Thứ trưởng Bộ Công Thương khẳng định, sẽ tiếp tục tăng cường kiểm soát chất lượng trong toàn bộ quá trình sản xuất, phối trộn, phân phối và tiêu thụ xăng nhiên liệu sinh học để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở mức cao nhất.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026 diễn ra chiều 3/6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm chương trình chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sinh học được thực hiện hiệu quả, đúng chủ trương của Đảng và Chính phủ.
Việc chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học được thực hiện theo Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay, các loại xăng sinh học phổ biến trên thị trường là E5 và E10. Đến nay, nhiều nhiệm vụ phục vụ quá trình chuyển đổi đã được triển khai.
Liên quan đến công tác kiểm soát chất lượng xăng nhiên liệu sinh học, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết có hai vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Thứ nhất là chất lượng sản phẩm. Các loại xăng nhiên liệu sinh học phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Đồng thời, cần ngăn chặn tình trạng pha trộn không đúng quy trình, quy chuẩn kỹ thuật.
Thứ hai là công tác kiểm tra, kiểm soát. Việc này được thực hiện ở tất cả các khâu, từ sản xuất, phối trộn, vận chuyển, phân phối, lưu thông đến hệ thống bán lẻ. Toàn bộ quá trình trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều phải được kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Cùng với đó, khi sử dụng, người tiêu dùng cũng cần phản ánh, đánh giá để góp phần hỗ trợ công tác kiểm tra, kiểm soát.
Theo Thứ trưởng Bộ Công thương, trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát chất lượng đã được quy định rõ đối với các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất, phối trộn, vận chuyển, kinh doanh và bán lẻ xăng sinh học tại các quy định pháp luật về kinh doanh xăng dầu cũng như các pháp luật liên quan đến tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, trách nhiệm kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên thông qua các lực lượng chức năng. Đối với Bộ Công Thương, lực lượng nòng cốt là Quản lý thị trường. Tại địa phương, hoạt động này có sự tham gia của lực lượng quản lý thị trường, công an, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Công Thương cùng các đơn vị liên quan.
Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh, công tác kiểm tra được triển khai dưới nhiều hình thức, gồm kiểm tra định kỳ theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Hiện nay, Bộ Công Thương đang tiếp tục xây dựng kế hoạch kiểm tra theo chỉ đạo của Bộ trưởng. Danh sách các đối tượng kiểm tra chưa được công bố nhằm bảo đảm tính bất ngờ và hiệu quả của hoạt động kiểm tra.
Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, việc kiểm tra, kiểm soát chất lượng xăng nhiên liệu sinh học không phải đến nay mới triển khai. Từ năm 2018, khi xăng sinh học E5 được đưa ra thị trường, hoạt động kiểm tra đã được tiến hành thường xuyên, liên tục và sẽ tiếp tục duy trì nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm đạt chuẩn.
Đối với các hành vi vi phạm, pháp luật hiện hành đã quy định rõ thẩm quyền, phạm vi, mức độ và hình thức xử lý, bao gồm xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động và các biện pháp khác tùy theo tính chất, mức độ vi phạm cụ thể.
Liên quan đến vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, Quốc hội đã ban hành Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với các quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể liên quan nhằm bảo vệ người tiêu dùng một cách tốt nhất.
Bộ Công Thương quán triệt quan điểm việc chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học phải hướng tới lợi ích cao nhất của người dân và người tiêu dùng. Quyền lợi của người tiêu dùng luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách.
Để bảo vệ người tiêu dùng, một trong những giải pháp quan trọng là tiếp nhận phản ánh, khiếu nại liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh xăng nhiên liệu sinh học. Theo đó, các bộ, ngành, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp sản xuất xe, động cơ và thiết bị sử dụng xăng sinh học cần tăng cường cung cấp thông tin, trả lời phản ánh, kiến nghị và tư vấn kỹ thuật cho người tiêu dùng.
Hiện nay, Bộ Công Thương đang xây dựng các bộ cẩm nang và bộ câu hỏi - đáp nhằm giải thích, hướng dẫn và giải đáp thắc mắc của người dân. Các tài liệu này vẫn đang trong quá trình hoàn thiện trên cơ sở lắng nghe ý kiến và phản ánh từ các bên liên quan. Bên cạnh đó, các kênh tiếp nhận thông tin sẽ được đa dạng hóa, trong đó có việc thiết lập tổng đài tự động nhằm tiếp nhận, giải đáp thắc mắc và cập nhật thông tin khách quan cho người dân.
Bộ Công Thương cũng yêu cầu các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất động cơ rà soát, đánh giá lại mức độ tương thích của phương tiện với xăng nhiên liệu sinh học. Một số hãng xe đã công bố kết quả đánh giá. Đồng thời, các doanh nghiệp cần tiếp tục hướng dẫn người sử dụng, chuẩn bị cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa và dự phòng các tình huống kỹ thuật có thể phát sinh. Đến nay, chưa ghi nhận sự cố kỹ thuật đáng kể liên quan đến việc sử dụng xăng sinh học.
Song song với đó, Bộ Công Thương đã sẽ tiếp tục phối hợp với các chuyên gia độc lập, nhà khoa học để tư vấn, hướng dẫn và xử lý các vấn đề chuyên môn, bảo đảm việc cung cấp thông tin cho người dân được khách quan và chính xác.
Theo quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các cơ quan quản lý phải có kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân. Bộ Công Thương trước đây đã duy trì các kênh tiếp nhận này từ lâu. Đối với các nội dung mới liên quan đến xăng sinh học E5, E10, quy trình tiếp nhận và xử lý phản ánh đang tiếp tục được hoàn thiện theo quy định pháp luật.
Bộ Công Thương cũng đề nghị các địa phương tích cực vào cuộc, phát huy vai trò của các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các hội kỹ thuật và các tổ chức khoa học liên quan đến động cơ đốt trong nhằm tiếp nhận thông tin, giải đáp và tư vấn cho người dân.
Một nội dung quan trọng khác là bảo đảm nguồn cung xăng nhiên liệu sinh học cho thị trường. Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, đây là trách nhiệm chung của Bộ Công Thương, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan. Bộ Công Thương khẳng định sẽ bảo đảm nguồn cung đầy đủ các loại xăng E5, E10 phục vụ nhu cầu tiêu dùng.
Với các giải pháp đồng bộ đang được triển khai, Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành liên quan sẽ tiếp tục tăng cường kiểm soát chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở mức cao nhất trong toàn bộ quá trình sản xuất, phối trộn, phân phối và tiêu thụ xăng nhiên liệu sinh học.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội nghe trình bày Tờ trình, Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được Thủ tướng giao phát triển, bảo đảm vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học theo hướng bền vững; đồng thời tăng cường quản lý, giám sát, đánh giá tác động môi trường trong quá trình sản xuất nhiên liệu sinh học, đặc biệt là trong sản xuất, hướng dẫn việc xử lý chất thải, tái chế, tái sử dụng nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.
Nhiên liệu sinh học được coi là một trong những trụ cột năng lượng tái tạo giúp các quốc gia, trong đó có Việt Nam giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch, giảm phát thải carbon gây hại cho môi trường. Nhiên liệu sinh học hình thành từ các hợp chất có nguồn gốc động, thực vật (mỡ động vật, dầu dừa...), ngũ cốc (lúa mỳ, đậu tương, sắn...), chất thải trong nông nghiệp (rơm rạ, phân...), sản phẩm thải trong công nghiệp (mùn cưa, gỗ thải, bã mía...).
Ngày 21/7/2023, Đoàn công tác Viện Cơ khí Động lực thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội do PGS. TS. Phạm Hữu Tuyến làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) về đề tài khoa học công nghệ của Bộ Công Thương với chủ đề: “Nghiên cứu đánh giá tình hình thực hiện và đề xuất giải pháp thúc đẩy Đề án phát triển Nhiên liệu sinh học ở Việt Nam”.
Nằm ở phía Đông thành phố cảng Yokohama (Nhật Bản) là một nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học của Công ty TNHH Euglena khác với nhiều cơ sở sản xuất nhiên liệu sinh học khác trên thế giới, nguyên liệu đầu vào của nhà máy này này là dầu ăn đã qua sử dụng và dầu chiết xuất từ vi tảo, chứ không phải ngũ cốc.
