo vệ sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần giữ vững an ninh sinh học và môi trường sinh thái quốc gia.

Sỹ Tùng