Luật Đất đai năm 2024 - một dấu mốc quan trọng trong công cuộc cải cách pháp luật về đất đai của Việt Nam được Quốc hội khoá XV thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5, có hiệu lực vào ngày 01/8/2024, sớm hơn so với dự kiến 5 tháng được nhân dân đặc biệt quan tâm. Nhờ các thông tư hướng dẫn sớm được ban hành đã góp phần quan trọng khơi thông nguồn lực đất đai phát triển đất nước. Để có được những thành quả như vậy là nhờ sự quyết tâm, lao động miệt mài không ngừng nghỉ của lãnh đạo Bộ, viên chức, người lao động của các cơ quan Bộ Tài nguyên và Môi trường, đặc biệt là của Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân, ông đã để lại nhiều dấu ấn đặc biệt trong quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức triển khai Luật Đất đai năm 2024 đi vào cuộc sống.

Ngay từ khi được giao nhiệm vụ tham gia xây dựng dự thảo Luật Đất đai, được phân công làm Phó Trưởng Ban soạn thảo Luật, là người chỉ đạo và giám sát toàn bộ quá trình soạn thảo Luật Đất đai 2024, với vai trò tham mưu, kiến tạo trong hoạch định chính sách, pháp luật, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân đã dành toàn bộ tâm sức để nghiên cứu, thảo luận và lắng nghe ý kiến từ nhiều bên liên quan với sự quyết tâm cao độ trong việc đảm bảo Luật ban hành không chỉ là công cụ hành chính mà còn phải gắn kết với thực tiễn, đáp ứng nguyện vọng của người dân và doanh nghiệp. Với Thứ trưởng, đây không chỉ là một nhiệm vụ pháp lý mà còn là một trách nhiệm xã hội lớn lao.

Trong những ngày đầu của quá trình soạn thảo, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức hàng loạt hội thảo, tọa đàm, và các buổi tham vấn ý kiến với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, và người dân. Trong đó, nhiều cuộc họp do Thứ trưởng Lê Minh Ngân chủ trì. Thông qua các buổi làm việc, Thứ trưởng đã lắng nghe, thu thập được được nhiều ý kiến quý báu để hoàn thiện Luật. Thứ trưởng không ngần ngại tham gia các cuộc khảo sát tại địa phương, trực tiếp trao đổi với người sử dụng đất để hiểu rõ những khó khăn, vướng mắc.

Đặc biệt, trong mỗi buổi làm việc, Thứ trưởng Lê Minh Ngân luôn đề cao tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp - những người trực tiếp chịu tác động của các chính sách đất đai. Thứ trưởng khẳng định: “Luật chỉ thực sự có giá trị khi mang lại sự công bằng và lợi ích thiết thực cho mọi tầng lớp trong xã hội”.

Quá trình soạn thảo Luật Đất đai năm 2024 không hề dễ dàng. Nhiều hạn chế, bất cập, chồng chéo, thiếu thống nhất đã ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước. Thứ trưởng Lê Minh Ngân cùng các cộng sự đã phải đối mặt với hàng loạt câu hỏi khó: Làm sao để giải quyết tình trạng lãng phí đất đai? Làm sao để đảm bảo quyền sử dụng đất của người dân trong khi vẫn đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế?,...

Một trong những thách thức lớn trong việc xây dựng dự thảo Luật Đất đai là việc xây dựng và điều chỉnh bảng giá đất. Thứ trưởng Lê Minh Ngân cho rằng việc này đòi hỏi các địa phương phải tổng hợp và đánh giá tác động kỹ lưỡng đến người dân và doanh nghiệp để tránh những biến động lớn, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc áp dụng giá đất mới. 

Thứ trưởng Lê Minh Ngân đặc biệt quan tâm đến đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, phát huy vai trò, trách nhiệm và tính chủ động của chính quyền địa phương trong quản lý, sử dụng đất đai, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Thứ trưởng nhấn mạnh rằng, chỉ khi các địa phương được trao quyền chủ động, việc thực hiện Luật Đất đai mới có thể đạt hiệu quả tối ưu. 

Cùng với đó, khi đối mặt với những nội dung "chưa đủ chín, đủ rõ", Thứ trưởng đã chủ động tiếp thu ý kiến từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân. Thứ trưởng nhận định rằng nhiều nội dung cần có thời gian để tiếp tục nghiên cứu, bổ sung dựa trên thực tiễn, nhằm đảm bảo tính khả thi và đồng bộ. Những nội dung chưa hoàn thiện được đưa vào chương trình làm việc tiếp theo của Quốc hội để tiếp tục thảo luận, sửa đổi, và hoàn thiện theo quy trình lập pháp. Điều này nhằm giúp các nội dung đạt được sự đồng thuận cao, tránh các rủi ro khi thực thi. Đồng thời, khuyến khích các nhóm nghiên cứu chuyên sâu phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia, tổ chức xã hội và doanh nghiệp để thu thập thêm dữ liệu thực tế, giúp các nội dung đang còn vướng mắc dần được làm rõ trong thời gian tiếp theo.

Việc soạn thảo Luật Đất đai năm 2024 là một công việc đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ, ngành và các cơ quan chức năng. Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã thực hiện công tác này một cách toàn diện và hiệu quả, từ việc xây dựng cơ sở pháp lý, tổ chức các hội nghị, lấy ý kiến từ các chuyên gia, đến việc đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong các quy định của dự thảo luật. Với khối lượng công việc khổng lồ, liên quan trực tiếp đến quyền lợi và sự phát triển bền vững của toàn xã hội, đây thực sự là một quá trình cần sự nỗ lực không ngừng và sự thận trọng trong từng bước đi.

Trước khi được thông qua, Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi được tổ chức lấy ý kiến rộng rãi nhân dân trong và ngoài nước bằng nhiều phương thức trực tiếp và trực tuyến. Với 12 triệu lượt ý kiến đóng góp, hơn 3.300 trang giải trình tổng hợp, Thứ trưởng Lê Minh Ngân cùng các cộng sự đã lắng nghe những đóng góp từ thực tiễn với tinh thần cầu thị, tôn trọng mọi ý kiến đóng góp, không để bất cứ ý kiến nào của nhân dân không được tiếp thu, giải trình nhằm xây dựng Luật đáp ứng kỳ vọng của nhân dân. 

Để đảm bảo chất lượng và tính khả thi của các quy định trong Luật Đất đai 2024, Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã đề xuất lập ra các nhóm chuyên gia tư vấn, bao gồm các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý, các chuyên gia về quản lý đất đai, các cán bộ nhà nước có kinh nghiệm thực tiễn trong quản lý đất đai. Cùng với đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã mời các tổ chức quốc tế có kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai tham gia tư vấn; tổ chức các hội thảo, tọa đàm nhằm trao đổi kinh nghiệm từ các quốc gia có hệ thống pháp lý về đất đai phát triển, như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, để áp dụng các bài học vào bối cảnh Việt Nam, giúp tạo dựng một hành lang pháp lý vững chắc hơn.

Ngày Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai năm 2024 là một ngày đặc biệt với Thứ trưởng Lê Minh Ngân, ông không giấu được niềm vui và sự tự hào khi thấy những nỗ lực của mình cùng Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập đã được đền đáp.

Không giấu được cảm xúc, ngay tại Hội trường Quốc hội, Thứ trưởng xúc động chia sẻ: "Trong suốt thời gian làm luật, với tinh thần quyết liệt, quyết tâm, nhiều bộ phận, nhiều đồng chí đã phải thức làm trong đêm, có những lúc không có ngày nghỉ thứ 7, chủ nhật, đặc biệt tập trung cao độ những ngày trước khi Luật được thông qua. Tôi thấy rất vinh dự và tự hào trong cuộc đời làm công chức của mình, tôi đã hoàn thành nhiệm vụ hết sức khó khăn. Và không phải chỉ của một mình tôi, đó là kết tinh của các cộng sự đã chung sức, chung lòng, cùng tôi chia sẻ ngọt bùi". 

Luật Đất đai năm 2024 được thông qua là đã kết thúc quá trình làm luật, nhưng lại mở ra một sự bắt đầu mới, đó là tiếp tục hoàn thiện các quy định của Luật, Thứ trưởng Lê Minh Ngân tiếp tục dành nhiều thời gian bắt tay vào nghiên cứu, xây dựng các Nghị định, Thông tư hướng dẫn. 

Thông thường với các Bộ Luật, Luật sau khi được thông qua sẽ có thêm 1 năm để Luật có hiệu lực thi hành. Luật Đất đai có hiệu lực sớm trước thời hạn 5 tháng (áp dụng từ 1/8/2024) được nhiều tầng lớp nhân dân quan tâm. Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã khẩn trương, nhanh chóng chủ trì nhiều buổi làm việc, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc với các địa phương, đồng thời chỉ đạo các địa phương xây dựng và điều chỉnh bảng giá đất phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo tính công bằng và minh bạch.

Thứ trưởng cũng đề nghị các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền về Luật Đất đai năm 2024 bằng nhiều hình thức nhằm tạo sự đồng thuận trong triển khai thi hành luật. Với tinh thần quyết tâm, quyết liệt, gương mẫu và trách nhiệm, Thứ trưởng đã trực tiếp làm việc với từng tỉnh, thành trong cả nước, mang theo nhiệt huyết và sự tận tâm đến từng địa phương để tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn; đồng thời tuyên truyền, phổ biến Luật Đất đai, góp phần lan tỏa sâu rộng những giá trị và mục tiêu cốt lõi của luật đến mọi cấp, mọi ngành.

Luật Đất đai năm 2024 còn đặt mục tiêu hội nhập quốc tế, tạo môi trường pháp lý hiện đại, minh bạch để Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư nước ngoài.

Với tư duy đổi mới, Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã tích cực thúc đẩy áp dụng công nghệ số trong quản lý đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất và đồng bộ trên cả nước; tích cực thúc đẩy ứng dụng công nghệ hiện đại để tiệm cận với các hệ thống quản lý tiên tiến trên thế giới; chỉ đạo phát triển cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ và thống nhất, giúp quản lý hiệu quả tài nguyên đất đai, đồng thời tạo thuận lợi cho việc chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, nhà đầu tư và người dân. Việc triển khai các dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực đất đai cũng được đẩy mạnh, giảm thiểu thủ tục rườm rà và tăng tính minh bạch trong giao dịch đất đai.

Cùng với đó, Thứ trưởng đã thúc đẩy hợp tác với các tổ chức quốc tế và quốc gia phát triển để học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các thông lệ tốt nhất; tham gia nhiều diễn đàn, hội thảo quốc tế về quản lý đất đai để tiếp thu những ý tưởng mới, phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Thứ trưởng Lê Minh Ngân cũng cam kết cải cách khung pháp lý để đáp ứng yêu cầu của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA), đặc biệt trong việc bảo vệ quyền sở hữu và quyền sử dụng đất của các nhà đầu tư quốc tế.

Với Luật Đất đai năm 2024, Thứ trưởng Lê Minh Ngân hy vọng rằng đây sẽ là một công cụ quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững, bảo vệ quyền lợi người dân, và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đất. Thứ trưởng tin rằng, khi luật được thực thi đúng cách, nó sẽ tạo nên những thay đổi tích cực trong xã hội, từ việc quản lý đất đai minh bạch hơn đến việc thúc đẩy sự công bằng trong tiếp cận đất đai.

Với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt và tận tâm của Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân, Luật Đất đai năm 2024 đã và đang dần đi vào cuộc sống. Thứ trưởng Lê Minh Ngân đã không ngừng nỗ lực để hiện thực hóa một hệ thống luật pháp đất đai công bằng, hiện đại và hiệu quả, đáp ứng được kỳ vọng của người dân, doanh nghiệp và xã hội. Luật Đất đai năm 2024 không chỉ là sản phẩm của tầm nhìn chiến lược mà còn là nền tảng vững chắc để Việt Nam vươn mình phát triển trong tương lai, mang lại lợi ích lâu dài cho các thế hệ mai sau.