Một trong những văn bản quan trọng vừa được ban hành là Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026. Nghị định được ban hành nhằm bảo đảm sự thống nhất với Luật Đất đai, Luật Xử lý vi phạm hành chính và các quy định pháp luật mới liên quan đến tổ chức bộ máy, thanh tra, chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, văn bản nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Nghị định số 123/2024/NĐ-CP, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.
Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu được công nhận loại đô thị theo quy định của pháp luật thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở phường thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của phường; việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với đơn vị hành chính đặc khu thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng của chính quyền địa phương ở xã thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính của xã.
Số lợi bất hợp pháp là số lợi được tính thành tiền do tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm và phải nộp vào ngân sách nhà nước.
Trường hợp hành vi vi phạm do nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được chia đều cho các tổ chức, cá nhân cùng vi phạm.
Trường hợp người vi phạm đã nộp các khoản tiền vào ngân sách nhà nước từ việc sử dụng đất vi phạm thì số lợi bất hợp pháp phải nộp được khấu trừ các khoản tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước.
Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, 1 m vào khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai.
Về biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai theo quy định đối với các trường hợp quy định tại khoản 1 và 2 Điều này. Hủy bỏ kết quả giải quyết thủ tục hành chính về đất đai đối với trưởng hợp quy định tại khoản 3 Điều này. Buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung; giấy tờ giả đã sử dụng.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 250.000.000 đồng; Đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn có thời hạn 03 tháng. Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định này.
Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành về đất đai do Cục trưởng Cục Quản lý đất đai thành lập, Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ NN&MT được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ thành lập.
Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành về đất đai do Bộ trưởng Bộ NN&MT thành lập, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ NN&MT được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Các chức danh thanh tra thuộc lực lượng Công an nhân dân quy định tại Điều 7 Nghị định số 189/2025/ND-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong sử dụng đất an ninh theo quy định tại Nghị định này.
Các chức danh Công an theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 18912025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong sử dụng đất an ninh quy định tại khoản 1, khoản 5 Điều 12; khoản 1, khoản 4, khoản 6 Điều 13; Điều 15; khoản 3 Điều 27 và Điều 28 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP theo thẩm quyền.
Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai được lập theo quy định tại Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại khoản 29 Điều 1 Luật số 67/2020/QH14 và khoản 9 Điều 1 Luật số 88/2025/QH15); Điều 12 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23 tháng 12 năm 2021 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại Nghị định số 68/2025/NĐ-CP ngày 18 tháng 3 năm 2025 và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025) và tại Nghị định này.
Trưởng đoàn, thành viên đoàn thanh tra; trưởng đoàn, thành viên đoàn kiểm tra chuyên ngành đất đai; trưởng đoàn, thành viên đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ NN&MT được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ thành lập; công chức, viên chức đang thi hành công vụ trong lĩnh vực đất đai.
Công chức, viên chức kiểm lâm đang thi hành công vụ được lập biên bản vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm liên quan đến đất lâm nghiệp. Người thuộc lực lượng Công an nhân dân đang thi hành công vụ được lập biên bản vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai; người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân đang thi hành công vụ được lập biên bản vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm chế độ quản lý, sử dụng đất quốc phòng.
Bổ sung cụm từ “giao đất hoặc” sau cụm từ “đất được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê hằng năm, đất được Nhà nước…” tại khoản 1 và khoản 2 Điều 18; cụm từ “kiểm tra” sau cụm từ “thanh tra” tại tên điều của Điều 31.
Thay thế cụm từ “chuyển nhượng” bằng cụm từ “chuyển quyền” tại khoản a Điều 5; cụm từ “cấp huyện” bằng cụm từ “cấp có thẩm quyền”…
Bên cạnh việc ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP, Bộ NN&MT đã ban hành Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Đáng chú ý, kể từ ngày 31/8/2026, các trường hợp chậm thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai (thường gọi là sang tên “Sổ đỏ”) sẽ bị áp dụng mức phạt tiền lên đến 3 triệu đồng đối với cá nhân và lên tới 6 triệu đồng đối với tổ chức.
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Văn bản hợp nhất 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT, hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q Khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai 2024 sẽ bị xử phạt như sau: Cá nhân phạt từ 2 triệu – 3 triệu đồng; tổ chức phạt từ 4 triệu – 6 triệu đồng.
Biện pháp khắc phục: Buộc phải hoàn tất thủ tục đăng ký đất đai theo quy định.
Lưu ý ngoại lệ: Quy định xử phạt này không áp dụng đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để triển khai dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.
Thủ tục “sang tên Sổ đỏ” là quy trình đăng ký biến động bắt buộc khi phát sinh các giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, chuyển đổi quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất.
Khoản 3 Điều 133 Luật Đất đai quy định người sử dụng đất phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động tại cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn 30 ngày, được tính theo các mốc cụ thể: Giao dịch thông thường (chuyển nhượng, tặng cho, góp vốn): Tính từ ngày phát sinh biến động.
Trường hợp thi hành án: Tính từ ngày bàn giao tài sản thi hành án hoặc tài sản bán đấu giá.
Trường hợp thừa kế: Tính từ ngày phân chia xong quyền di sản thừa kế hoặc từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật.
Về trách nhiệm xử phạt: Khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho hoặc góp vốn mà quá hạn 30 ngày chưa đăng ký biến động thì bên nhận chuyển quyền là đối tượng bị áp dụng chế tài phạt tiền. Riêng đối với trường hợp chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp, cả hai bên chuyển đổi đều sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.
Bên cạnh việc nộp phạt hành chính, căn cứ theo khoản 3 Điều 16 Văn bản hợp nhất 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT, cá nhân và tổ chức vi phạm còn bắt buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là lập thủ tục đăng ký đất đai theo đúng quy định. Do đó, các cá nhân, tổ chức khi tham gia các giao dịch nhận chuyển quyền sử dụng đất cần chủ động nộp hồ sơ đăng ký biến động trong thời hạn 30 ngày để bảo đảm quyền lợi pháp lý, tránh phát sinh chi phí phạt tiền và các phiền hà liên quan.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa xác thực Văn bản hợp nhất số 75/2026/VBHN-QĐ-BNNMT về định mức kinh tế - kỹ thuật trồng rừng, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng và bảo vệ rừng.
Thông tư số 34/2026/TT-BNNMT quy định cụ thể tiêu chuẩn danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng; hồ sơ, thủ tục và thời hạn giải quyết trong ngành Nông nghiệp và Môi trường.
Phát triển nông nghiệp sinh thái, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn không chỉ là yêu cầu của quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp mà còn là giải pháp có ý nghĩa chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo đảm an ninh lương thực, bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Đối với tỉnh Bắc Ninh, đây cũng là cơ hội để khai thác hiệu quả những lợi thế sau hợp nhất, phát huy tiềm năng về đất đai, điều kiện sinh thái, nguồn nhân lực và vị trí địa lý nhằm xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, đa giá trị, có khả năng cạnh tranh cao và phát triển bền vững.
Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là một trong những nội dung trọng tâm của quản lý nhà nước về đất đai, giữ vai trò quan trọng trong việc tạo lập quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Luật Đất đai năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/8/2024) đã thể chế hóa nhiều chủ trương của Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 16/6/2022 về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy một số quy định liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn còn những khoảng trống, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn 10108/BNNMT-QLĐĐ ngày 7/9/2026 đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính về đất đai.
